TaalgebruikPodcast

In goed Nederlands: podcast

Ook zo’n hekel aan onnodig Engels? Help ons dan aan bruikbare, Nederlandse alternatieven.

De podcast wordt via internet verspreid en kan overal beluisterd worden.  Beeld Ellen Mandemaker
De podcast wordt via internet verspreid en kan overal beluisterd worden.Beeld Ellen Mandemaker

Wat we zochten:

Een synoniem voor podcast, omdat dit volgens Maaike van Gilst ‘het lelijkste, vieste en walgelijkste woord van de laatste tien jaar’ is. Het woord is een samentrekking van iPod (de mp3-speler van Apple) en broadcast, dat uitzenden betekent. In het Van Dale-woordenboek leidt dat tot deze omschrijving: di­gi­ta­le ra­dio-uit­zen­ding waar­bij een audiobestand (met spraak of mu­ziek) op het in­ter­net wordt ge­zet zo­dat het door an­de­ren met een in­ter­net­aan­slui­ting kan wor­den ge­down­load en op de pc of op een au­dio­spe­ler kan wor­den be­luis­terd. Op de moderniteit van die omschrijving is wel wat af te dingen (zo is een podcast niet per definitie een radio-uitzending), maar duidelijk is dat het om een programma (documentaire, interview, reportage, hoorspel) gaat dat via internet wordt verspreid.

Wat u vond:

Er meldden zich medestanders van Maaike van Gilst. Zo schreef Aart Koelewijn (‘75 jaar’ en ook geen fan van het fenomeen) dat ‘dat toch gewoon gelul in de ruimte’ betekent. Nog best een aardige omschrijving. Andere inzenders gingen wel op zoek naar een synoniem. Opvallend is dat de internet-component daarbij onderbelicht bleef. De meesten van u zaten nog op het radiospoor: terugluisterradiouitzending, iRadiorelaas, luisterzending, ingeblikt programma, radiopost, radiopot. Veel suggesties richtten zich ook op een deelbetekenis: hoorspel, radiodocu(mentaire), oorboek, oorlezer. Terwijl podcast nu juist zo fijn voor alle genres gebruikt kan worden. De inzending van Marcel Chrétien komt nog het dichtst in de buurt: webzending. Dat heeft evenwel net als webprogramma te veel connotaties die afdrijven van wat bedoeld wordt: je denkt al gauw aan een pakket en een softwareprogramma. En ze missen, net als web- of internetuitzending, de downloadcomponent die zo fraai in de pod van podcast zit. Kortom, de jury moet Maaike van Gilst teleurstellen: podcast blijft onovertroffen, dus die handhaven we. We hebben wel nog troost voor Van Gilst, aangeboden door Karen Hekking: ‘Och arme mevrouw van Gilst, luister eens een podcast, dat verzacht de pijn! Om de jaren die u nog resten vreugdevol te beleven. Ik zou u Echt gebeurd, Plots, Parel of Man met de microfoon adviseren. Als instap-luisterervaring. Maar u heeft gelijk, podcast is een oerlelijk woord. Alternatief? Warme radio.’

Voor volgende week gezocht:

Omdat het er langzaamaan weer helemaal tijd voor wordt: bingewatchen, door Van Dale in haar woordenboek voorlopig toegevoegd in april 2018. Omschrijving: langdurig onafgebroken tv kijken. Synoniemen: bingekijken, bingen. Dat moet beter kunnen, toch?

Mail uw alternatief vóór maandag 12 november naar taal@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden