tv-recensiefrank heinen

In Nederland hossen we mee in de uitputtende polonaise van de waanzinnige meningen

null Beeld

Best veel mensen willen af en toe gewoon bier drinken, een clownsneus opzetten en polonaise lopen. Dat werd weer eens duidelijk toen een interview van Filemon Wesselink in het kader van diens Filemon en de complotten (BNNVara, elke maandagavond, NPO 3) bruusk werd onderbroken door een man die het sentiment op een anticoronademonstratie vertolkte door met een blikje bier in de hand en clownsneus op te roepen: ‘Wij willen gewoon polonaise lopen!’

Het dilemma dat journalisten en programmamakers tegenkomen als het aankomt op complottisten, onzinventers en polonaiseroepers is op televisie al bijna een genre op zich. Negeren, de tegenaanval openen of het gesprek aangaan? Wesselink kiest in zijn programma voor het laatste. In de eerste aflevering sprak hij met verschillende 5G-vrezers en afgelopen maandag met notoire coronademonstranten. Wesselink laat zijn geïnterviewden vooral vertellen, gaat zelden in discussie en tracht zo vertrouwen te winnen. Lovenswaardig, al leidt luisteren niet per definitie tot een gesprek: zelfs in een eenvoudige dialoog moet het van twee kanten komen. Je ziet Wesselinks pogingen, je hoort de aarzeling in zijn stem. Direct gevolg van het probleem dat zelfs een simpel spel niet gespeeld kan worden wanneer elke deelnemer eigen regels hanteert.

Christophe Deborsu in Medialogica. Beeld
Christophe Deborsu in Medialogica.

De Waalse presentator Christophe Deborsu stelde het zondagavond in de aflevering van Medialogica over ‘journalistiek in coronatijden’ zo: ‘Waanzin heeft geen plaats op tv.’ Later volgde de nuance: ‘In elk geval niet rechtstreeks.’ Deborsu maakt deel uit van het cordon sanitaire van alle Franstalige journalisten in België, dat zich op het standpunt stelt dat de democratie zich moet verdedigen tegen rechtsradicalen die de democratische regels niet respecteren. In Nederland wordt zo’n cordon als onwenselijk beschouwd. Waar de meeste sprekers in Medialogica –Deborsu, Wouke van Scherrenburg en verschillende academici – vaststelden dat een proactieve journalistieke houding gewenst is omdat de democratie op de tocht staat, maakten leidinggevenden als Marcel Gelauff (NOS) en Bert Huisjes (WNL) een laconieke indruk. Huisjes: ‘Een debat is een debat op een avond en morgen is er weer een debat en overmorgen is er ook weer een debat.’ Goed, misschien was wat ik vandaag voor je kookte giftig, maar ik weet het goed gemaakt: vanavond maak ik wat anders.

De oplossing – het gesprek – blijkt vaak uitputtend en frustrerend: toen Moederhart-oprichtster Nadia Duinker maandag aan Wesselink uitlegde hoe uitstekend het in Belarus met de coronacijfers ging in vergelijking met Nederland en Wesselink vervolgens uitvoerig beargumenteerde waarom die vergelijking nogal problematisch was, stelde Duinker dat je Nederland en Belarus niet moest gaan vergelijken. Tja.

Uit de Medialogica-interviews met Huisjes en Gelauff steeg de vermoeidheid op van mensen die al jaren hebben meegehost in de meningenpolonaise. Misschien dat daarom de minst arbeidsintensieve benadering van het probleem – alle denkbare geluiden laten horen en het verder aan de kijker overlaten de valse noten eruit te vissen – nu avond aan avond op tv te zien is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden