Interstellar vormt het voorlopige hoogtepunt in Nolan's oeuvre

Interstellar
Sciencefiction
Regie: Christopher Nolan.
Met: Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jessica Chastain, Michael Caine
169 min., in 107 zalen

Pompeus, overvol en met vakmanschap gemaakt. Dat werkt.

Matthew McConaughey in Interstellar. Beeld Melinda Sue Gordon

Je zou kunnen zeggen dat regisseur Christopher Nolan zo'n beetje een eigen genre heeft gecreëerd. De regisseur van Memento, The Dark Knight-trilogie en Inception maakt films die eruitzien als blockbusters, maar waarbij het niet de bedoeling is dat je relaxed achterover leunt en het verstand op nul zet. Integendeel. Nolans films zijn tegengif voor afstomping. Visueel spektakel voor mensen die van denken houden.

Interstellar vormt wat dat betreft het voorlopige hoogtepunt in zijn oeuvre, dat steeds grootser en ambitieuzer wordt. Het speelt zich af in de nabije toekomst, waarin het lijkt alsof de aarde zich tegen haar bewoners heeft gekeerd: zandstormen teisteren de ooit vruchtbare landbouwgronden van Amerika, hongersnood heeft de bevolking gedecimeerd en de vooruitzichten zijn apocalyptisch.

Er is slechts één oplossing: de ruimte in, op zoek naar een nieuwe planeet waar de mens kan aarden. Matthew McConaughey, messias en pionier ineen, is een van de astronauten die op deze queeste gaat.

McConaughey is een man die moet boeten voor de zonden van velen: hij wordt gedwongen zijn gezin voor onbepaalde tijd achter te laten. Intrigerende kwestie: als mensen de kans krijgen de mensheid te redden, doen ze dat alleen als ze er zelf belang bij hebben? Hoe verhouden opofferingsgezindheid en overlevingsdrang zich tot elkaar?

Het is slechts een van de aspecten die Nolan in Interstellar onderzoekt. Over tijd, een stokpaardje van Nolan, gaat het ook. Over de relatie tussen ouders en kinderen. Over de kracht van liefde. En dat alles mengt hij met hogere natuurkunde: Nolan en zijn broer Jonathan kregen bij het schrijven van het script hulp van natuurkundige Kip Thorne. Zoals de personages het aan elkaar uitleggen (vooral bedoeld voor de kijker), klinkt het allemaal aannemelijk.

Het is onvermijdelijk een vergelijking te maken met die andere recente ruimteblockbuster, Gravity. Maar die film is eigenlijk het tegenovergestelde van Interstellar. Waar Gravity een achtbaan is, lijken de momenten die overdonderen in Interstellar bedoeld om de geest juist even rust te geven. Om even niet te denken aan de consequenties van wormholes en tijddimensies, maar om je simpelweg te verwonderen over een ruimteschip dat op Saturnus afkoerst, om je ademloos mee te laten voeren door de jacht op een drone, dwars door wuivende maisvelden - alles oogstrelend gefilmd door Hoyte van Hoytema.

Dat soort vakmanschap is een plezier. Het bewerkstelligt bovendien dat bedenkingen over de plot, de suffige vrouwenrol van Anne Hathaway of de faux documentaire-vorm naar de achtergrond verdwijnen. Vergeten, om pas dagen later weer op te duiken.

Om de haverklap wordt bijvoorbeeld dichter Dylan Thomas geciteerd: 'Do not go gentle into that good night. Old age should burn and rave at close of day; Rage, rage against the dying of the light.' Het past schitterend bij deze ode aan menselijke bravoure. Maar als je er langer over nadenkt, wordt het een mantra dat op het randje van kitsch balanceert. Interstellar is een pompeuze film. Sentimenteel? Snobistisch? Overvol? Ook dat, eigenlijk. Maar je zit in de bioscoop en het werkt. En dat is uiteindelijk het enige dat telt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden