Intensiteit én altvioolmelancholie

Dat Sibelius als componist een notoire piekeraar was, had hij voor een belangrijk deel aan zichzelf te danken, omdat hij had besloten traditionele vormschema's niet zomaar voor lief te nemen....

In tegenstelling tot een spannend, grillig werk als het Vioolconcert van een paar jaar later, valt in de Eerste Symfonie, die Sibelius schreef toen hij 34 was, vooral op dat de harmonische wendingen en de orkestklank direct aan Tsjaikovski (toen pas zes jaar dood) ontleend zijn. Nieuwigheden als het rauw onderbreken van een groot orkest-crescendo door een kale paukenslag, doen in die context nogal gekunsteld aan.

Ook de symfonische fantasie Pohjola's Dochter uit 1906, waarin een oud-Fins heldenverhaal wordt naverteld, klinkt wat plichtmatig in een laat-romantisch pendelen tussen melancholie en heroïsch drama. Gelukkig was de intensiteit waartoe het Rotterdams Philharmonisch Orkest, met Daniel Rowland als gast-concertmeester,zich liet inspireren door zijn chefdirigent Valeri Gergjev voorbeeldig.

Veel meer viel er te beleven in de Nederlandse première van Poet/Chemin/Path/Weg, een altvioolconcert van de in Duitsland wonende Russische componist Alexander Raskatov (1953), van wie het Asko-Schönberg Ensemble en het Nederlands Blazers Ensemble de afgelopen jaren ook al werken ten doop hielden.

Raskatov heeft een opvallend gevoel voor orkestratie, met vondsten die hier en daar zelfs doen denken aan Prokofjev. Door de voortdurende aanwezigheid van het slagwerk krijgen Raskatovs massieve orkestklank en koppige ritmes een steeds verschietend metalig aura. Altvioolberoemdheid Yuri Bashmet was hier met zijn wonderbaarlijk ontspannen spel eigenlijk één met het zwaar bezette orkest, met als een van de hoogtepunten een intieme dialoog waarin hij het orkest imiteerde op een langzaam uitgerolde toonladder. Typische altvioolmelancholie bewaarde Raskatov, zaterdag zelf ook aanwezig, tot het slotdeel, waarna de volle Grote Zaal de drie Russen op het podium op een warm applaus trakteerde.

Dat Gergjev zich tijdens dit concert niet spaarde, was des te lovenswaardiger omdat hij diezelfde avond nog in New York moest aantreden voor een benefietconcert. Voor de zekerheid had de organisatie daar een andere dirigent aangesteld voor het eerste deel van dat programma.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden