BoekrecensieBerichten uit de vallei

In het Andalusië van Stefan Brijs is zelfs een dode vleermuis het bestuderen waard ★★★★☆

Zelfs een dode vleermuis wordt een wonderlijk wezentje in Berichten uit de vallei van de Vlaamse schrijver en natuurfanaat Stefan Brijs. Een fijnzinnig en geestig ooggetuigenverslag uit Andalusië.

Beeld Max Kisman

Vanuit zijn schrijfhut in het diepe zuiden van Spanje maakt schrijver en vogelaar Stefan Brijs (1969), verrekijker in de hand, vier seizoenen lang aantekeningen over de natuur om hem heen. En die gaat hem zeer aan het hart. In de zes jaar dat hij er halverwege een heuvelflank woont, zag hij grond, bossen en hellingen kaalgeschraapt en volgeplant worden ‘met avocado-, mango- of olijfbomen waaronder niets meer mag gedijen’. Een ramp voor de vogels, die zo van hun broedplaatsen worden beroofd. 

Gelukkig is daar Brijs, die voor hen in de bres springt en met een indrukwekkende precisie hun komen, gaan en reproductie in de smiezen houdt. Nog maar net in de regio neergestreken zet hij een houten nestkast aan de voet van een elektriciteitspaal, zodat de aanwezige technici van de elektriciteitsmaatschappij die kunnen ophangen. Veel zin hebben ze daar niet in, maar Brijs houdt vol. ‘Voor de torenvalk’, benadrukt hij, en morrend, de buitenlander bespottend, doet een van de mannen het toch. En jawel, de torenvalken volgen zowaar en de schrijversvreugde spat van de bladzijde af. Typisch Brijs in Berichten uit de vallei, een grappig, fijnzinnig en poëtisch ooggetuigenverslag van een emotionele natuurfanaat, de opvolger van zijn alom geprezen Andalusisch logboek.

De Vlaamse schrijver haalt troost uit ongemaaide bermen en verbaast zich als blijkt dat zijn buren zwaluwen van hun terras weren terwijl ze er zelf nooit zitten. Als de bijeneters zich na lang spotten niet vertonen, voelt hij zich alsof er niemand op zijn verjaardagsfeestje is komen opdagen. Zelfs voor bolbremmen en distels krijg je waardering: ‘Zodra je jezelf wegwijs hebt gemaakt binnen die grote familie en je de kogeldistel, de mariadistel en de kardoen van elkaar kunt onderscheiden zie je in plaats van een verwaarloosd stuk land vol distels een feestelijk gezelschap van ooms en tantes en neven en nichten, die dan wel allemaal een stekelig karakter delen maar verder verschillen in hoe ze zich uitdossen en opmaken.’

Van de flamingo’s op een uur rijden van zijn schrijfhut maakt hij woordschilderijtjes: ‘Zijn stevige, kromme snavel was lichtroze, de punt zwart, alsof hij die in een inktpot had gedoopt, de ogen waren roze als bij een albino, zijn hals vormde een sierlijke hoofdletter S, het lijf had de vorm van een doedelzak, de lange, slanke, roze poten staken er als pijpen onderuit.’

Zelfs een dode vleermuis wordt een wonderlijk wezentje met een vacht ‘wollig als die van een ezel in de winter’. Natuurlijk geeft die lieve Brijs het dier een laatste rustplaats en stopt het in de holte van een eeuwenoude olijfboom. ‘Misschien vind ik hem daar over een jaar of zo terug, als een piepklein maar o zo verfijnd in elkaar gezet skeletje.’

Maar zelden ontmoet hij een Andalusiër die iets van vogels weet, en hij is blij verrast als de jongeman die bij hem thuis schilderwerk uitvoert, dol blijkt op vogels. ‘Toch niet om te vangen en in een kooitje op te sluiten?’, vraagt Brijs bezorgd. Nee, verzekert de jongen hem, maar wat hij wel graag doet is jagen op zanglijsters. Maar, preciseert hij, dat mag alleen in de winter en dan ‘enkel op donderdagen, zaterdagen en zondagen’. Je ziet het verontwaardigde gezicht van de schrijver meteen voor je.

Beeld Atlas Contact

Stefan Brijs: Berichten uit de valleiAtlas Contact; 192 pagina’s; € 21,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden