interview

'In het bejaardenhuis zitten ze de hele dag haha-hihi-aarsman te twitteren.'

Wat hij ook doet, de boodschap van slagerszoon en fotodetective Hans Aarsman (1951) is altijd dezelfde: ga zelf op onderzoek uit, neem niets voetstoots aan en geniet van cijfers. Nu op een expositie.

Hans Aarsman:
Hans Aarsman: "Vrolijkheid is de belangrijkste drijfveer voor wat ik doe."

42x.

'42 keer per maand twittert iemand: 'haha, hihi aarsman, je zult maar Aarsman heten'. Ik heb een rare achternaam, dat vind ik ook. Op de lagere school werd ik gepest: kontkerel, reetvent. Tot ik op boksen ging. En nu ik ben gaan twitteren, is het terug, dat haha-hihi. Best vaak, 42 keer per maand.'

Wat heeft u eraan gedaan?

'Ik ben gaan onderzoeken wat voor mensen dat zijn die dat twitteren. De frequentie van slappe humor, afgezet op een y-as, tegen leeftijd en geslacht op de x-as. Dan zie je een piek bij pubers. Oké, dat begrijp ik. Maar ook bij oudere mannen schiet het enorm omhoog. In het bejaardenhuis zitten ze de hele dag haha-hihi-aarsman te twitteren. Die wetenschap lucht mij op. Dan kan ik erom lachen en weer verdergaan.'

500x?

'De Aarsman Collectie, mijn fotorubriek in de Volkskrant, sinds 2004. Ik heb een bloedhekel aan het geknutsel, de compositie, het concept achter fotografie en kunst. Als je goed kijkt, als je onderzoek doet, als je de feiten het verhaal laat vertellen, dan komt de schoonheid vanzelf. De esthetiek van de fotografie gaat meestal tegen de mededeling in. Als het mooi is, heeft het over het algemeen weinig te vertellen.'

2003?

'Toen las ik voor het eerst Sherlock Holmes. Ik dacht wat iedereen dacht: dat is een zonderlinge 19de-eeuwse detective met pijp, malle pet en die ellendige Watson altijd om hem heen. Maar het is zinderend geschreven en heel scherp gedacht. En die Sherlock Holmes was een soort socialist. Bijna altijd als er een lord opduikt, heeft die het gedaan. Ik zie mezelf als een detective: zelf op onderzoek uitgaan, niet aannemen wat men je zoal vertelt, zelf weten. De werkelijkheid is vaak verrassender dan je had gedacht.'

Zelf Weten

Zelf Weten, de tweede onemanshow van Hans Aarsman, is nog in maart en april in theaters in Nederland te zien. De voorstelling houdt het midden tussen een lezing en een stand-upact. Hans Aarsman deelt zijn observaties en vondsten met het publiek. Deze voorstelling gaat over de zegeningen van zelf op onderzoek uitgaan. Niet afgaan op de rekenmodellen van de opiniepeilers en trendwatchers. 'Stond er vanmorgen in de krant: 'Tot 2024 zal het knokken zijn om een baan.' Hoe komen die koekenbakkers daarbij? Kloppen doet het nooit.'

45 minuten?

'Op deze tentoonstelling hangt werk van Raymond Cuijpers. Dat lijkt op het eerste gezicht een schilderij van Jackson Pollock of zo iemand. Strepen verf kriskras op het doek. Maar het zijn de eerste 45 minuten van Ajax-Juventus, Champions Leaguefinale 1996. Een computerprogramma heeft alle loopbewegingen van de voetballers vastgelegd. De maker heeft die loopacties in verf omgezet. Geweldig idee! Veel interessanter dan een puur esthetische exercitie.'

11 + 1?

'In 2005, drie jaar nadat de euro in twaalf landen was ingevoerd, heb ik een tijd lang elke dag het kleingeld uit mijn zak gehaald en per land gerangschikt. Na een maand had ik uit elf landen munten. De twaalfde ontbrak volledig. Dat was Griekenland. Ik had toen kunnen voorspellen dat het zou misgaan met Griekenland.'

8?

'Ik zit met acht mensen - zonder politieachtergrond - in een coldcaseteam van de Rotterdamse politie. We krijgen onopgeloste zaken voorgelegd: verslagen, verhoren en foto's. En dan speculeren we over mogelijke moordscenario's, scenario's waar de politie zelf niet aan heeft gedacht. Soms maakt een beroep dat je in een vast stramien blijft denken. We hebben al zeker drie keer een scenario geschetst waarvan de politie zei: hé, dat is interessant.'

Waar komt die passie voor cijfers vandaan?

'Enerzijds hebben mensen angst voor cijfers, aan de andere kant: tellen doe je de hele dag door. Het begint al als de wekker gaat, je kijkt op de klok en denkt: ik kan nog 25 minuten slapen. Cijfers kunnen zo veel vertellen. Ik tel nu de vrachtwagens bij de Piet Heintunnel in Amsterdam. Als er iets is waaraan je de stand van de crisis kunt aflezen, is dat de daling of stijging van het aantal vrachtwagens.'

En, hoe gaat het met Nederland?

'Skyhigh. Voorzichtig economisch herstel in Nederland? Ik geloof er niets van. Hoe kunnen economen en planbureaus die de crisis totaal niet zagen aankomen, wel het einde ervan voorspellen? Zelf weten, zelf gaan kijken, daar gaat het om. Nooit zo maar iets aannemen.'

1969-1976?

'Ik heb twee studies gedaan. Nederlands en wis- en natuurkunde. Alfa en bèta. Cijfers en taal helpen mij om orde te scheppen in de chaos in mijn hoofd. Het inzicht dat het je oplevert, geeft een feestelijk moment. Hier, op deze tentoonstelling, heb ik een grafiek op de galeriemuur getekend. Twee lijnen afgezet tegen de tijd. Het aantal afwijzingen dat ik heb gehad, op zoek naar werk. En een lijn die successen weergeeft.'

En wat blijkt?

'Dat er een verband is tussen afwijzingen en het succes. Hoe meer afwijzingen ik krijg, hoe vaker het ook wél lukt. Sinds ik dat weet, stop ik elke afwijzingsbrief blijmoedig in een mapje. Dat is het mooie van onderzoek. Het moment van inzicht is een moment van schoonheid.'

1?

'Er hangt een werk van David Horvitz op Zelf Weten. Aan die man kun je via PayPal een euro overmaken. Dan gaat hij een minuut aan je denken. Krijg je ook bericht van: 'Ik ga nu beginnen.' Briljant toch? Daar word ik vrolijk van. Vrolijkheid, dat is de belangrijkste drijfveer voor wat ik doe. Denk ik.'

Zelf Weten, galerie Ron Mandos, Amsterdam. Groepstentoonstelling, samengesteld door Hans Aarsman, met werk van Jessica Hagy, Maarten Sleeuwits, David Horvitz, Hans Aarsman, Hans Samsom, Claudia Sola, Mishka Henner, Christoph Niemann en Raymond Cuijpers. Tot 20/12.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden