Reportage Dansdagen Maastricht

Indringende, hippe dans over geheugenverlies

Blueprint on Memory is een hippe, gestileerde vertaling van een ziekte die je vooral met ouderdom en stoffigheid associeert. 

Blueprint on Memory van Ann Van den Broek Beeld Maarten Vanden Abeele

Aan de voet van de Sint Pietersberg in Maastricht, in een voormalig gebouw van cementfabriek Enci, werken studenten van diverse dansacademies zich een slag in de rondte. Onder leiding van Samir Calixto laten ze zien hoe zijn choreografie Bramato, die ze tijdens de Nederlandse Dansdagen zullen opvoeren, is opgebouwd. Het begint allemaal met een eenvoudige beweging, een soort samentrekking en ontspanning van het centrum van het lijf. Rond die ‘vol- en leeglopende ballon’ gaan ze vervolgens variëren.

Het is hierbij bijzonder te zien hoe dansers leren. Zij onthouden door te doen, keer op keer, de vormen en patronen soms alleen maar met hun handen ‘schetsend’ in de lucht. 

Blueprint on Memory, tijdens Nederlandse Dansdagen. Beeld Maarten Vanden Abeele

Zijn en herinneren, heden en verleden; dit thema slingert door het festival, dat gisteren in Maastricht na vijf dagen eindigde. Naast een selectie voorstellingen uit het afgelopen seizoen waren er dit jaar opvallend veel premières en werd volop aandacht besteed aan het vastleggen van en greep krijgen op dans. Er was een nieuw programma-onderdeel over dansonderzoek en het ‘dansmuseum’ presenteerde zijn eerste expositie. Online kon je artists-in-residence volgen en de spraakmakende Vlaamse choreograaf Ann Van den Broek schreef een Staat van de Dans.

Haar kakelverse productie Blueprint on Memory, donderdag in de Bordenhal, heeft gelukkig niet geleden onder de ‘staat’ van onrust, pijn en burn-out die de danssector volgens haar kwelt. Ze maakte een indringende live-mix van beweging, film, geluid en tekst over de duistere, onbekende wereld van het steeds verder haperende geheugen. Het is nogal een overgang van de zonovergoten terrassen langs de Maas naar dit stuk. Maar tegelijkertijd is het vertrouwd terrein, nu alzheimer volksziekte nummer één aan het worden is. Ook Van den Broeks onlangs overleden moeder zakte langzaam weg in een universum waar anderen niet bij kunnen.

In háár hoofd kruipt Van den Broek in de voorstelling, zonder zelf de regie te verliezen. Met trossen kabels en pedalen waarmee geluid en beeld worden gemanipuleerd, heeft de vloer wel iets weg van een kronkelig brein. Gekleed in chic en stemmig begrafeniszwart, net als de stoet dansers met in hun midden gitarist Sjoerd Bruil, zet ze het geheel met een druk op de knop aan. Op een groot scherm zingt Gregory Frateur over mysteriën in het hoofd. Zelf neemt ze plaats achter een tafel, om haar cast regelmatig de inmiddels klassieke vragenlijst van psychiater Alois Alzheimer voor te leggen. What’s your name? ‘Auguste.’ What’s your husband’s name? ‘Auguste.’ De close-up gefilmde antwoorden zijn, mooi detail, afkomstig van zijn patiënten.

Ook hier is het hart van de dans ‘simpel’: lopen, allemaal exact gelijk, de blik op oneindig. De automatische piloot staat aan, net als bij de dolende dementerenden in de gangen van verzorgingshuizen. Eerst gaat het traag, stap voor stap, met soms een korte stop, ogenschijnlijk zonder reden. Later zetten ze er flink de pas in, wat de dwangmatigheid uitvergroot en een toenemend gevoel van onrust en angst veroorzaakt. De elektrische gitaar galmt en bromt nu donker, de elegante schoenen zijn uit, een voet sleept een draad mee.

Blueprint on Memory is een hippe, gestileerde vertaling van een ziekte die je vooral met ouderdom en stoffigheid associeert. Er is een fijne afstandelijkheid die past bij de gekozen aanvliegroute, en toch groeit de beklemming. Alledaagse handelingen, zoals een lampje aandoen, iets opschrijven of een glas water drinken, blijken in die doorgaande tred nog slechts incidenten, details. Ze worden onbelangrijk en uiteindelijk zelfs onmogelijk.

Tournee Blueprint on Memory: zie www.wardward.be

Blueprint on Memory, tijdens Nederlandse Dansdagen. Beeld Maarten Vanden Abeele
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.