Intensieve privatissima

Voor de meeste lezers zal hij hoogstens bekend zijn als Paul, het zwarte schaap in Voskuils Bij nader inzien, begin jaren negentig op de televisie gebracht door Frans Weisz....

Oversteegen richtte in 1962 samen met Kees Fens en H.U. Jessurund'Oliveira het al snel invloedrijke tijdschrift Merlyn op. Zijn voormaligecollega's vertellen erover in hun persoonlijke herinneringen. Fens prijstOversteegen vooral om diens grenzenloze eruditie en snelheid van werken,d'Oliveira richt zich meer op anekdotes, waaronder de 'intensieveprivatissima die ik genoot, vaak met blokjes kaas en glazen wijn'.

d'Olivera is ook degene die het uitvoerigst ingaat op de verhoudingVoskuil-Oversteegen. De laatste heeft zich nooit in het openbaar willenuiten over de literaire kwaliteiten van Voskuils roman, en ook zeker nietover het vermeende waarheidsgehalte: 'De terughoudendheid van Jaap ()steekt chic af tegenover het geknabbel van verscheidene walletjes van zijnoude vriend Voskuil, wiens pogingen tot zelfverheldering toch flinkeverraderlijke schade hebben aangericht.'

Dat niet iedere goede lezer ook een goede schrijver is, oftewel datniet iedere literatuurprofessor een Oversteegen is, bewijst de bijdrage vande Tilburgse hoogleraar literatuursociologie Hugo Verdaasdonk. Hij wil de'literatuuropvattelijke veronderstellingen' van Oversteegen onderzoeken,maar blijft steken in een ondoorzichtig relaas met nietszeggende zinnenals: 'Al naar gelang het type relatie dat men onderzoekt, dient eenspecifieke formele techniek gebruikt te worden om ze te ordenen.'

Lezenswaardiger zijn de bijdragen van Wim Rutgers en Aart G. Broekover het vele werk dat Jaap Oversteegen verrichtte om de Antilliaanseschrijver Cola Debrot onder de Nederlandse aandacht te krijgen. Oversteegenbezorgde een aanzienlijk deel van Debrots Verzameld Werk en werktevervolgens na zijn pensionering nog tien jaar aan een tweedelige biografie.Op de Antillen leverde dit enorme werk hem een welverdiende prijs op, inNederland waren er slechts 'neerbuigende lesjes over wat ik niet had moetendoen en wat wel'.

Enigszins merkwaardig is wel dat in dit mooie dossier geen echteproeve van Oversteegens werk te vinden is. Maar ziedaar, op de website vanParmentier blijken zich nog enige supplementen te bevinden, waaronder eeninterview uit 1999. Oversteegen vertelt hierin hoe hij Simon Vestdijk bijnaaan een Nobelprijs had geholpen. En hoe een journalist van De Telegraafvoor elkaar kreeg dat dit feest niet doorging.

Peter Swanborn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden