Inspectie gooit roet in het eten bij 'kunstkinderen'

Leuk, kinderen (spontaan) laten meespelen in voorstellingen. De regels van de arbeidsinspectie gooien echter roet in het eten.

Beeld © kurt van der elst | kvde.be

Het is een opvallende trend op theaterpodia: kinderen in theaterstukken die vragen stellen over thema's waarover normaal gesproken vooral volwassenen zich mee bezig houden, zoals incest, seksualiteit of onhandelbaar kroost. De spelertjes zijn amper 12, 13 jaar, soms nog onder de 10. Toch spelen ze enkele van de beste theatervoorstellingen van dit seizoen. Zo zijn de dertien meisjes van dertien, in Het Hamiltoncomplex (13+) van Lies Pauwels bij HETPALEIS, genomineerd voor een Gouden Krekel voor de beste jeugdtheatervoorstelling. En het onthutsende Five Easy Pieces van Milo Rau belandde bovenaan de top tien van critici. In deze voorstelling spelen kinderen de gruwelijkheden na rond Marc Dutroux - donderdag en vrijdag nog te zien in Den Bosch.

Toch blijkt het in Nederland knap lastig kinderen spontaan te laten optreden in een professionele voorstelling, zo ontdekte regisseur Jetse Batelaan tijdens zijn repetities van Hoe de grote mensen weggingen en wat er daarna gebeurde (8+) van Theater Artemis en Het Zuidelijk Toneel. Deze voorstelling, naar een tekst van de succesvolle kinderboekenschrijver Simon van der Geest, gaat vandaag in Theaters Tilburg in première tijdens Theaterfestival Boulevard en toert het najaar.

Batelaan, die eerder voor Reuzen al werkte met jonge tienermeisjes, bedacht een origineel concept met spontane deelname van een tiental jeugdige toeschouwers. Vergelijkbaar met een goochelaar die een kind vraagt te helpen een konijn uit de hoed te toveren. Alleen dan wat langer, zo'n drie kwartier.

'Creatieve oplossingen'

Ai, zegt de arbeidsinspectie, dat is geen impulsieve participatie meer, maar kinderarbeid. Het podium wordt werkgebied, met strikte voorschriften rond veiligheid, begeleiding, werktijden en rustmomenten. Dus moeten Artemis en Het Zuidelijk Toneel vooraf ontheffing aanvragen voor deze zogenoemde 'kunstkinderen'. Noodzakelijk in deze Hollandse bureaucratie: een burgerservicenummer.

Maar hoe registreer je identiteitsnummers van toeschouwertjes die elke avond willekeurig uit het publiek worden gekozen? Als je álle ouders bij de kaartverkoop al naar de burgerservicenummers van hun kinderen vraagt, zullen velen hun wenkbrauwen fronsen, vanwege privacybescherming. Het is zonde de reden en dus de clou weg te geven. En de makers hebben er maar tien nodig.

Toch zijn Theater Artemis en Het Zuidelijk Toneel verplicht zich te houden aan deze uitwas van de Arbowet. Ze gaan 'creatieve oplossingen' hanteren, zeggen ze, mogelijk 'iets met een paspoort'.

Hoe de grote mensen weggingen en wat er daarna gebeurde (8+)

Door Theater Artemis en Het Zuidelijk Toneel, van 11 t/m 14/8 op Theaterfestival Boulevard, in Theaters Tilburg. Tournee van 25/9 t/m 20/11. Five Easy Pieces van Milo Rau, 11 en 12/8 in de Verkadefabriek, Den Bosch.

Soepeler in België

De try-outs in het Vlaamse Oostende gingen probleemloos; de Arbowetgeving voor kunstkinderen in België is veel soepeler. Mede daarom stelen de Vlamingen op dit terrein vaak de show: ze kunnen langer repeteren, optreden en toeren met dezelfde spelertjes, hetgeen is terug te zien in verbluffende resultaten.

Het toeval wil dat de kinderen in Hoe de grote mensen... terechtkomen in de late Middeleeuwen - het tijdperk van Hieronymus Bosch. Toen hadden mensen nog geen weet van BSN-nummers en arbeidsvergunningen. Sterker nog: toen waren kinderen rond hun 10de al volwassen en trouwden ze rond hun 12de. Vanwege het middeleeuwse karakter moeten de deelnemende kinderen wel dichte schoenen aan. Dat treft. Over teenslippers zou de arbeidsinspectie ook moeilijk kunnen doen: die garanderen geen fysiek veilige bescherming tussen zware decorstukken en kabelgoten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden