InterviewCherish Menzo

In haar danssolo Jezebel pleit Cherish Menzo voor een positiever vrouwbeeld: ‘Mijn moeder was ontroerd’

Jezebel van Cherish Menzo in coproductie met Frascati Producties. Beeld  Bas de Brouwer
Jezebel van Cherish Menzo in coproductie met Frascati Producties.Beeld Bas de Brouwer

Cherish Menzo (32) laat zich in haar bekroonde danssolo Jezebel inspireren door zwarte ‘bitches’ in hiphopclips.

Ze is als de dood dat een optreden haar een nagel kost. Daarom lijmt danseres Cherish Menzo (32) de decimeterlange kunstnagels niet vast op haar vingers, maar gebruikt ze plakkers. Dat is wel gehannes, zo’n 20 minuten voordat ze op haar lowrider het podium op glijdt voor haar bekroonde solo Jezebel. Inmiddels weet technicus Niels Runderkamp ook hoe het moet, zodat ze op tijd met grills (opzettanden), glitters op haar lippen en een nepgouden ketting om haar nek de vloer betreedt.

Die lowrider mag een met glamoursteentjes versierde kinderfiets zijn – via hiphopgroep THC (Tuindorp Hustler Click) op de kop getikt – hij verwijst naar een welvaartssymbool in rapvideo’s: Amerikaanse sleeën met een verlaagde carrosserie. Als Menzo haar bontjas van haar schouders laat glijden en in latex bikini begint te schudden met haar billen en te stoten met haar bekken – het zogeheten twerken – herken je gekleurde modellen uit diezelfde clips. Ze serveren hun lichaam als koopwaar aan macho rappers en verlekkerde kijkers.

Sex sells. Vrouwonvriendelijk, zou je zeggen. Maar is dat geen eenzijdig, vooringenomen beeld?, zo houdt Menzo haar publiek voor tijdens deze vervreemdende solo, die is geselecteerd voor het Vlaams TheaterFestival en de Special van het Nederlands Theater Festival (TF, 3 t/m 13/9) en daarom komend weekendis te zien in het Amsterdamse theater Frascati. Later volgt een tournee. ‘Die vrouwen weten supergoed wat ze doen. Als ze hun erotiserend lichaam als kapitaal gebruiken om veel geld te verdienen, hoeft dat niet negatief te zijn’, licht Menzo toe vanuit Brugge, waar ze met choreograaf Jan Martens repeteert aan zijn grotezaalvoorstelling voor zeventien dansers tussen de 15 en 68 jaar, getiteld any attempt will end in crushed bodies and shattered bones. Naast haar Jezebel-tournee reist ze hiermee door Frankrijk en Engeland. Met haar atletische fysiek en veelzijdige techniek is Menzo een graag geziene verschijning in de moderne dans.

Toch heeft het jaren geduurd voordat Menzo een solo durfde te maken over haar ambivalente verhouding met video vixens, zoals de twerkende modellen in hiphopclips worden genoemd. ‘Tot mijn 18de vond ik ze cool. Ik ging net uit, identificeerde mij met hen en imiteerde hun bewegingen. Toch voelde ik verschil. Zij waren vaak lichter getint en hadden supervolle rondingen. Ik was zwart en slank. Dat vond ik lastig. Ik kreeg moeite met mijn huidskleur.’

Menzo wilde dansen. Als kind trad ze al op voor intimi. Ze deed mee aan een special van de Mini-Playbackshow, voor kinderen van Bekende Nederlanders. Maar haar ouders – haar vader is voormalig topkeeper Stanley Menzo – zagen geen brood in een danscarrière. Eerst moest Chèr een ‘normaal’ diploma halen. ‘Reizen, talen leren, dat leek mij ook wel wat. Met een MBO-diploma voor luchtvaartdienstverlener op zak, om in nood op terug te vallen, mocht ik wel auditeren bij een dansopleiding.’ Ze stortte zich op jazzmusical en moderne dans tijdens haar opleiding aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Haar danservaring bij hiphopgroep DaRebels in Amsterdam-Noord liet ze los. Vanaf toen wilde Menzo niets liever dan worden gewaardeerd door de witte danswereld. ‘De opleiding toont je een werkveld, bestaand uit klassiek ballet, moderne dans en jazzmusical. Ik nam automatisch de witte maatstaf over van wat als kunst wordt gezien. Dat heeft mij overigens ook veel gebracht.’

null Beeld  Bas de Brouwer
Beeld Bas de Brouwer

Menzo danste in Jan Martens’ bejubelde voorstelling The Dog Days Are Over (2014) en in choreografieën van Olivier Dubois, Nicole Beutler, Alida Dors, Lisbeth Gruwez en Benjamin Kahn. ‘Bij die laatste was ik naakt te zien, ook in de trailer. Ik heb mijn vader wel even gewaarschuwd. ‘Ach, het is hedendaagse dans’, zei hij ter geruststelling tegen zichzelf.’ Ze deed mee aan de Londense opening van de Olympische Spelen 2012, in een choreografie van Akram Khan, geregisseerd door Danny Boyle. ‘Twee maanden repeteren, vijf minuten show.’

Toen ze als beginnende maker door GRIP (het choreografisch platform rond Jan Martens en anderen) aan productiehuis Frascati werd gekoppeld, trof ze een veilige haven om te experimenteren met haar hiphopachtergrond. ‘Bij Frascati zijn ze gespecialiseerd in luisteren. Ze sparren over hoe ík wil worden gezien.’ Daar begon ze haar onderzoek naar de video vixen. ‘Wat was er geworden van mijn tieneridolen? Ze bleken flinke carrières te hebben als insta-model of rapper. Ze maakten van bad bitch een geuzennaam. Zo rapt Missy Elliott in She's Bitch over haar feministische keuze zich als ‘bad bitch’ te afficheren.’

Bovendien verdiepte Menzo zich in drie archetypes van de video vixen: het dikke moedertype (de Mammy), de angry mad black woman (de Sapphire-Caricature) en de hyperseksuele, mysterieuze zwarte Jezebel (de Golddigger). ‘Al deze stereotypen vervorm ik tot theatrale personages. Ook met woorden als ‘he really fucked my coochie’. En ik dans in een opblaaspak, als futuristische Mammy, en verwijzend naar Elliotts videoclip The Rain. Tijdens het twerken hoop ik dat de toeschouwer zich afvraagt of kijken naar schuddende billen vulgair is.’

Menzo was even bang dat haar ouders zouden vallen over haar doorschijnende topje. ‘Integendeel. Mijn moeder was ontroerd. Ze had mij nooit zo ver zien gaan. En mijn vader snapte precies dat ik het had over ingewikkelde verhoudingen met zwarte rolmodellen en bijbehorende clichés. Hij weet hoe moeilijk het is een zwart rolmodel te zijn. Hij heeft het nooit tegen ons gezegd, maar hij kreeg als keeper ook met racisme te maken; hij kreeg bananen naar zijn hoofd geslingerd.’

Banger was Menzo voor reacties van het gekleurde publiek. ‘Misschien denken ze dat ik stereotypen bevestig. Maar ik wil juist bevragen wie bepaalt wat negatieve stereotypen zijn. Ik kom op voor de vrijheid je lichaam te seksualiseren, er geld mee te verdienen en als rapper je stem erover te verheffen.’

Jezebel door Cherish Menzo i.s.m. met Frascati Producties, 5 t/m 8/9 in theater Frascati, Amsterdam. Tournee: 10/9 t/m 28/4 in Haarlem, Utrecht, Breda, Nijmegen, Arnhem en Den Haag.

BNG Bank Theaterprijs 2021

Cherish Menzo won met Jezebel de Best of Fringe Award, de International Bursary en de nominatie voor de Prijs van de Nederlandse Dansdagen Maastricht. Samen met Oorlog en Vrede van Florian Myjer en Kim Karssen maakt ze kans op de BNG Bank Theaterprijs 2021 (€ 45.000). Vanwege de afgelasting van veel premières door corona-restricties heeft de BNG Bank-theaterjury besloten pas volgend jaar meer voorstellingen te nomineren. Het prijzengeld van 2020 wordt besteed aan drie plannen van jonge makers voor originele corona-voorstellingen. Vrijdag 4/9 honoreert de jury uit zeven voorstellen drie winnende concepten, met ieder 15.000 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden