de week in boekenwilma de rek

In het genadeloze boekenwereldje fileert iedereen er lustig op los

null Beeld
Wilma de Rek

Dinsdag verschijnt Va-banque van John-Alexander Janssen, een roman over een scheepsreder, een advocaat en een journalist. Volgens het persbericht levert de roman een ‘genadeloos’ commentaar op onze tijd en wordt dit tijdsgewricht door de auteur óók nog eens ‘messcherp gefileerd’. Zou het echt?, vroeg ik mezelf af, en ik gaf maar meteen antwoord: welnee, de tijd laat zich helemaal niet fileren, niet door slagers en ook niet door romanschrijvers. En wat betreft ‘genadeloos’: vermoedelijk zal de tijd ook deze laffe aanval ongeschonden overleven.

Routineus versleepte ik de mail naar het mapje waarin ik bij wijze van sneue hobby clichés uit het boekenwereldje verzamel. ‘Fileren’ komt er veel in voor. Schrijvers fileren er lustig op los; soms fileren ze de tijd, meestal hun moeder. Zodra een schrijver klaar is met fileren wordt hij zélf gefileerd, door collega’s en door de literatuurcritici. Maar dan nog is het feest niet afgelopen, zoals we afgelopen week weer zagen nadat schrijver Jan van Mersbergen op Facebook zijn ongenoegen had geuit over een recensie van Thomas de Veen in NRC en weblog Tzum snel een nieuwsbericht tikte: ‘Jan van Mersbergen fileert twee-ballen-recensie van Thomas de Veen’. Fileren is een heel grote.

Net als ‘genadeloos’ gaat ook ‘meedogenloos’ lekker. Met zijn tweetjes hebben ze ‘belangrijk’ er nu bijna uit gekickt: ‘een belangrijk boek’ kom je steeds minder tegen. Daarentegen is de strijd tussen ‘genadeloos’ en ‘noodzakelijk’ nog lang niet beslecht. ‘Noodzakelijk’ is een geniepig doerakje dat schaterend alle kanten op springt. Vorige week trof ik het aan op een boek over opvoeden, verstopt achter een stapel nietsvermoedende rompertjes. Millennial Parenting, zoals de titel luidt, gaat volgens de achterflap over vragen als ‘Is er tussen de luiers en schoolreisjes nog tijd voor een orgasme?’ Dan komt-ie: ‘Millennial Parenting is een noodzakelijk boek voor de ouders van vandaag.’

Op zoek naar originelere kwalificaties spitte ik de zomerbrochures van de uitgeverijen door. Het viel tegen. De nieuwe zomerboeken zijn naast genadeloos, meedogenloos en noodzakelijk vooral weergaloos, urgent, diepgravend, verhelderend, briljant, magistraal, veelzeggend, eigenzinnig, aangrijpend en jaloers- dan wel spraakmakend. De uitgeverij die het kwistigst met bijvoeglijke naamwoorden strooit is De Bezige Bij en de Ik Jan Cremer Prijs 2022 gaat naar Ambo Anthos, waar een roman van de Duitse auteur Doris Knecht onbekommerd als ‘onverbiddelijke bestseller’ wordt aangeprezen.

Volgende keer in deze nieuwe taalrubriek: waarom ‘zou je kunnen zeggen’ best een stomme stoplap is en ik het trouwens ook wel een beetje heb gehad met ‘een heuse’, ‘als in’ en ‘maar hé!’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden