In gave zinnen en met droge humor geschetst portret van een vrouw die in alle opzichten gestrand is


Katja Lange-Müller - Draaideur

Uit het Duits vertaald door Els Snick en Ilse Josepha Lazaroms.

Wereldbibliotheek; 160 pagina’s; € 19,99. 

Katja Lange-Müller (1951) begon ooit met schrijven toen ze als verpleegkundige in een psychiatrische instelling werkte. Tijdens de lange nachtdiensten kon ze in alle rust haar gedachten op papier zetten. Het gaf de aanzet tot een fraai, in Duitsland veelbekroond oeuvre, waarvan de roman Kwaaie schapen (2009) waarschijnlijk het bekendst is.

Voor de raamvertelling Draaideur heeft ze ongetwijfeld geput uit die ervaringen. Verpleegkundige Asta Arnold werkt tientallen jaren voor hulporganisaties over de hele wereld. Tot ze op haar 65ste van haar collega’s in Nicaragua een enkele reis terug naar Duitsland cadeau krijgt, om eindelijk van haar ‘welverdiende pensioen’ te kunnen genieten. Een ticket naar Berlijn, waar Asta vandaan komt, bleek net te duur, zodat ze na 23 uur en twee tussenstops landt in München. (‘Naar dat Berlijn van jou kun je ook met de trein verder reizen’, zegt een collega.) Haar koffer is ergens onderweg blijven steken.

Kettingrokend naast de draaideur van de terminal overdenkt Asta haar leven. Toevallige passanten roepen herinneringen op aan vervlogen tijden, aan vergeten liefdes. Schitterend is het verhaal over een collega die een groep verminkte Indiase vrouwen mocht toespreken en tot haar eigen schaamte vooral zelfmedelijden voelde. Of het onderkoelde verslag van een vakantie in Tunesië, waar een Duitse toeriste zich tijdens het parasailen als een ‘luchtpostpak’ te pletter vloog tegen een flatgebouw.

Met de herinneringen komt ook haar moedertaal terug. Asta associeert erop los en verbaast zich over de vele dubbele betekenissen die het Duits rijk is. (Ook in de vertaling van Els Snick en Ilse Lazaroms komt dit uitstekend uit de verf.) Het land en de taal waarin ze ooit thuis was, passen haar niet meer.

Steeds sterker dringt zich aan Asta de vraag op wat er van haar moet worden. Helpen was de essentie van haar bestaan, wat blijft er over nu dat wegvalt? Wat is helpen eigenlijk, en waarom gaf haar dat altijd zo’n voldoening? In gave zinnen en met een prettige droge humor schetst Lange-Müller het portret van een vrouw die in alle opzichten gestrand is. Dat al die losse, willekeurige episodes samen zo’n krachtig geheel vormen, getuigt van een groot schrijverschap.

Katja Lange-Müller. Beeld HH
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.