Avicii in 2013 tijdens een optreden in New York.

Albumrecensie Pop

In zijn aangrijpende laatste nummers smeekt Avicii (1989-2018) om rust en stilte om zich heen ★★★★☆

Avicii in 2013 tijdens een optreden in New York. Beeld WireImage

Het lijkt of de vorig jaar overleden superster Avicii ons met zijn laatste nummers, die nu postuum zijn uitgebracht op het album Tim, wilde vertellen dat hij geen uitweg meer zag.

Er verschijnen natuurlijk vaker postume popplaten: albums met onvoltooid werk van een overleden artiest, of liedjes die lagen te verstoffen in het archief. Maar de plaat Tim van de Zweedse dancester Avicii, die ruim een jaar na diens overlijden is uitgebracht, is bijzonder en zelfs huiveringwekkend. Hoe optimistisch sommige nummers op het eerste gehoor ook mogen klinken, in de teksten en soms toch ook de toonaarden van de muziek schuilt een grote somberheid, en het lijkt of Avicii in zijn laatste tracks wilde vertellen dat hij geen uitweg meer zag.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Pop

★★★★☆

Avicii

Tim

Avicii Recordings/ Universal

De carrière van Tim Bergling (1989-2018) ging aan het begin van dit decennium in een rechte lijn omhoog. Zijn doorbraak liep synchroon met de mondiale opkomst van de ‘progressive house’, die ook wel ‘electronic dance music’ of EDM wordt genoemd. Bergling mixte al plaatjes vanaf zijn 8ste, en als jongen van 16 deelde hij zijn eerste probeersels op dancewebsites en het onlineforum van de Nederlandse dj Laidback Luke. Onder de artiestennaam Avicii bracht Bergling in 2011 de instrumentale track Levels uit: een dancenummer vol opwindende bassen en beats, met een kinderlijk eenvoudig maar slim melodietje dat niet meer uit het hoofd te krijgen was.

Deze ferme en vrolijke stijl werd zijn handelsmerk, maar Avicii bouwde verder aan zijn vernieuwende dance. Hij voegde zangpartijen van een reeks gastzangers toe aan zijn muziek en scoorde wereldhits als Wake Me Up en Hey Brother. Met een originele keuze aan vocalisten, vaak afkomstig uit de soul of de country, maakte Avicii échte pophits van dansmuziek en hij veroorzaakte daarmee een muzikale revolutie. Avicii werd een megaster die stadions en reusachtige dancefestivals platspeelde, met euforische meezingmuziek.

Maar Tim Bergling zelf was geen opgeruimde jongen. Hij was introvert en verlegen en werd geplaagd door depressies en extreme stress. Aan zijn vrienden vertelde hij vaak dat hij het jachtige leven van de superster-dj niet aankon en stilte om zich heen wilde. In 2016 verraste hij de dancewereld door aan te kondigen dat hij ging stoppen met optreden. Bergling trok zich terug, naar later bleek in zijn studio waar hij in alle rust aan het produceren ging.

In april 2018 stapte Avicii in het vliegtuig voor een tripje naar het sultanaat Oman. Voor hij vertrok, stuurde hij een set liedjes naar zijn management met de mededeling dat deze songs zouden moeten verschijnen op een nieuwe plaat. Dagen later, op 20 april 2018, werd het lichaam van Tim Bergling gevonden in een landhuis bij de Omaanse hoofdstad Masqat. Hij had een einde aan zijn leven gemaakt, op 28-jarige leeftijd.

Dance-stress
Toen Tim Bergling zich in 2016 terugtrok uit het openbare muziekleven, veroorzaakte dat een schok in de dancewereld. Avicii had een burn-out, werd destijds verklaard, en er kwam een discussie op gang over werkdruk in de dance-industrie. Op evenementen als het Amsterdam Dance Event wordt nog altijd volop gedebatteerd over de werkomstandigheden van dj’s en manieren om de stress te verlichten. Jonge dj’s worden tegenwoordig door meer ervaren collega’s bij de hand genomen en gewaarschuwd voor overvolle tourschema’s en kwaadwillende managers die snel veel geld willen verdienen.

Op verzoek van de nabestaanden van Bergling is zijn laatste werk afgemixt door een aantal van zijn vertrouwelingen, en is daarmee zijn ultieme album voltooid. Avicii lijkt in zijn liedjes ook echt iets te willen vertellen over zijn gemoedstoestand gedurende de laatste maanden van zijn leven.

In het openingsnummer Peace of Mind laat hij een tekst zingen over vrijheid en ontsnapping aan de hectiek van het leven. ‘Do you need a relief? Do you need a release? Do you wanna let go? Do you wanna be free?’ In het nummer vraagt Avicii om vredigheid en een beetje stilte. Het is een prachtig liedje, dat wordt gedragen door zweverige synthesizers en bezwerende vocale melodieën.

In bijna elk nummer grijpt een songtekst of een zinsnede je naar de keel. In Heaven zingt Chris Martin van Coldplay: ‘I think I just died and went to heaven.’ Het ingetogen, bijna gospelachtige liedje Ain’t a Thing lijkt te gaan over het sterrendom en de muziekindustrie. ‘Als de plaat bij het laatste nummer is en de feesten afgelopen zijn, dan kunnen alle meelopers een ander idool gaan zoeken’, laat Avicii zingen door de Zweedse zanger Bonn. Het nummer Freak is al net zo akelig, omdat de tekst niets aan duidelijkheid te wensen over laat. ‘Ik wil niet dat je ziet in welke toestand ik me bevind’, zingt dezelfde Bonn. ‘Ik wil niet dat je ziet hoe depressief ik ben.’

En het laatste nummer, Fades Away, is ronduit macaber. Volgens medeproducer Noonie Bao kwam Avicii bij hem met de vurige wens een track te maken rond de zin: ‘Don’t you love it, how it all fades away?’ Het nummer is opgebouwd rond een stuwende riff op de synthesizer, waar de tekst heel rustig doorheen zweeft. De slotwoorden zijn aangrijpend: ‘Ik kan niet terug, ik kan niet terug. Vind je het niet mooi, hoe alles vervaagt?’

De plaat Tim is nauwelijks anders op te vatten dan als een oprecht en ontroerend muzikaal testament van een van de grootste dancesterren van deze eeuw. Volgens zijn familie wilde Avicii nooit een beroemdheid zijn en was materieel succes voor hem onbelangrijk. Hij wilde alleen gehoord worden, laten de nabestaanden optekenen in het cd-boekje. ‘Het maakt niet uit of deze nummers hits worden. Het is niet belangrijk of ze vaak gestreamd worden of op de radio worden gedraaid’, staat er te lezen. ‘Het enige dat telt, is dat de liedjes er nu zijn. En dat Tim het zo gewild heeft.’

LEES VERDER:

De necrologie van Tim Bergling alias Avicii: ‘Zijn burn-out schudde de dancewereld wakker’.

De recensie van Avicii’s nog bij leven uitgebrachte plaat Stories, uit 2015. ‘Eén lange maar doeltreffende dancefeestparade’.

Dance en stress

Toen Tim Bergling zich in 2016 terugtrok uit het openbare muziekleven, veroorzaakte dat een schok in de dancewereld. Avicii had een burn-out, werd destijds verklaard, en er kwam een discussie op gang over de werkdruk in de dance-industrie. Op evenementen als het Amsterdam Dance Event wordt nog altijd volop gedebatteerd over de werkomstandigheden van dj’s en manieren om de stress te verlichten. Jonge dj’s worden tegenwoordig door ervarener collega’s bij de hand genomen en gewaarschuwd voor overvolle tourschema’s en kwaadwillende managers die snel veel geld willen verdienen.

Wilt u praten over zelfdoding of wilt u hulp op dit gebied? Bel 113 Zelfmoordpreventie: 0900-0113, of neem contact op via 113.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden