Filmrecensie Monos

In Monos wordt de chaos langzaam opgevoerd, tegen een achtergrond van bloedmooie en angstaanjagende beelden ★★★★★

Monos, met camerawerk van Nederlander Jasper Wolf

De paramilitaire pubers houden de schijn van kadaverdiscipline goed vol, daar op het dak van de wereld. Wanneer hun bevelhebber langskomt, staan ze strak in het gelid. Ze geven zich over aan uitputtende trainingen en bewijzen dat ze hun gijzelaar – een buitenlandse ingenieur die al jaren wordt vastgehouden, op een mistig bergplateau aan de rand van de jungle – helemaal onder controle hebben.

Orde en tucht zijn slechts vernis, in het extreem fysieke Monos. De met halfautomatische wapens en machetes uitgeruste hoofdpersonages maken deel uit van een Farc-achtige guerrilla-beweging. Ze opereren in een niet nader genoemd Zuid-Amerikaans land; acht rauwe jongeren die hun gewone leven achter zich hebben gelaten om onvoorwaardelijk een hoger doel te dienen. 

De Colombiaans-Ecuadoraanse cineast Alejandro Landes laat je in een van de eerste scènes goed naar die verharde tienergezichten kijken. Ze lijken oprecht te geloven in hun missie. Toch klooien Lady (Karen Quintero), Smurf (Deiby Rueda), Perro (Paul Cubides) en de rest erop los. Zodra de bevelhebber (gespeeld door ex-Farc-rebel Wilson Salazar) is vertrokken, gieren de hormonen ongestoord rond en probeert de opportunistische Patagrande (Moises Arias) alfa-man Lobo (Julian Giraldo) af te troeven. ‘Monos’ betekent in het Spaans zoveel als ‘apen’ en zo gedragen deze kindsoldaten zich ook. Met alsmaar ernstigere gevolgen.

Geleidelijk maken Landes en co-scenarist Alexis Dos Santos je vertrouwd met de groep en hun vaak bizarre rituelen, terwijl ze de androgyne Rambo (Sofia Buenaventura) voorzichtig naar voren schuiven als hoofdpersonage. Niet dat je hem echt leert kennen. Zoals de locatie van Monos ongenoemd blijft (en zodoende het verhaal universeler wordt), zo zijn de personages eerder typen dan individuen met een eigen geschiedenis. Wat uitstekend past bij hun missie, waarin het grotere belang consequent boven het persoonlijke moet prevaleren. De paar momenten waarop ze niets anders blijken te zijn dan in de wildernis verloren kinderen, zijn daarom extra aangrijpend.

Patagrande (Moises Arias) in Monos van Alejandro Landes.

Intussen voert Landes de chaos langzaam op. Dat begint met een per ongeluk doodgeschoten melkkoe, en bereikt zijn eerste climax wanneer vijandelijke strijdkrachten ’s nachts het vuur openen. Een situatie die er alleen maar surrealistischer en helser op wordt doordat enkele groepsleden zitten te trippen op paddo’s. De waanzin van Apocalypse Now en Lord of the Flies is nooit ver weg, in het deels met Nederlands geld gefinancierde Monos

Wat de sfeer van desoriëntatie en dreigende catastrofe betreft, profiteert de film enorm van het camerawerk van cinematografen Jasper Wolf en (voor de spectaculaire onderwater-opnamen) Peter Zuccarini. Terwijl Wolf visuele magie schept met zijn landschapsfotografie – bloedmooi en angstaanjagend tegelijk: het nachtelijk vergezicht op het wolkendek, opgloeiend door een lichtkogel – blijft hij vooral dicht bij de personages. Telkens die extreme close-ups, die doelbewust het overzicht op het geheel verstoren, ook wanneer de troep naar de jungle verhuist en de ingenieur (Julianne Nicholson) ontsnapt. De scène waar ze ploegend door de modder in een zwerm muskieten belandt, is een zeldzaam knap staaltje filmische claustrofobie.

Speciale vermelding verdient ook de avant-gardistische soundtrack van componist Mica Levi: muziek die afwisselend klinkt als rollende donder, een ontspoord volksmuziekensemble en het geklapwiek van een monstervogel. Zodoende blijft de gekte constant binnen oorbereik, in een film die zich gulzig en hardnekkig aan je vast zuigt.

Monos

Thriller

★★★★★

Regie Alejandro Landes

Met Sofia Buenaventura, Karen Quintero, Julian Giraldo, Moises Arias, Deiby Rueda, Paul Cubides, Sneider Castro, Laura Castrillón, Julianne Nicholson, Wilson Salazar.

102 min., in 38 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden