In To Stay Alive - A Method wordt Houellebecq geen moment zwaar

De twee cultuuriconen Iggy Pop en Michel Houellebecq figureren in een verfrissende feelgoodfilm over lijden. Het door Erik Lieshout verfilmde essay van Houellebecq wordt geen moment zwaar of belerend.

Iggy Pop in To Stay Alive - A Method.

'Een dode dichter schrijft niet meer. Het is dus belangrijk dat u blijft leven.' Zo simpel kan het zijn, volgens Michel Houellebecq (60). De kraakheldere redenering is een van de adviezen die Frankrijks grootste auteur zichzelf en zijn lotgenoten gaf in Leven, lijden, schrijven / methode uit 1991, een essayistisch zelfhulpboek bedoeld voor 'hen die op het punt staan het bijltje erbij neer te gooien'.

'Wees niet bang voor het geluk; het bestaat niet.' 'U kunt niet tegelijkertijd van de waarheid en de wereld houden.' Het zijn opvattingen die Houellebecq consequent uitwerkte, van de oeverloos eenzame personages uit zijn romandebuut De wereld als markt en strijd (1994) en Elementaire deeltjes (1998) tot het islamiserende Frankrijk uit Onderworpen (2015). En nu lichten ze op in de documentaire die Erik Lieshout (55) baseerde op Houellebecqs essay. En de voorlezer is niemand minder dan Iggy Pop.

De 69-jarige punklegende blijkt een logische keuze voor To Stay Alive - A Method. Pop was al een Houellebecq-fan toen Lieshout hem vroeg zeven liedjes te componeren voor diens portret van de schrijver, Laatste woorden (2009). In To Stay Alive dient hij Houellebecqs positief-zwartgallige zinnen ontspannen op, met zijn kenmerkende opa-vertelt-vanuit-het-grafstem. En dat terwijl hij achter het stuur van zijn Rolls-Royce zit of in de achtertuin - badjas aan, blote benen over elkaar, krekels op de achtergrond.

Intussen worden Houellebecqs woorden gestaafd aan de hand van enkele creatief lijdende, bewonderenswaardige Parijzenaren. Zowel de suïcidale Anne-Claire (31) als ex-psychiatriepatiënt Jerome (59) gaat het leven te lijf met opvallend sterke gedichten. En dan is er Vincent (53), een teruggetrokken beeldhouwer die in zijn kelder knutselt aan een mysterieus, allesomvattend object.

To Stay Alive - A Method. Filmessay. Regie Erik Lieshout 70 min., in 12 zalen.

Dat Houellebecq zelf Vincent vertolkt, met de ontroerende bedeesdheid die we eerder zagen in The Kidnapping of Michel Houellebecq (2014), is een van de strategieën waardoor de film nooit zwaarmoedig of belerend wordt. Ondanks alle geestesnood is To Stay Alive ('een feelgoodfilm over lijden') verfrissend sereen, met een heldere, licht vervreemdende stijl.

Uiteindelijk moet iedere toeschouwer zelf Houellebecqs methode op waarde schatten. Hoe dan ook is het bijzonder én vertederend om Houellebecq met Pop in beeld te zien. Wanneer Pop bij Vincent aanbelt en de twee onwennig aanschuiven aan de keukentafel, vormt dat het droogkomische hoogtepunt van een film die zichzelf absoluut serieus neemt, maar zich nooit door de twee cultuuriconen over het paard laat tillen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden