In Temptation Island blijken vrouwen opeens óók lustgevoelens te hebben

Revolutie in Temptation Island, u weet wel, die 'ultieme relatietest' op tv: ook vrouwen blijken lustgevoelens te hebben!

De deelnemers van Temptation Island 2017 en presentator Rick Brandsteder (R) en presentatrice Annelien Coorevits (L). Beeld Stefanie Lisabeth

Het klonk hoopgevend. Nou ja, de loonkloof zal er niet mee worden gedicht, er zullen niet plotseling meer topvrouwen komen in het Nederlandse bedrijfsleven en de eerste vrouwelijke premier blijft ook nog wel even uit het zicht. Laten we zeggen: een sprankje hoop, een klein sprankje.

'Ik heb gewoon fakking veel zin om hem helemaal kapot te maken', zei Lisa, deelnemer aan dit seizoen van Temptation Island, in aflevering 5. Het betrof hier geen fatwa over haar vriend, maar een uiting van haar lustgevoelens. Op z'n Almerens geformuleerd, zeg maar.

In het korte fragment sprak de 21-jarige vrijuit over haar behoefte aan seks met haar vriend, nu ze twee weken gescheiden van hem doorbracht in een feestresort. Het was geen pose, bedoeld om mannelijke kijkers het hoofd op hol te brengen. Het gesprek vond plaats in de hotelkamer, tussen de deelnemers onderling.

Dit jaar praten de vrouwen opvallend openlijk over lust - meer dan in eerdere seizoenen. 'Ik ben ook gewoon geil', zegt Rosanna aan het eind van aflevering 7. De 'onzekere Jolien' - want in realityprogramma's krijgt iedereen een imago aangemeten - biecht in aflevering 9 op dat ze 'ook gevoelens heeft'. En daarom wil ze 'echt wel neuken met Karim', ware het niet dat haar relatie dan voorbij is.

Dubbele moraal

Opzienbarend voor een setting waarin jonge mannen en vrouwen elke avond met elkaar feesten, met veel drank en op elke tafel een bord aardbeien met slagroom? Mwah. Opzienbarend voor een realityprogramma? Best wel. Want er is geen ander tv-genre waarin de dubbele moraal, het idee dat mannen en vrouwen er verschillende seksuele mores op na horen te houden, zo overheersend is.

In Temptation Island worden vier koppels bijna twee weken van elkaar gescheiden. De mannen en vrouwen nemen onafhankelijk van elkaar hun intrek in een luxe resort en worden avond na avond belaagd door een verzameling 'verleiders' van het andere geslacht. Op het programma staan activiteiten als twerkwedstrijden, wet T -shirt contests en een wonderlijk paringsritueel waarin de feestvierders met verfhanden op elkaars lichaam slaan. Om de paar dagen confronteren de presentatoren de deelnemers met slim gemonteerde beelden van hun feestende partner, in de hoop dat de boel escaleert en de deelnemers verder over de schreef gaan. Het Vlaams-Nederlandse programma is, zo beloven de makers, 'de ultieme relatietest'. Aankomende donderdag wordt op RTL 5 de finale uitgezonden, waarin de stellen elkaar weer voor het eerst ontmoeten.

Kortstondige tv-roem

Natuurlijk is het hen net zoveel te doen om de kortstondige tv-roem als om de relatietest. Sommige deelnemers hebben inmiddels al meer dan 100 duizend volgers op Instagram, ze struinen clubs af voor gezamenlijke optredens en de Vlaamse en Nederlandse roddelsites draaien enthousiast mee in de geruchtenmachine (Show.nl: 'Temptation Alex reageert op ophef over lengte geslachtsdeel'). Als de motieven van de deelnemers niet zuiver zijn, wat maakt het dan uit hoe mannen en vrouwen worden neergezet, zou je zeggen. We weten toch dat we het niet te serieus moeten nemen?

Dat is het gekke: kijkers weten dat er weinig realiteit in reality schuilt, maar toch bekrachtigt het genre de vooroordelen die ze hebben, bijvoorbeeld over seksualiteit. Uit onderzoek blijkt dat jongvolwassenen die veel naar reality kijken er een traditioneler man-vrouwbeeld op nahouden. Zij denken eerder dat mannen altijd uit zijn op seks en vrouwen een seksuele poortwachter dienen te zijn. Mannen zouden zich niet willen binden, vrouwen zouden alles doen voor de romantiek en zich opofferen om hun relatie goed te houden. Mannen zouden aantrekkelijk zijn vanwege hun kracht, macht en geld, de waarde van vrouwen schuilt in hun lichaam.

'Luie televisie'

Sterker nog, makers van reality-programma's appelleren bewust aan deze vooroordelen, zegt Jennifer Pozner, een Amerikaanse mediacriticus en auteur van het boek Reality Bites Back: The Troubling Truth Behind Guilty Pleasure TV telefonisch vanuit New York. 'Het is luie televisie. Door het programma te componeren aan de hand van stereotypen, hoeven ze weinig aandacht te besteden aan een moeilijke verhaallijn en de ontwikkeling van de personages.'

Pozner bekeek voor haar boek duizenden uren reality-tv en concludeerde dat de meeste formats teruggrijpen op sprookjes. Het archetype is The Bachelor, waarin 'een aantrekkelijke vrijgezel' zijn grote liefde moet kiezen uit 25 kandidaten, veelal bloedmooie vrouwen. In Nederland is het format momenteel niet op tv, maar in de VS is het nog altijd een hit. 'Het draait alleen maar om de mooie galajurken, de juwelen, de droom-dates', zegt Pozner. 'De vrouwen hoeven niet veel meer te doen dan mooi te zijn en af te wachten tot de zogenaamde prins een van hen kiest.' Het personage van de bachelor is ook al zo plat als een dubbeltje: vaak lijkt hij niet meer te zijn dan een gespierde torso met een goed gevulde bankrekening.

In haar boek haalt Pozner een voorbeeld aan uit The Bachelor 10, waarin een kandidaat twijfelt of ze naar huis zal gaan. Dat is uniek voor het programma, want de vrouwen gooien zich unaniem gewillig voor de voeten van de bachelor, terwijl het maar de vraag is wat hem überhaupt zo leuk maakt. Dus moet de bachelor voorkomen dat ze stopt met het programma. Hij zal die avond 'alles geven'. Pozner beschrijft vermakelijk wat dat dat inhoudt. Ze gaan op een zogenoemde 'sprookjesdate'. Eerst wordt de vrouw volgehangen met diamanten ter waarde van miljoenen dollars de naam van de sponsor goed in beeld en vervolgens mag ze designerjurken passen in een boetiek waarvan de naam eveneens goed in beeld komt. En het werkt: 'Dit is toch de droom van iedere vrouw', zegt de kandidaat. Dus dat is 'alles geven' in Bachelorland, schrijft Pozner: 'een parade van product placement als vervanging voor echte gevoelens'.

De verloving van Nick Viall en Vanessa Grimaldi tijdens het laatste seizoen van de Amerikaanse serie The Bachelor. Beeld Brunopress

Platte sprookjessymboliek

Die platte sprookjessymboliek werkt óók voor kijkers, zegt Pozner aan de telefoon: 'Dit soort programma's gebruikt de codes van de verhalen die we kennen uit onze kindertijd, toen we nog niet gewend waren kritisch te luisteren.' Reality als junkfood kortom: aantrekkelijk omdat je er weinig moeite voor hoeft te doen.

Nu is Temptation Island natuurlijk een soort Gebroeders Grimm gone wild, want het gaat niet om het vinden van de grote liefde, maar om het voorkomen dat je die zogenaamde grote liefde bedriegt in een met whiskey-cola overgoten nacht. Toch zie je ook in Temptation Island dezelfde codes en achterhaalde ideeën over mannen en vrouwen. Neem alleen al de setting van dit seizoen: de mannen nemen hun intrek in een resort met de naam Red Z, dat wordt gedomineerd door een weerzinwekkend rood zwembad. Het resort is, volgens de voice-over, 'een wereld van verleiding'. De vrouwen krijgen een helderwit resort toegewezen. 'Een maagdelijke oase', aldus diezelfde voice-over. Met andere woorden: de pure maagden kunnen lekker poortwachtertje spelen over hun vagina, terwijl de mannen hun lusten moeten zien te bedwingen rondom de zwembadversie van de hel.

De deelnemers bedienen zich ook van sprookjessymboliek. Wat als haar vriend haar trouw blijft, wil de interviewer weten van Lisa. 'Dan is hij mijn prins op het witte paard', antwoordt ze. Zowel de mannen als vrouwen, toch allemaal volwassen, gebruiken de term 'dreamdate' zonder enig spoortje van ironie.

Sexy lichaam

De verleidsters worden vooral geprezen om hun sexy lichaam, zowel door de bezette mannen die de vrouwen bespreken, als in de wijze waarop de camera de vrouwen volgt. Ook bij de verleiders wordt ingezoomd op hun fysieke kracht, met shots waarin zij zich opdrukken of hun borstspieren aanspannen onder een klaterende waterval.

Wel opvallend is hoe impliciet een onderscheid wordt gemaakt tussen bezette vrouwen en verleidsters. Veel meer dan bij mannen wordt de indruk gewekt dat er een type is dat je aan je moeder voorstelt (de bezette vrouwen) en een type met wie je vooral een leuke tijd hebt tussen de lakens (de verleidsters). Die laatste groep prijst zichzelf ook nadrukkelijk aan met seks. 'Ik heb don't stop op mijn poes staan', zegt 'verleidster Saartje' in het introductiefilmpje. Verleidster Pommeline: 'Ik hoef maar een pik te zien en ik word al wild.' De rossige Manou: 'Rood bloed neukt goed, dat zeggen ze hè?'

Verleidster Saartje. Beeld Vijf

De bezette vrouwen maken dit onderscheid zelfs expliciet. Na een confrontatie met de vrouwen die haar vriend moeten verleiden, omschrijft Lize een van hen als 'een kermismeisje': 'Elke man wil dat wel een keer voor een nacht. Een vulgaire hoer, erop en eraf. Maar daar wil je je leven niet mee delen. Daar wil je geen kinderen mee.' Zelf valt ze voor een verleider die twee weken paradeert in een shirt met de opdruk 'enjoy my cock', maar haar vooral heel goed begrijpt.

Ook dit is volgens de regels van reality. Want het is niet zo dat er helemaal niet over vrouwelijke seksualiteit wordt gesproken. Oh Oh Cherso's Barbie raakte maar niet uitgepraat over hoe vaak ze per dag seks wilde. In Jersey Shore doken de vrouwen ook geregeld met iemand het bed in. Maar dan zien de kijkers niet gewoon menselijk gedrag, maar zogenaamd lage, losbandige en ordinaire vrouwen. Vrouwelijke seks en sociale klasse zijn in reality op een stigmatiserende manier met elkaar verbonden. De keurige middenklasse, die zich vergaapt voor de tv, doet dat niet.

Verleidster Parastoo. Beeld Vijf

Fascinerendste seizoen

Normaal volgt Temptation Island ook dit aloude hoer-madonnascript. De mannen zijn vrijwel altijd in het verleden vreemdgegaan en moeten zich nu voor hun vrouw bewijzen in deze 'ultieme relatietest'. De vrouwen dromen van huisje, boompje, baby en zitten in hun resort te kniezen dat ze hun vriend missen. Ook dit seizoen begon zo. Maar toen bleken de bezette vrouwen plotseling wat meer vleselijke gevoelens te hebben dan de gemiddelde Disneyprinses en, welkom in de echte wereld, óók vreemd te kunnen gaan. Ze flirtten, zoenden en twee deelden daadwerkelijk het bed met een verleider. De mannen op het andere resort kregen die beelden dan weer te zien, hetgeen ook daar tot amoureuze escalaties leidde. De aflevering waarin twee mannen wraak namen op hun vriendinnen door vreemd te gaan in het rode zwembad kan met recht 'een bloedbad in het bloedbad' genoemd worden.

Of ze gewoon goed gecast hebben of dat het de makers ook allemaal een beetje heeft overvallen, feit is dat dit het fascinerendste seizoen is van Temptation Island. Nee, een nieuwe feministische golf zal er niet mee worden ingeluid. Maar de argeloze kijker zou zomaar eens geleerd kunnen hebben dat vrouwen ook mensen zijn. Zelfs als je ze opsluit in 'een maagdelijke oase'.

Temptation Island, RTL5, donderdag 13/4, 20.30 uur.

Deelneemster Lisa. Beeld Vijf

Lees verder

Knip- en plaktragedie
Lees ook de recensie van Gidi Heesakkers over Temptation Island: 'Er is geen lopende realityshow die zo nadrukkelijk met kitscherige realitywetten dweept. De gewiekste montage en een-op-eentjes van de deelnemers met de camera zijn zelfs in het format geïntegreerd: de beelden die de stellen van elkaar te zien krijgen, bedoeld om het vuurtje op te stoken, zijn één grote knip- en plaktragedie, dat weten zij ook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden