Tv-recensie Urk!

In ‘Urk!’ schemerde door de scheurtjes in de laklaag een defensieve houding tegen alles wat niet Urker is

Je zou het bijna vergeten, maar een week geleden nog was Urk het brandende middelpunt van ­Nederland. Een groep van honderd jongeren had zich verzameld voor het huis van de Marokkaans-­Nederlandse Soufyan; twee drongen er het huis binnen en deelden klappen uit, waarbij niet alleen Soufyan, maar ook zijn moeder en zus geraakt werden. De media stortten zich op de rel, schaalden die op tot een ‘oorlog’ en al gauw bemoeide ook de politiek zich ermee.

Het ideale moment dus voor SBS6 om met een docuserie over Urk te komen. De serie heet Urk!, met een uitroepteken dus, waar een vraagteken meer op zijn plaats geweest zou zijn.

In de eerste aflevering, dinsdagavond op televisie, maakten we kennis met onder anderen ‘Urker Jan’, een oude vishandelaar die zijn hele leven op Urk woont (‘Urk, dat is mijn Urk. Urk is alles voor mij’). Als Jan op maandagochtend de vis ging inkopen, nam hij voor de jongens allemaal lolly’s mee, daarom noemden ze hem daar ook Jan Lolly.

Een andere kleurrijke ­figuur was Teun Föhn (het bedenken van bijnamen heeft niet de hoogste prioriteit in Urk), de lokale visagist, kapper en schoonheidsspecialist. De Urker Roy Donders leefde alleen met zijn schoothondje (‘Het is een vriend’, zei Föhn, ‘kijk maar’. Hij tilde het hondje met één hand op en liet hem even in de lucht hangen. ‘Alles is klein, behalve dat.’)

Urk! schetst – afgaand op de eerste aflevering – een haast idyllisch plaatje van het vissersdorp. Een gemoedelijke gemeenschap van hardwerkende vissers, grote, godvrezende gezinnen die op zondag twee keer naar de kerk gaan en levensgenieters die zich niet schamen dat ze wel van een drankje op zijn tijd houden (‘Ik heb het IJsselmeer leeggezopen vroeger’, zei zingende barman Dick). Een schril contrast inderdaad met de plek waar vorige week nog opgeschoten jongeren met elkaar op de vuist gingen, vuurwerk afstaken en brandjes stichtten, en de politie de invalswegen controleerde.

De producent van Urk!, Ruud van Egmond, zei deze week tegen het AD dat er door de media ‘een verkeerd beeld’ geschetst was van Urk en dat hij ‘zijn Urkers’ niet herkende. Er zal vast het een en ander zijn opgeblazen, maar een situatie als vorige week ontstaat natuurlijk niet spontaan. En als je goed naar Urk! keek, zag je door de scheurtjes in de mooie laklaag van die noeste, goedlachse en bikkelende oer-Hollandsheid heen ook een conservatieve, defensieve houding tegenover alles wat niet Urker is.

Een voorbeeld daarvan diende zich tegen het eind van de aflevering aan. ‘Wij hebben nóg een christelijke samenleving op Urk’, zei schipper Jelle tijdens een voordracht van het christelijke mannenkoor, waar hij eens per week zingt. ‘Laten we strijden om dat vast te houden. Door in de eerste plaats onze persoonlijke trouwe dienst aan die God die alles voor de wereld overhad.’ Maar wat er dan in de tweede (of derde) plaats moest gebeuren in die strijd voor de christelijke samenleving zullen we nooit weten, want dat werd eruit geknipt. Toch wel benieuwd naar, nu.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden