Internet-beursfondsen van de koude grond

In de nieuwe eeuw zullen eindelijk de eerste Nederlandse Internetbedrijven een beursnotering krijgen - drie jaar na Netscape en Yahoo!....

WORLD ONLINE

Beursgang: begin 2000

Werknemers nu: 1500

Werknemers over een jaar: 3000

Wat vertellen de oprichters aan hun tante: Wij geven particulieren en bedrijven via telefoonlijnen, huurlijnen of kabel toegang tot het Internet in heel Europa.

WORLD Online is het enige Nederlandse Internetbedrijf dat daadwerkelijk een beursgang voorbereidt die al over enkele weken zal plaatsvinden. Waarschijnlijk Amsterdam, maar ook de Nasdaq in New York kan nog, of allebei. Het in 1996 door Nina Brink opgerichte bedrijf dat sinds vorig jaar met het geld van de puissant rijke Zwitserse Sandoz-familie agressief aan het uitbreiden is in Europa telt inmiddels ruim een miljoen abonnees in vijftien landen.

'En als je wilt meespelen in Europa zul je moeten doorgroeien naar zo'n acht miljoen gebruikers', zegt Brink. Met de opbrengsten van een beursgang, en de mogelijkheid om vervolgens overnames te betalen met nieuwe aandelen, moet het Rotterdamse World Online een van de grote drie Europese spelers worden, naast het Amerikaanse Compuserve/America Online en het Franse Wanadoo.

De naam World Online was altijd al goed gekozen, vindt Brink, 'maar we konden de belofte van de naam pas vanaf eind vorig jaar inlossen. Eerder hadden we geen geld'. Dat World Online een beursgang zoekt, betekent overigens niet dat de bodem van de schatkist van de Sandoz-familie is bereikt. Voor grote overnames is een beursnotering vanzelfsprekend, zoniet noodzakelijk, aldus de oprichtster.

Hoewel World Online een Europees Internet-toegangsbedrijf is, denkt Brink al aan allianties met soortgelijke grote spelers in Azië en Latijns-Amerika. 'En ik heb wel bewezen, wat ik zeg dat doe ik ook.'

iCOM

Beursgang: eerste helft 2000

Werknemers nu: 10

Werknemers over een jaar: 15

Wat vertellen de oprichters aan hun tante: 'Wij beleggen in een portfolio van succesvolle Nederlandse Internetbedrijven en helpen die in hun groei en laten hen onderling samenwerken'.

I S iCom wel een echt Internetbedrijf? Het ontleent die eigenschap eigenlijk alleen aan zijn beleggingen. Een bank is toch geen schoenmaker, omdat het geld leent aan een Hakkiebar?

Maar daar is oprichter Ruud Smeets het niet mee eens. 'Wij zijn absoluut een Internetbedrijf', zegt hij. 'Wij doen alleen maar Internet. Wij nemen in waarde toe dankzij Internet.' Ook een buitenstaander als Wijnand Jongen, oprichter van www.macropolis.nl, vindt dat iCom zich zonder meer een Internet-onderneming mag noemen. 'Dat zijn ze zeker.'

Vooruit dan maar. En als snelheid een criterium is (de digispreuk is dat internetjaren hondenjaren zijn), is dit inderdaad een volbloed Internet-bedrijf. Want iCom werd nog geen jaar geleden opgericht, door Internet-orakel Maurice de Hond en de door hem benaderde Ruud Smeets en Oscar Appeldoorn. Geldschieter iCom vond geldschieters in investeringsmaatschappij NesBic en uitgever Wegener en kon in april van dit jaar van start.

Inmiddels zijn er nog meer investeerders toegetreden, zoals het Finse telecombedrijf Sonera, dus waarom wil iCom eigenlijk naar de beurs? 'Een beursgang is het startpunt voor het bedrijf dat we willen zijn', zegt Smeets. Speel je tegen Amerikanen, doe dan als Amerikanen.

'Waarom zouden goede Nederlandse bedrijven in buitenlandse handen komen als we ze zelf kunnen helpen uitgroeien tot leidende Internetbedrijven.' Het Amsterdamse iCom heeft zelf geen Europese ambities, maar de bedrijven waarin het investeert moeten die wel hebben.

NedStat

Beursgang: kort na zomer 2000

Werknemers nu: 35

Werknemers over een jaar: 125

Wat vertellen de oprichters aan hun tante: 'Met behulp van onze diensten kun je heel snel on line en in real time zien hoe effectief een website is'.

ZE kwamen elkaar drie jaar geleden tegen op het Internet, communicatie-adviseur en oud-journalist Hans Veldhuizen, inmiddels 47 jaar, en astronoom Michiel Berg (28). Ze belden, ze gingen eten en ze begonnen een Internetbedrijf dat het bezoek van websites telt en analyseert. Het eerste jaar schreven ze softwarecode totdat het eerste product klaar was.

Volgens het Netscape-model gaven ze hun eerste programma gratis weg om marktaandeel en naamsbekendheid op te bouwen. Betere versies van het programma zijn tegen betaling te koop. Voor zeer grote websites met veel bezoekers, zoals die van ABN Amro en World Online, heeft NedStat een uitgebreid programma.

Een beursgang - 'waartoe we zes weken geleden hebben besloten' - onder het motto: aanval is de beste verdediging. Amerikaanse concurrenten 'met minder potentie maar meer pretentie' staan al op de beurs. 'Het is goed voor naamsbekendheid en merkbekendheid', zegt Veldhuizen.

Hij is net terug uit New York waar het kantoor zal worden uitgebreid van twee naar tien man. Er moeten ook kantoren open in Frankfurt, Parijs, Barcelona, Stockholm en Londen. 'En dat kost veel geld.' Een beursgang dus, want 'dat geeft ruimere armslag dan aparte investeerders'. Op dit moment is Orange Fund de enige buitenstaander met 15 procent van de aandelen. Nu de knoop van de beursgang is doorgehakt willen ze 'zo snel mogelijk'. Veldhuizen: 'De markt is er rijp voor. We willen een van de eersten zijn. World Online zal heel succesvol zijn, en dan willen anderen ook.'

Het in Diemen gevestigde bedrijf, dat in 2000 een omzet verwacht van 30 tot 40 miljoen gulden, verwacht dat de echte groei nog moet komen als het bedrijfsleven steeds afhankelijker wordt van webbezoekers. 'Wij waren er heel vroeg bij. We zitten in een markt die zich nog moet ontwikkelen. In de VS is inmiddels iedere ondernemer bezig met Internet. Hier over een halfjaar ook.'

ILSE

Beursgang: ergens in 2000

Werknemers nu: 22

Werknemers over een jaar: 55

Wat vertellen de oprichters aan hun tante: 'Wij zij de bibliothecaris van het Internet.'

'WINST maken is een keuze', zegt oprichter Merien ten Houten van Ilse, de leidende Nederlandstalige zoekmachine op het web. 'Om onze toekomst veilig te stellen kunnen we beter geen winst maken en iedere cent uitgeven om onze positie te versterken. Anders worden we op langere termijn weggevaagd.'

Ilse leeft geheel volgens de Internet-wet dat marktaandeel veroveren belangrijker is dan winstgevendheid. Zolang investeerders tenminste geloven dat er uiteindelijk geld zal worden verdiend. Merien ten Houten weet niet precies wanneer dit het geval zal zijn: 'Ergens in het komende millennium', belooft hij.

Dat moment wordt voorafgegaan door een beursgang. Mikte hij drie maanden geleden nog op het najaar van 2000, inmiddels laat hij doorschemeren dat het ook al voor de zomer zou kunnen gebeuren. 'Dat hangt van het beursklimaat af.'

De ontwikkeling van Ilse kwam drie maanden geleden in een stroomversnelling toen investeringsmaatschappijen Gilde en iCom (zie elders op deze pagina) enkele miljoenen guldens in het Internetbedrijfje pompten. Wat in 1996 was begonnen als een hobbyproject in de krochten van de Eindhovense technische hogeschool, moest razendsnel worden opgeblazen tot een van de leidende Nederlandse Internetbedrijven, een echte toegangspoort naar het web waar websurfers hun tochten beginnen en waar van alles te doen is.

Ilse gaat echter niet de grens over en wordt geen warenhuis of winkelcentrum, zoals het slechts een jaar oude Macropolis. 'Wij blijven primair gericht op content', zegt Ten Houten. Advertenties blijven de voornaamste bron van inkomsten. Tegen beleggers die nog twijfelen aan Ilse's bedrijfsmodel zegt hij: 'Internet is de toekomst en Ilse is Internet.'

LOST BOYS

Beursgang: tweede helft 2000

Werknemers nu: ruim 200

Werknemers over een jaar: 1000

Wat vertellen de oprichters aan hun tante: 'Wij helpen bedrijven bij de verandering die ze zullen doormaken als gevolg van de komst van Internet'.

VAN praatjes zijn ze niet vies, de Amsterdamse Lost Boys (denk: Peter Pan). 'Binnen een jaar zijn we een Europese speler en binnen twee jaar een wereldspeler', voorspelt een van de oprichters van Lost Boys, Michiel Mol. Dan telt het zes jaar oude Amsterdamse nieuwe mediabedrijf tweeduizend werknemers, op locaties in meerdere landen. Overgenomen locaties, want zo snel kun je niet organisch groeien.

En bij een grote bek hoort groot geld, dus een beursgang, want hoe betaal je anders die ambities? 'Reëel is een beursgang in de tweede helft van 2000', zegt Mol. Ambitie met reden, want waar automatiseerders en reclamebedrijven decennia de tijd hadden, moeten nieuwe mediabedrijven binnen een paar jaar een wereldwijd kantorennetwerk opbouwen.

Grote ondernemingen als Disney, Endemol en Procter & Gamble, die nu al klant zijn bij Lost Boys in Nederland, zoeken immers een Internet-dienstverlener voor heel Europa. En in Duitsland en Zweden ontstaan grote concurrenten. 'Er is in Europa ruimte voor een stuk of vier grote Europese spelers en vier Amerikaanse.'

De gidsen van Nederland doen iets wat het midden houdt tussen reclame en automatisering. Het geld wordt verdiend met uurtje-factuurtje. Ze zetten het bedrijfsleven op het Internet. Daarnaast ontwikkelt Lost Boys computerspellen en Internet-software.

Lost Boys is dus eigenlijk een dienstverlener , maar wel winstgevend. Bovendien kan deze dienstverlener nog langdurig en snel groeien, in tegenstelling tot reclamebureaus. Internet is immers veel ingrijpender dan reclame.

Voor een goed nieuwe media-bedrijf betaal je al gauw enkele tientallen malen de omzet en voor een slechtlopend bedrijf zelfs nog twee tot drie keer. Bedenk dat de omzet per medewerker tussen de honderd- en tweehonderdduizend gulden ligt, en je kunt uitrekenen dat Lost Boys de huid duur zullen verkopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.