Boekrecensie Peter Terrin

In Patricia toont Terrin lef, vernuft en literaire vingervlugheid (vier sterren)

In zijn achtste roman speelt Peter Terrin een sluw spel met de lezer, die met steeds meer vragen komt te zitten, maar ten slotte verbluft, verwonderd en bewonderend het boek sluit.

Beeld Max Kisman

Als ruim over de helft van de roman Patricia de naam Patricia nog steeds niet genoemd is, begin je je af te vragen wie dat dan in hemelsnaam is. De prominente titelnaam impliceert toch de naam van de hoofdpersoon te zijn, of op z’n minst van diens kind of geliefde.Maar nee, de 39-jarige eventmanager om wie het in de achtste van de Vlaming Terrin (1968) allemaal draait, heet Astrid. Ze is getrouwd met David, en hun zoon heet Louis. Dat kind is de onschuldige aanstichter van een allesbepalende gebeurtenis in Astrids leven: als ze hem in bad doet valt haar smartphone in het water. Weg contacten, weg binnenstromende mailtjes, weg agenda. ‘Ik was als het ware van de aardbol verdwenen’, denkt Astrid, eerder verbaasd dan geschrokken. En dan gebeurt het: ze laat Louis in bad zitten, loopt de trap af en trekt de voordeur achter zich dicht. Ze vertrekt.

Een half uurtje later, bij een tankstation buiten de stad, komt het besef: ‘Ik ben gek geworden.’ Astrid wordt bevangen door paniek en haast zich terug naar huis. Als ze haar straat weer inrijdt is ze al met al vijftig minuten weg geweest. Maar voor het huis ziet ze de Range Rover van haar man staan. Stilletjes terugkeren en doen alsof er niets gebeurd is, kan dus niet meer. ‘David zou een verklaring eisen. Hij zou met gekruiste armen in de hal staan en zijn stem verheffen.’

En dus gaat Astrid niet terug. Ze parkeert haar auto in een zijstraat, vanwaar ze zicht heeft op haar huis zonder zelf gezien te worden. Als ze zeker weet dat Louis in orde is, begint ze aan een zwerftocht die haar naar haar geboortestreek voert, langs haar demente vader en een oude vriendin. Ook doet ze de achterbuurten van de stad aan, waar ze een jonge fotograaf ontmoet, met wie ze eet, drinkt, feest en vrijt. Maar telkens rijdt ze weer terug naar haar straat, vastbesloten om nu écht naar huis te gaan. Ze heeft het verzoeningsmaal dat ze zal koken al bedacht, haar excuus al verzonnen, zich al vermand voor reprimandes. Maar ze gaat telkens niet.

Terrin speelt hier werkelijk een formidabel spel door Astrid zakelijk – als iemand die alles onder controle heeft – te laten vertellen over zo’n beetje elke stap die ze zet. ‘Ik startte de wagen’, ‘ik zette de radio aan’, ‘ik keek naar mijn stuur’, ‘ik reed in een andere richting opnieuw langs mijn huis’, ‘ik bleef naar het raam in de verte kijken’, enzovoorts. Een vracht aan feitelijke details die de indruk wekken dat álles verteld wordt. De kaarten open op tafel. Kijk maar. Niets wordt achter gehouden. Heus niet.

Maar… waarom laat Astrid zo weinig emotie toe? Wat hebben haar terloopse opmerkingen over Davids barse karakter te betekenen? Waarom slaat Astrid soms hele uren over in haar verder zo minutieuze vertellen? Hoe kan het dat ze de omgeving van haar huis wel erg slecht kent voor iemand die er al jaren woont? En herkent werkelijk niemand uit de straat haar, tijdens al die uren dat ze in haar auto zit? Steeds sterker dringt het gevoel zich op: hier klopt iets niet.

En dan, eindelijk, trekt Terrin die geheime kaart uit zijn mouw: Patricia. Uitleggen wie zij is zou de verbluffende verrukking van die troef tenietdoen. Precies willen begrijpen hoe en wat zou de verwondering doven. Juist het feit dat je niet alles kunt verklaren, schept de ruimte om Terrins lef, vernuft en literaire vingervlugheid te bewonderen. Triomfantelijk schudt hij de kaarten, en deelt opnieuw.

Peter Terrin: Patricia De Bezige Bij; 207 pagina’s; € 19,99.

Op allerlei manieren over boeken schrijven, daar is de boekenredactie van de Volkskrant de hele dag mee bezig. Maar hoe kiezen zij welke boeken uit het enorme aanbod worden behandeld, en hoe bepaal je wat goed en slecht is? Boekenchef Wilma de Rek: ‘Een roman is goed als je erin wilt blijven wonen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.