In leven blijven is doorgaan met falen

Arnon Grunberg:Tirza (Nijgh & Van Ditmar)..

Drie romans van dertigers troffen mij het meest. Bij Arnon Grunberg (1971) wordt een kneuterige scène in een gegoede Amsterdamse buurt ogenschijnlijk logisch uitgekleed, en blijkt die de aanvang te zijn van de onttakeling van een burgerman. Humoristisch, wrang en met een grillige fantasie tracht Grunberg de ondergrens van het nihilisme aan te boren. Ik beschouw de tweede helft van het boek als een droom, die de hoofdpersoon leert dat hij niet werkelijk nihilistisch kan zijn. Hij faalt. Als hij bijna niemand meer heeft en zichzelf in de woestijn kan ombrengen, is er toch nog iemand die hem daarvan weerhoudt. In leven blijven is doorgaan met falen, telkens opnieuw.

Saskia de Coster (1976) verdeelt zichzelf over een meisje dat droomt over het Boek vol Wijsheid, en een topzangeres die de wereld over reist. Pratende dieren en planten, pratende doden ook, agressieve kerels en loerend gevaar, spitse dialogen, plaatjes en tekstuele grappen, alles mag meedoen om de fictie leven in te blazen, die als schild kan worden gebruikt om het leven draaglijk te maken. Het komt aan op lenigheid, en die bezit De Coster in hoge mate.

De Duitse juriste en schrijfster Juli Zeh (1974) schetst in haar door John Breeschoten vertaalde roman een dilemma: de docenten op een gymnasium in Bonn verdedigen de aloude waarden en normen, maar stuiten op een muur van retorische begaafdheid onder twee van hun leerlingen, Ada en Alev, die besluiten nergens meer in te geloven. Wie kan hen dan ergens op aanspreken? Net als bij Grunberg en De Coster ontbreekt het geweld niet, ook bij Zeh wordt het spel levensgevaarlijk, en ook zij laat zien dat de actuele ideeënroman het spannendste onderzoek kan zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden