Review

In prachtige De ruiter is heroïek vervangen door tederheid

'Als er een paard op de cover staat, is het een goed boek', zei Jan van Mersbergen eens in de Volkskrant, over de revival van de western. Op de cover van zijn nieuwe roman, De ruiter, staan twee paarden.

En het is een goed boek. Een western bovendien, met een spannende, met kogels doorzeefde ontknoping, maar dan verplaatst naar de polder; heroïek is vervangen door tederheid.

De verteller in De ruiter is ook een paard. Een oude knol, met een verleden als illustere dekhengst. Nog altijd denkt hij aan de lonkende blikken van de merries, die maar één ding willen. Maar hij is afgedankt. Hij dient tegenwoordig als luisterend oor voor zijn baas, een weduwnaar.

Dan arriveert diens kleindochter, een opstandige tiener die in de ban van een crimineel is geraakt. Haar vader brengt haar naar de boerderij in de hoop dat ze de jongen vergeet. Ook zij vertrouwt het paard haar gedachten toe. Het paard hoort ze, maar meer nog ruikt hij, voelt hij. Een hand op zijn flank vertelt hem meer dan woorden.

Het proza van Van Mersbergen is doortrokken van zinnelijkheid. 'Ik ruik vochtige wilgenbast aan haar handen, een van de lekkerste geuren die helemaal door mijn hoofd trekt en mijn hoofd licht maakt. (...) Aan haar blote benen snuffel ik, weer dat zachte zweet, heel licht in de ochtend. Haar hand even kort tegen mijn hals, te kort.'

In meer opzichten heeft de auteur de juiste vorm gevonden. Het paard registreert alles en heeft een grote rol in het verhaal, maar tegelijkertijd reageert hij vanuit instincten die hij zelf niet begrijpt. Hij blijft een dier, geen held. Deze dierlijke blik houdt de emoties van de personages op afstand, maar de lezer voelt toch empathie. Ja, ook voor dat arme paard zelf, dat de merries alleen nog maar mag beloeren.

De ruiter, Jan van Mersbergen, fictie, Cossee; 256 pagina's; €18,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.