Review

In Tanizaki ontstaat een prettige chaos waarover goed is nagedacht

De Warme Winkel voegt aan haar verzameling 'oeuvrestukken' met Tanizaki een intrigerende nieuwe aflvering toe. Zwijgend en gestileerd geven de acteurs gestalte aan de personages uit De Sleutel.

Tanizaki door De Warme Winkel. Beeld Sofie Knijff
Tanizaki door De Warme Winkel.Beeld Sofie Knijff

Bonsaiboompjes, wasabi (de mierikswortelvariant), boeddhaparafernalia, judomatten, moeilijk in het gehoor liggende muziek, aardbevingen, manga, wabi-sabi (iets met esthetiek) - denkend aan Japan, wat schiet je allemaal nog meer te binnen? De makers van Theatergroep De Warme Winkel beginnen hun nieuwste voorstelling Tanizaki met een opeenstapeling van clichés, op tamelijk hilarische wijze gebracht in een rommelig decor.

Tanizaki, dat is: Junichiro Tanizaki, Japans schrijver die leefde van 1886 tot 1965, een periode waarin (ook) zijn land grote veranderingen doormaakte. Zoals de introductie van het elektrisch licht, iets dat het wezen van de schaduw in zijn beleving ernstig aantastte. In 1933 bezong hij haar nog maar eens in zijn Lof der Schaduw. Tanizaki staat voor een wereld van 'fijnzinnige overpeinzing, zacht ritselend rijstpapier' en de schoonheid van het subtiele sociale spel - iets waar de aanvankelijke meligheid van De Warme Winkel wat maf bij afsteekt.

Rotzooi

Dat hoeft overigens niet echt verbazing te wekken bij dit collectief (Mara van Vlijmen, Vincent Rietveld en Ward Weemhoff; vierde kernlid Jeroen De Man speelt momenteel elders). Werkend aan een voorstelling komt er van alles langs aan ideeën en acts. Sommige elementen krijgen we nooit te zien, andere, zoals deze, halen de voorstelling wel; en met reden, zoals zal blijken.

Nadat spelenderwijs de rotzooi van de vloer is opgeruimd, ontvouwt zich een prachtig toneelbeeld dat Tanizaki voor je gevoel zeker niet misstaat. We zien geprojecteerde teksten, afkomstig uit Tanizaki's roman De Sleutel, geschreven in dagboekvorm. Het gaat over seksuele fantasieën die niemand hardop durft te verwoorden, een geheimzinnige code tussen een echtpaar, waarbij uiteindelijk ook een derde wordt betrokken.

Boeiende scènes

Zwijgend en gestileerd geven de acteurs gestalte aan de personages; op de voorgrond completeert koto-speelster Makiko Goto het fraaie tafereel met haar muziek. Dit intrigerende geheel is voorts de opmaat voor een reeks boeiende scènes, geïnspireerd op de traditionele Japanse cultuur en esthetiek.

Met Tanizaki voegt het collectief een nieuwe toe aan hun verzameling 'oeuvrestukken', zoals ze die zelf noemen; eerder stelden ze leven, werk en tijd van onder anderen Thomas Bernhard, Kokoschka, Rilke en Boris Ryzhy centraal. En ook nu weer blijft het niet bij Tanizaki alleen: geleidelijk aan komen op geestige wijze de huidige tijd en wereld aan bod, en, persoonlijker nog, die van de acteurs en hun verlangens. En dan ontstaat er toch weer een prettige chaos, eentje waarover goed is nagedacht.

Tanizaki Door: De Warme Winkel. Concept/spel: Mara van Vlijmen, Vincent Rietveld, Ward Weemhoff. Eindregie: Jetse Batelaan. Gezien: 18/3, Kikker, Utrecht. Tournee t/m 16/5.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden