Mensje van Keulen

BOEKRECENSIEIk moet u echt iets zeggen

In enkele zinnen gooit Mensje van Keulen hele levens overhoop ★★★★☆

Mensje van KeulenBeeld Joost van den Broek

Mensje van Keulen bewijst eens te meer haar vakmanschap met sprankelende verhalen. De levens die ze in enkele zinnen oproept, breekt ze net zo snel weer af.

‘Nadat Thomas Terlier een kop soep had gegeten vulde hij zijn lunchbox met vier boterhammen, een notenreep en een appel.’ Typisch Mensje van Keulen (1946) om een verhaal met zo’n intens lullig zinnetje te beginnen. Ze doet het vaker, in haar nieuwe verhalenbundel Ik moet u echt iets zeggen. Haar personages graaien door de wasmand, staan met elkaar in de lift, komen net met een gesneden brood van de bakker. En dan.

Binnen een kort tijdsbestek – tien minuutjes, een ochtend, nooit langer dan 24 uur – haalt Van Keulen hun levens overhoop. Een leven dat ze eerst vliegensvlug heeft geschetst met zorgvuldig gekozen details. Kinderlaarsjes die een eeuwigheid onder een kapstok hebben gestaan, wit-oranje Penguinmokken met de boektitels van klassiekers, een veel te grote televisie die aan de muur bevestigd is; het zijn veelzeggende details die een vorig, wellicht gelukkiger leven tonen. Het is bagage uit een jeugd of het bewijs van het faillissement van een relatie. Van Keulen is altijd al een meester geweest in beknopt schrijven. Weken kan ze doen over één alinea, maar dan staat er ook geen woord te veel meer in.

Zo snel als de schrijver levens oproept, zo snel breekt ze die weer af. Zo leiden die typische, banale beginnetjes meer dan eens tot het eind van een huwelijk. Neem Simone die haar trouwring kwijtraakt. Een zoektocht in huis levert niets op. Haar pedante echtgenoot dringt erop aan in de supermarkt tussen de groenten te gaan zoeken, hoewel Simone zeker weet dat ze de ring daar niet verloren is. Het toont subtiel hoe groot de macht van de echtgenoot is; hij kan zijn vrouw aan haar verstand laten twijfelen. Het doet denken aan de manier waarop Roald Dahl in zijn verhalen huwelijken sloopt: door de echtelieden elkaar te laten sarren en vernederen tot een van hen bezwijkt óf terugslaat. Vaak op een gruwelijke manier.

Bij Van Keulen zijn het goeddeels vrouwen die zich moeten revancheren. Op hun man dus, op hun zoon of op iemand van vroeger. Ze moeten hun verlegenheid of angst overwinnen, zichzelf overstijgen door het ondenkbare te doen. In deze bundel zijn dat dingen als je eigen kind verraden of alle kostbare sieraden van je schoonmoeder weggeven aan een vreemdeling. Een vrouw die zich Angela noemt, organiseert in een tuinhuisje een gangbang met vier mannen: ‘Ieder mag tot vijf minuten, ik stel de stopwatch in. Je denkt misschien dat dat weinig tijd is, maar mij lijkt het meer dan genoeg, wat niet betekent dat als er een sneller is de volgende langer mag.’ Terwijl Angela genomen wordt kijkt ze naar de moestuin. De prei en uien doen het goed.

Het is een absurdistische scène, maar niet ongeloofwaardig. Je kunt Angela van begin tot eind volgen en daarmee bewijst Van Keulen eens te meer haar vakmanschap. Ze houdt je erbij, met haar onopmerkelijke zinnetjes, die samen sprankelende verhalen vormen.

Beeld Atlas Contact

Mensje van Keulen: Ik moet u echt iets zeggen

Atlas Contact; 176 pagina’s; € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden