OmslagBoeken

In mild maanlicht badende landschappen

De nocturne is geknipt voor victoriaanse fictie.

Charles Dickens: Onze wederzijdse vriend.Illustratie John Atkinson Grimshaw, ontwerp Ilona Snijders.Athenaeum-Polak & Van Gennep; € 39,99.

John Atkinson Grimshaw zat gebeiteld: op zijn 16de werd hij klerk bij de Great Northern Railway in Leeds, een betrekking die hij net als Grimshaw senior in tamelijke welstand tot zijn pensioen had kunnen uitdienen. Maar John hield het er niet uit. In 1861 besloot hij, tot ontzetting van zijn ouders, de spoorwegen vaarwel te zeggen en kunstschilder te worden.

Het zou geen verkeerde keuze blijken. Zijn stillevens en landschappen – verrassend goed voor een autodidact – vielen al snel in de smaak bij verzamelaars en kregen bovendien de zegen van Grimshaws grote tijdgenoot Whistler, die hem vaderlijk ‘Grimmy’ noemde.

De nocturne werd Grimshaws specialiteit: in mild maanlicht badende landschappen, duistere landhuizen met één verlicht venster, schimmen van koetsjes en passanten in gasverlichte straten. De dromerige taferelen werden zo gewild, dat Grimshaw een monumentale 17de-eeuwse manor kon betrekken, die hij vaak in zijn doeken zou afbeelden.

Dat de ‘master of moonlight’ tegenwoordig geen begrip meer is, komt wellicht doordat zijn werk in maar weinig grote musea is vertegenwoordigd, veel is ondergebracht in particuliere collecties. Vaak gereproduceerd is Grimshaw desondanks wel, vooral op omslagen van victoriaanse auteurs, van Sherlock Holmes en Wilkie Collins tot R. L. Stevenson, Thomas Hardy, Anne Brontë, Henry James en Joseph Conrad.

In de uitsnede van zijn Reflections on the Thames (1880) op Charles Dickens’ Onze wederzijdse vriend ontbreekt nou net wat hem beroemd maakte: de reflectie van maanlicht op het water.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden