Indrukwekkende docu over SS-moorden

Heinrich Boere, voormalig lid van de SS, over zijn strijd aan het Oostfront: 'Ik heb op die doden gezeten, gegeten....

Even later: 'Die lucht, die was zo zoet. Zoet van bloed, van doden, van lijken.' Stinken deden ze niet, vond hij.

Koel, alsof het de normaalste zaak van de wereld is, praat Boere over zijn rol in de Tweede Wereldoorlog. Hij vocht destijds niet alleen voor de Duitsers aan het Oostfront, maar ook in Nederland.

Samen met veertien andere Nederlandse SS'ers werd hij in 1943 lid van een geheim commando: het Sonderkommando. Boere en de anderen pleegden de zogeheten Silbertanne-moorden.

Ze liquideerden zo'n 55 vooraanstaande Nederlanders die als anti-Duits bekend stonden. Onder hen de schrijver A.M. de Jong en de burgemeesters van Asten en Someren.

De liquidaties waren een vergelding voor het neerschieten van NSB'ers door het verzet. Het waren sluipmoorden - de SS'ers belden in burger bij hun slachtoffers aan en schoten hen neer - en geen officiële krijgshandelingen. Daarom waren de plegers ervan oorlogsmisdadigers. Na de oorlog werd een deel van hen dan ook als zodanig berecht. De rest ontsnapte.

In de documentaire De Silbertanne-moorden ontrafelt schrijver/journalist Rob van Olm de nauwelijks bekende geschiedenis van de liquidaties. Na veel speurwerk vond hij uiteindelijk een lid van het Sonderkommando, Boere, dat er met hem over wilde praten. Boere dook na de oorlog zeven jaar onder in een kast en vluchtte vervolgens naar Duitsland.

De documentairemaker sprak vooral met de kinderen van de vermoorde Nederlanders. Zij waren het die in 1943 de voordeur opendeden voor het Sonderkommando, of de schoten hoorden en hun vader even later in een plas bloed vonden. De kinderen van toen raken nog altijd geëmotioneerd .

De documentaire vertelt een interessante geschiedenis, en de gesprekken met de nabestaanden zijn ontroerend, mede door de rustige manier waarop ze zijn gevoerd.

De inhoud van de film wekt ook verontwaardiging op, zeker als je ziet hoe ongevoelig Boere over het moorden spreekt en als je bedenkt dat hij nooit voor zijn daden gestraft is. Het naast elkaar zetten van Boere en de nabestaanden lijkt misschien effectbejag, maar maker Van Olm doet het op zo'n manier, dat de documentaire indrukwekkend en sober blijft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden