ReportageCoronaproof pop in Rotterdam

In Rotterdam weten ze hoe ze een festival in coronatijd moeten bouwen

Zo kan het dus toch: een festival in coronatijd. Rotterdam laat zien hoe dat moet met de kleinschalige editie van Momo Fabrique.

Het rodeloperconcert van Spinvis in het M4H gebied in Rotterdam. Iedereen uit het publiek krijgt persoonlijk een liedje door Spinvis toegezongen.Beeld Ruben Hamelink

In deze loods aan de Keileweg overnachtten niet zo lang geleden nog daklozen. Prostituees werkten er hun klanten af. Nu is het pand onderdeel van AVL Mundo, het ex-fabrieksterrein waar beeldend kunstenaar Joep van Lieshout zijn uitdijende werkplek heeft. 

Wij liggen er op de vloer, op yogamatjes, keurig op anderhalve meter van elkaar, kijkend naar het plafond waarop amateurfilmbeelden uit de vroege jaren zeventig worden geprojecteerd.

Het zijn landelijke, Hollandse taferelen uit de archieven van Beeld en Geluid: een tractor op een akker, koeien in de wei, schaatsende kinderen achter houten stoelen op bevroren sloten. Het begeleidende ligconcert komt van Mattheis (Matthijs Verschuren), die weidse elektronische soundscapes ontrolt.

Wat een heerlijk begin van de zondagmiddag op ‘het enige festival in Rotterdam dat dit jaar wél doorgaat’: een kleinschalige corona-editie van Momo Fabrique, zusje van Motel Mozaïque. Die organisatie weet met deze omstandigheden wel raad: ze brengen al twintig jaar bijzondere optredens naar ruwe plekken in de transformerende stad brengen.

We leggen een route af door de AVL Mundo-gebouwen. Na het ligconcert van Matteis worden we de aanpalende Voedseltuin binnengeleid, waar de Amsterdammer Meetsysteem (labelgenoot van Mattheis op het Rotterdamse Nous’klaer-label) bovenaan een ijzeren trap een kort optreden verzorgt. Hij is hier ‘woordkunstenaar zonder beats’, die teksten voordraagt tegen een elektronisch geluidsdecor. De vorm van het popliedje laat hij hier vrijwel geheel los.

Verder maar weer. In een donkere schuur mogen we op zitzakken plaatsnemen en geeft zangeres S10 een bezwerend optreden in paarsig halfduister. Wat klinkt haar stem prachtig in deze kale ruimte en wat ontroeren haar woorden, zowel de liedjes als haar eenvoudige wens tussendoor: ‘Ik hoop dat het goed met jullie en jullie dierbaren gaat. Fijn dat we elkaar op deze plek kunnen zien.’

S10 tijdens Momo Fabrique in AVL Mundo in Rotterdam.Beeld Ruben Hamelink

Zo is het. Buiten, in Van Lieshouts beeldentuin, wachten de gulle zon en de geweldige liveband Yin Yin, een instrumentaal psychedelisch funkcollectief uit Maastricht.

Zo kan het dus toch: een festival in coronatijd. Verspreid over twee dagen leggen acht groepen de route door de AVL Mundo-wirwar af. Alleen in de ruime beeldentuin komt men elkaar tegen; verder lopen de groepjes elkaar niet voor de voeten.

Het is fijn zo. Geen keuzestress, geen blokkenschema waarvan je maar een deel kunt meepikken, maar een route aan de hand van de organisatie: vertrouw ons maar, wij nemen je mee, je ziet alles, je mist niets.

Hoe goed havengebied zich leent voor creatieve, speelse concertvarianten in coronatijd, en hoe goed ze in Rotterdam met dat gegeven uit de voeten kunnen, blijkt ook vrijdagmiddag ook al, bij het ‘rodeloperconcert’ van Spinvis, even verderop in hetzelfde Merwe-Vierhavengebied (M4H) in de bedrijvenzone van Nieuw-Mathenesse.

De rode loper is een verzinsel van Parfum de Boem Boem, dat los van ‘Motel’ opereert, maar er wel min of meer verwant aan is. Tussen de twee organisaties bestaat overlap in de persoon van Harry Hamelink, de ‘Motel’, de aartsvader die muziek en kunst naar de vreemdste Rotterdamse locaties brengt.

Spinvis wacht ons op op een rode loper in een enorme betonnen bak in de grond, het fundament van een afgebroken turbinehal bij een voormalige elektriciteitsfabriek aan de Galileïstraat, overwoekerd door een urbaan ecosysteem van riet en graffiti.

Binnengeleid door vrouwen in witte gewaden vormen we een cirkel rond Spinvis, als een grote klok waarop de rode loper de wijzers vormen op standje 6 uur. Wij, toeschouwers, staan aan de oevers van de tijd.

Na elk liedje draait de klok een bezoeker verder. Wie aan het uiteinde van de rode loper belandt, mag naar het midden lopen. Van de andere kant doet Spinvis hetzelfde. In het midden speelt hij, op een afstand die best eens anderhalve meter zou kunnen bedragen, een liedje voor je. Jóúw liedje. De rest van de cirkel kan meeluisteren.

Zestien toeschouwers, zestien liedjes. Wat een geweldig concept. Het brengt een wonderlijk, haast kinderlijk soort spanning met zich mee: welk liedje gaat Spinvis je schenken?

Het voordeel van video. Loop der dingen. Wespen op de appeltaart. Nog één keer doorschuiven en daar ga je dan. Het is Lotus Europa. A capella. ‘Ziet echt niemand dat ik uit elkaar val? Hier in mijn zwembroek, hier in dit zwembad.’

Zo krijgt elke uitverkorene een prachtige herinnering mee, als een souvenir van een weekend coronaproof livemuziek in Rotterdam: een Spinvis-liedje dat je voortaan nog mooier zult vinden.

Zo doe je dat dus: de stedelijke rafelrand benutten, kleinschalig maatwerk bieden, maar bovenal iets van troost, een beetje hoop in een tijd waarin qua concerten en festivals verdomd weinig kan, maar dit gelukkig wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden