InterviewMichiel van de Weerthof

In Geel onderzoekt Michiel van de Weerthof alle facetten van een kleur-die-niet-zomaar-een-kleur-is

Beeld Bart Eysink Smeets

De podcast Geel van Michiel van de Weerthof belicht iedere aflevering een ander aspect van de kleur geel. En dat pakt wonderwel erg goed uit. In gesprek met de Volkskrant legt hij uit waar zijn fascinatie vandaan komt.

De kleur geel klinkt als slechte seks, tubagetetter, het getal 6 en Mozart. U gelooft er natuurlijk niks van, en toch klinkt dat in de podcast Geel heel aannemelijk. Het is de kracht van podcastmaker Michiel van de Weerthof.

De podcast Geel is wat de naam suggereert: een podcast over de kleur geel. Elke aflevering is een humoristische minidocumentaire over een aspect van die kleur. Zo onderzoekt Van de Weerthof op de Amsterdam Fashion Week de betekenis van geel in de modewereld. Want waarom staat ‘white boy Michiel’ zijn compleet gele outfit zo slecht? En waarom loopt iedereen tegenwoordig in dezelfde gele regenjas?

Geel vind je niet in de hoogste regionen van de podcasttoplijstjes; daarvoor is het programma te ongrijpbaar. Er is geen duidelijk format, vaste verschijningsfrequentie, duidelijk genre en er zit geen omroep achter met een zak geld en een redactie. Van de Weerthof doet alles zelf, van opname tot montage. En bij gebrek aan een marketingafdeling nodigt hij de Volkskrant zelf uit in een oproep in zijn podcast: ‘Schrijf hierover in de Volkskrant.’

‘Was het te bijdehand van mij? Het was ook maar een gok’, vraagt hij aan zijn keukentafel. Hij serveert koffie in een geel kopje, zijn gele sokken draagt-ie over de pijpen van zijn spijkerbroek.

Het was niet te bijdehand, want Geel is de leukste onafhankelijke podcast in ons taalgebied. De 38-jarige Van de Weerthof heeft geen achtergrond in de radiojournalistiek, maar in de kunst en muziek. Hij is als beeldend kunstenaar opgeleid aan de St. Joost in Den Bosch en is na een korte tussenstop op het conservatorium terechtgekomen in de podcastwereld. Die artistieke achtergrond is terug te horen in de afleveringen, die met goed gevoel voor muziek en een flinke dosis humor zijn gemaakt.

Van de Weerthof plaatst Geel in de absurdistische non-fictie. ‘Ik vind het leuk om de ongeziene dingetjes uit het leven te vertellen en ultiem uit te diepen.’ Een voorbeeld hiervan is de aflevering ‘Gele hesjesgeel’. Toen de protestbeweging opkwam, móést hij er een aflevering over maken. Centraal staat de vraag of die hesjes wel geel zijn. De maker benadert iedereen tijdens zijn zoektocht met open vizier, en maakt zo tijdens de zoektocht ook een geestig en respectvol portret van de gelehesjesbetoger. Al is ‘80 procent groenehesjesbetoger’, een betere term. De fluorescerende kleur blijkt voornamelijk groen te zijn, leren we van een kleurexpert.

Waarom is Van de Weerthof zo gespitst op die kleur geel? Het antwoord laat hij in de podcast in het midden. Eén keer wordt hij ernaar gevraagd in de aflevering over modekleuren. ‘Weet je het zeker? Want dan krijg je ’m nu voor je kanis’, waarschuwt hij zijn nieuwsgierige gesprekspartner.

Dan wordt een funky discobeat ingezet, en Van de Weerthofs verhaal wordt doorgespoeld zodat er voor de luisteraar een woordenbrij overblijft. Woorden als ‘depressie’, ‘woedeaanvallen’, ‘dood’ en ‘beige ellende’ zijn te ontwaren. Hij sluit af met: ‘...en sindsdien is het de kleur geel waar ik het mee moet doen’.

Het moge duidelijk zijn: er schuilt meer achter Geel dan ‘het is mijn lievelingskleur’.

‘Ik heb aan veel mensen gevraagd of mijn persoonlijke verhaal belangrijk is. Het is deze tussenvorm geworden’, zegt Van de Weerthof. ‘Het moet niet de drijvend kracht van de podcast zijn, maar tegelijkertijd valt voor de luisteraar te horen dat er een vreemdsoortig maniakale urgentie achter zit.’

Geel is ontstaan uit een rotperiode voor Van de Weerthof. Soundtreks, zijn bedrijf waarvoor hij met compagnon Joost van Pagée podcasts, radiodocumentaires en audiotours maakt, liep slecht. ‘Ik werkte knetterveel, maar opdrachten gingen niet door en er kwam weinig geld binnen.’

Daar kwam bovenop dat zijn moeder in een crisis belandde. ‘Ze was gescheiden, depressief en aan de drank. Ik moest gaan mantelzorgen. Die schat verdiende het hoor, maar ik kan het iedereen afraden. Het zat me tot hier. Ik kreeg een burn-out en moest de bijstand in.’ Zijn moeder kwam haar geestesziekte niet te boven en overleed in 2016. Mogelijk hielp ze de dood een handje, denkt Van de Weerthof.

Na haar overlijden kon Van de Weerthof weer door met zijn eigen leven. Hij beleefde een doorbraak in het Modemuseum Antwerpen. ‘Mijn vriendin en ik gingen naar een expositie over Martin Margiela, een ontwerper die veel werkt met beige, nicotinebruin, vaalgrijs – eigenlijk alle kleuren waarin mijn moeder haar slechte jaren had gesleten. Daar ontplofte ik, alles van de afgelopen tijd kwam eruit. Toen heb ik in een reflex gele sokken gekocht.’

Het zijn de sokken die Van de Weerthof tijdens het interview hoog over zijn jeans heeft getrokken. Hij begrijpt ook niet precies waarom hij ze kocht. Het gebeurde allemaal in een waas. Sindsdien staan ze symbool voor Michiel 2.0. ‘Het kwartier rust is voorbij, nu begint de tweede helft.’ 

Of het ook felrode, pimpelpaarse of glittersokken hadden kunnen zijn? ‘Het was vooral: fuck beige, fuck bruin, fuck grijs, fuck vale ellende, fuck pastel. Felle kleuren waren een remedie tegen het treurige, vale, ongrijpbare, machteloze verhaal.’

Terwijl Van de Weerthofs leven die jaren op pauze stond, was zijn omgeving bezig met hypotheken en baby’s. Bovendien liepen opdrachtgevers de deur niet plat bij Soundtreks, dus had hij tijd over. ‘Op een post-it had ik ‘geel’ opgeschreven en tijdens een brainstorm kwam het ter sprake: hoe absurd zou dat zijn, een podcast over de kleur geel? Als je dat kunt maken, kan alles, een soort vuurproef.’

Beeld Bart Eysink Smeets

Zijn volgende project luistert tijdens het gesprek in asvorm mee: zijn moeder. Ze staat in een hoekje van de kamer, met ernaast een zoutstrooier – maatje patatboer – en een opscheplepel. Het zijn hulpmiddelen voor zijn nieuwe podcast met de werktitel Strooigoed. ‘Het moet een absurdistische roadcast worden waarvoor ik mijn moeder heb opgesplitst in porties die ik in verschillende zijrivieren en beekjes van de Rijn uitstrooi, zodat ze samenkomen in de zee.’ 

Deze podcast hoopte Van de Weerthof in Hilversum te kunnen slijten, maar hij werd bij vijf omroepen afgewezen. ‘Ik was hier een tijdje boos om, maar ik denk dat ik als podcastmaker uit een te vreemde hoek kom. Zaken die voor mij vanzelfsprekend zijn, waren dat voor de mensen in Hilversum niet.’

De coronalockdown hebben Van de Weerthof en zijn compagnon Pagée aangegrepen om aan huis gekluisterde ouderen in Brabant op te beuren. Samen met een groep provinciegenoten maakten ze Radio Kras, een wekelijks radioprogramma met reportages, columns en hoorspelen. De belangrijkste kleur op de website van Radio Kras? Geel natuurlijk.

Michiel van de Weerthof gaat ook door met Geel. ‘Het begon als een podcast over een kleur die wat voor mij betekent. Ik had écht niet verwacht dat ik als zelfstandige etterbak nu 1.500 luisteraars per aflevering zou hebben. Het is natuurlijk niets vergeleken met de grote spelers, maar toch. Als dit lukt met een podcast over... wat eigenlijk? Waarom zou je luisteren naar een podcast over geel?’

Onafhankelijke podcasts in Nederland

De meest beluisterde Nederlandse podcasts komen van een handjevol grote producenten, met de publieke omroep als voornaamste speler. Hitprogramma’s als De brand in het landhuis, De plantage van onze voorouders en De krokante leesmap worden met publiek geld gemaakt. 

De belangrijkste commerciële podcastuitgeverij is Dag en Nacht Media. Hun shows, zoals Man, man, man en Datevermaak, worden gefinancierd met reclame-inkomsten en via donatieplatform Vriend van de show. Daarnaast produceert Dag en Nacht podcasts voor bedrijven. Andere prominente producenten zijn klassieke media als NRC, BNR en de Volkskrant.

Het mooie aan podcasts is dat iedereen met een microfoon en een internetverbinding een podcast kan maken. Dat betekent niet dat iedere aflevering ook het beluisteren waard is. Hieronder drie opvallende Nederlandstalige onafhankelijke podcasts die niet zijn aangesloten bij een productiehuis of medium.

Man met de microfoon

Chris Bajema verdiende zijn sporen bij de publieke omroep, maar voelde zich bij de NPO in zijn vrijheid beknot. Daarom begon hij in 2015 na een crowdfundingactie de podcast Man met de microfoon. Voor zijn podcast met ‘echte en bijna echte verhalen uit een stadswijk’ maakte hij minidocumentaires en hoorspelen die zich afspelen in zijn buurt. 

Sinds het coronavirus uitbrak zoekt hij verhalen nog dichterbij en blijft hij thuis. Hoofdpersonages zijn nu niet zijn buren, maar zijn puberzoons, vriendin Paulien Cornelisse en 5-jarig zoontje Wiek die de luisteraar opvrolijkt met zijn rubriek ‘Weetjes van Wiek’.

Themafeest

In de absurdistische podcast Themafeest praten Wisse Beets (waterconsultant en maker van de Woordgraptogram iedere maandag in de Volkskrant) en Klaas Knooihuizen (journalist en schrijver) over een thema. Een greep uit de thema’s: excel, de ezelsbrug en ‘speciaal (een special)’. 

Een lijn valt er doorgaans niet in de droogkomische afleveringen te ontdekken, toch is het een plezier om naar de meanderende praat van de mannen te luisteren. Geniaal is bijvoorbeeld de aflevering met het thema Wiske, waarin de naam van haar broertje geen enkele keer valt.

Puzzelbrunch

Schrijversechtpaar Elly Scheele en Daan Windhorst slepen elkaar in Puzzelbrunch door de coronamisère met zelfgemaakte puzzels, quizjes en andere spelletjes. De rol van quizmaster en speler wisselen ze om de week af. Aan het eind van iedere aflevering wordt de tussenstand opgemaakt. 

De lol zit ’m in de creatieve spelletjes die ze bedenken. Zo heeft Windhorst een trits aan 1-sterrenrecensies van Nederlandse literaire klassiekers verzameld die door lezers zijn achtergelaten op Bol.com. Het is aan Scheele om te raden om welk meesterwerk het gaat. Tussendoor wordt er gezellig gekletst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden