In Stroom Den Haag draait alles even om verbeelding

Zet oren en ogen open bij de tentoonstelling van De Gruyter en Andeweg

'Laat de wereld buiten', lijkt het motto van Voebe de Gruyter en Juliaan Andeweg voor hun tentoonstelling in Stroom. Zet oren en ogen open en laat de rest over aan de verbeelding.

Beeld RV - Gerrit Schreurs

De pure magie van kleur en materiaal, waar zie je dat nog in deze over-geëngageerde, over-vermaatschappelijkte, over-gepolitiseerde kunstwereld? Waarin elke minuscule verwijzing naar sekse, huidskleur, culturele en religieuze achtergrond tegenwoordig met een tl-buis wordt uitgelicht tot mondiale spookbeelden van wat er mis is in de wereld (wat in veel gevallen ook zo is).

Maar nu even niet, lijkt de tentoonstelling van Voebe de Gruyter (1960) en Juliaan Andeweg (1986) te willen zeggen. Laat de wereld buiten; vooral de wereld van zwaarmoedige misstanden. Hier, in Stroom Den Haag, is het een aanbeveling alleen de oren en ogen te openen en de verbeelding voor de rest het werk te laten doen.

Stel u nederig op. De subtiliteit is er een voor fijnproevers.

Fijnbesnaarde indrukken

Wel eens geluisterd naar het stemmen van een gitaar? Inderdaad, een geliefde Spaanse activiteit, met Andalusische roots. Waarbij een sinaasappeltje op de grond soms helpt om je in hogere, Iberische sferen te brengen. Plus enkele lichtbeelden van aanrollende golven en zonnige stadsbeelden van Malaga.

Of deze: wel eens gelet op de blauwe spaflesjes op de jurytafel bij de Koningin Elisabethwedstrijd? Niemand was het ooit opgevallen, maar De Gruyter gaat ervanuit dat het water van beslissende invloed is op de keuze welke violist, pianist of zanger in een bepaald jaar de uiteindelijke winnaar wordt.

De gevoeligheid voor dit soort fijnbesnaarde, wellicht wat overspannen indrukken, is typisch 'De Gruyter'. Ze heeft een naam hoog te houden. Maakte ooit een project met uitgespuugde kauwgomballetjes. Daarin zouden nog de stemmen klinken van wie ze in hun mond hebben gehad.

Verontrustende ingrediënten

De Gruyter lijkt de buitenwereld met een pipetje in je verbeelding te druppelen, waar het zich vermengt tot een extract dat een ontploffinkje veroorzaakt. Daarmee schuilt het verschil met mede-exposant Juliaan Andeweg: het appel op de zintuigen is bij hem vergelijkbaar; de werking totaal anders.

Andeweg pakt het gewoon steviger aan, met verontrustendere ingrediënten, zeker als het om kleuren gaat. Hij maakte vorig jaar naam met zijn ateliergrote installatie tijdens de Open Dagen op de Rijksakademie in Amsterdam, met rood, blauw, paars en groen opvlammende vuurpotten.

In Stroom zet hij de lijn voort. Met reflecterende glasvezelwanden, groene stofwolken die uit de ogen van een gefilmd gothic-meisje spuiten, een slanke hardloopster die door een gephotoshopte gele mist holt en met oranje, roze en gifgroene fantasiecocktails, geschonken uit keramiek en glaswerk vol doodssymboliek.

Dat de tentoonstelling is opgehangen aan Hermes, de mythische jongeling met zijn atletische proporties, de 'god van de dieven en reizigers', het mag zo zijn. En misschien als doordenkertje legitiem. Maar dat het doordenken bij De Gruyter en Andeweg in de eerste plaats gebeurt via de elementaire zintuigen, lijkt me een stuk beter.

Kijk op de waarde van kunst

Het staat als aankondiging in hoofdletters op de etalageruit van Stroom Den Haag gekalkt: 'WIJ WETEN WAT DINGEN KOSTEN MAAR HEBBEN GEEN IDEE WAT ZE WAARD ZIJN.' Het is een vrije vertaling van Oscar Wilde's beroemde uitspraak dat een cynicus van alles de prijs, maar van niets de waarde kent. Het is ook een verwijzing naar het boek dat Stroom onlangs publiceerde, Facing Value. Radical Perspectives from the Arts. Begrijpelijke titel. Want als er een 'tak van sport' is waar de waarde en kostprijs van iets gescheiden blijven, dan wel in de kunstwereld als je het cynisme van kunsthandelaars en art flippers niet meerekent.

Maaike Lauwaert & Francien van Westrenen (ed.): Facing Value.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.