Column Floortje Smit

In spectaculair James Bond-museum moeten ook mindere trekjes van 007 aan bod komen

Sean Connery and Shirley Eaton in Goldfinger (1964).

Op 12 juli wordt een nieuw James Bond-museum geopend op een besneeuwde bergtop in Sölden, Oostenrijk. Daar ligt een strakke moderne soort-van-bunker half verscholen in de top van een berg – als een typisch Bondiaans schurkennest, concludeerden media die langs mochten komen (CNN, The Sun) al tevreden.

Maar de Britse journalisten Radhika Sanghari (The Telegraph) en Jack Malvern (The Times) viel nog iets op. Na een wandeling door de ‘cinematografische installatie’, die zich overigens vooral richt op Bondfilm Spectre, bleken Bonds seksisme en racisme te schitteren in afwezigheid.

‘Tijden zijn veranderd’, zei creatief directeur Neil Callow, ook betrokken bij de Bondfilms met Daniel Craig in de hoofdrol, desgevraagd. ‘We wilden het erfgoed van de Bondfilms op een politiek correcte manier laten zien. We tonen de Bondgeschiedenis wel, maar niet in details.’

Ja zeg, ho eens even. Noem het maar details. Volgens de website van de interactieve en educatieve belevenis 007Elements maakt de bezoeker een tocht langs een serie galerijen die ieder de elementen tonen die de Bond-film ‘definiëren’: de schitterende titelsequenties, de actiescènes waarbij je mond open valt, de auto’s, de gadgets, de technologie, enzovoorts. Bonds gouden pistool uit A View to a Kill ligt er ook.

Dan hoort pijnlijk seksisme daar óók bij. De geheim agent staat erom bekend: in GoldenEye werd hij nota bene door zijn vrouwelijke chef nog ‘een seksistisch, vrouwenhatend fossiel’ genoemd.

Zelf moest ik als tiener begin jaren negentig al ongelovig lachen om die sukkel van een Bond, toen die een vriendinnetje wegstuurde met een tik op de billen en de woorden: ‘Nu gaan de mannen praten.’ (Goldfinger, 1964). Een fossiel inderdaad, niet gedacht dat iemand dat ooit serieus nam. Dat hij vooral in de vroege films onwillige vrouwen hardhandig grijpt en kust, of ze het bed in chanteert, viel mij jaren later pas op. Daar kijk je nu wel anders naar, inderdaad.

Maar ook voor 007 zijn de tijden veranderd: juist wie zijn gedrag tegenover vrouwen chronologisch op een rijtje zet, krijgt een schitterend overzicht van de veranderende man-vrouwverhoudingen de afgelopen vijftig jaar. Voor racisme geldt hetzelfde. Waarschijnlijk is dat educatiever dan het tonen van een auto met ingebouwde snufjes.

Wie Bonds seksisme en racisme wegpoetst, maakt geen Bond-museum maar een bloedserieus eerbetoon. Dat is ook mooi natuurlijk, maar echte Bond-fans houden van de geheim agent met zijn goede én zijn minder fraaie kanten.

Digital Spy zette zeven momenten uit Bond-films op een rijtje die nu absoluut niet meer zouden kunnen

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.