Reportage

Indrukwekkende ruimtelijke ervaring en een fraai staaltje digitale kunst op STRP

Voor de optimale douche van licht en geluid gebruiken de digitale kunstenaars op de STRP Biënnale vaak ook ouderwetse technieken. Ultrasone bassen die aanvoelen als een deeptissuemassage. Mag allemaal.

Beeld Cigdem Yuksel

Licht, ruimte, rook en die sfeer van mild gespannen verwachting. De randvoorwaarden voor een popconcert zijn allemaal aanwezig in het Klokgebouw in Eindhoven. Alleen, er is geen act. Tenminste niet een van vlees en bloed. In plaats daarvan doorboort een rij van felle, witte spots de mistige ruimte op de maat van een percussieve soundscape. In wisselende patronen vuren lichten hun munitie synchroon af met geluidssalvo's. Parallels, het audiovisuele werk van het duo Nonotak geeft een 'show' die meerdere zintuigen beroert. Licht wordt geluid en geluid wordt gevoel als de bassen, laag en luid, eerder je huid penetreren dan je oren.

Een indrukwekkende ruimtelijke ervaring en tegelijk een fraai staaltje digitale kunst anno nu. De installatie is onderdeel van de expositie Screen On | No Screen van de STRP Biënnale, het multimedia festival in Eindhoven dat een staalkaart levert van de voorhoede van kunstenaars die op het digitale vlak van audiovisuele media opereren. Daarbij wordt op een speelse manier de rol van het scherm als drager van projecties behandeld. Steeds complexer en dunner werd het doek tot het zelfs het punt van non existentie bereikte.

Jeugd, hip en avant garde

Screen On | No Screen is een audiovisuele snoeperij in een kale industriële ruimte met minimaal maar effectief gezellige sfeer. Het geeft het Klokgebouw die Berlijnse industriële Gemütlichkeit die je associeert met alles dat naar jeugd, hip en avant garde ruikt. Bezoekers lopen vorsend langs de installaties, zich afvragend welke knopjes in te drukken of waar precies te staan voor de optimale douche van licht en geluid. Hier heerst het binnenskamers avontuur van een hands-on wetenschapsmuseum.

Soms worden licht verteerbare esthetische genoegens opgewekt die niet dieper gaan dan de vluchtige thrill van een achtbaanritje. Bij de Spotter van Chris Koolmees kun je dansend op een podium een interactie aangaan met de gekleurde bollen en slierten die op het scherm je bewegingen volgen. Geinig, maar misschien ook niet meer dat een veelbelovend prototype voor een nieuwe video dancegame. HighSight, een installatie van Kyle McDonald en Ranjit Bhatnagar die het mogelijk maakt met een vizier door de 'ogen' van een hoog opgehangen drone te bekijken en die met een joystick te manipuleren; leuk, maar eigenlijk een bloedeloze demonstratie van wat dronetechnologie mogelijk maakt.

Hier en daar worden nieuwe technieken wél zo aangewend dat het een diepere ervaring teweeg brengt. BLPRNT van Joanie Lemercier en James Ginzburg geeft je met behulp van metershoge schermen en 3D-computergraphics de illusie door een wereld te zweven die geschapen is door God de computer. Of Light Barrier II van Kimchi en Chips: een samenwerking tussen conventioneel licht en een veld van spiegels in een met rook gevulde ruimte maakt het mogelijk om zonder een stoffelijk scherm in de loze lucht met licht te tekenen.

Beeld Cigdem Yuksel

Meedraaien

Maar digitale technieken alleen hebben hier niet het mandaat om te betoveren. Mécaniques Discursives van Fred Penelle en Yannick Jacquet lijkt op een uitgerold schema voor een onbegrijpelijk mechanisch systeem. Houtsneden van radertjes, tandwieltjes, (proef)dieren en personen zijn op de muur aangebracht en aangevuld met geprojecteerde lichtbeelden die harmonieus in het geheel aangrijpen en meedraaien. Technologie uit het bigdatatijdperk aan het stoeien met ouderwetse afdruktechnologie.

De voorhoede heeft dan wel een hightech gereedschapkist voorhanden, vaak wordt het spannend als juiste die nieuwe techniek wordt gepaard aan ouderwetse middelen. Ook in muziek. In hedendaagse electronische (dans)muziek zijn de evenknieën te horen van die digitale kunstenaars op de aansluitende STRP Dance Night.

Het Britse Vessels verenigt een live drummer met digitale percussie en brommende analoge synthesizerlijntjes die klinken alsof progrock een slippertje maakt met dance. Het eveneens Britse Factory Floor voegt ook nog gitaar toe aan een enerverende electrosoep.

Indrukwekkend is Kaytranada, de Amerikaanse producer die remixen voor Missy Elliot en Janet Jackson op zijn naam heeft staan. Als muziekmedium roept hij het warme sensuele gevoel op van New York house uit de jaren negentig of hij gooit er doodleuk een moppie seventies jazzfunk met disco koortjes doorheen. Daaronder trillen ultrasone bassen die nu eens niet genadeloos je middenrif doordringen, maar eerder aanvoelen als een deeptissuemassage. Mag allemaal.

Beeld Cigdem Yuksel

Hyperactieve beweeglijkheid

Gaslamp Killer echter, een graag geziene gast op vooruitstrevende dancefestivals die zowel in harig uiterlijk als hyperactieve beweeglijkheid de vergelijking met Animal van The Muppets Show glansrijk doorstaat, weet als geen ander de twee werelden van oud en nieuw aan elkaar te smeden. Traditionele muziek uit Syrië voorziet hij van bassen uit de onderste la van de gereedschapskist en herschept zo een monster van een dancetrack.

Net zo goed beweegt de man zich naar het andere uiteinde van het technospectrum en laat geluiden uit virtual reality gevaarlijk zoemen als openliggende stopcontacten terwijl een hiphopritme het publiek aanvuurt. Al dansend en wild gesticulerend is Gaslamp Killer de gekke professor, de Frankenstein, die aantoont dat nieuwe technologie met bestaand werk soms fantastische monsters kan opleveren.

STRP, kunst, technologie en elektronische muziek, met STRP expo Screen On | No Screen en STRP Dance Night. Gezien: 21/3, Klokgebouw, Eindhoven; daar t/m 29/3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden