In een zee van flitslicht

De uitgever van Nijgh & Van Ditmar neemt in de Boekenweek de honneurs waar voor de oververmoeide Hans Dorrestijn. Dorrestijns Vogelgids ‘vliegt de winkel uit’....

Je had al De wandelaar (Van Dis), De vliegeraar (Hosseini) en De weduwnaar (Kluun), maar wij hebben nu De vogelaar: Hans Dorrestijn. Dorrestijns Vogelgids ligt pas tien dagen in de winkel en de eerste druk van vijfduizend exemplaren is nu al op bij het Centraal Boekhuis. En dat terwijl de Boekenweek nog moet beginnen.

Telefoontje van Daniela, de Italiaanse chauffeuse van Hans, die ook nog het licht doet en zijn zielzorg: Hans is oververmoeid door alle publiciteit van de afgelopen weken. Of ik zijn weblog bij de Volkskrant wil afbellen. Ik tref de chef van het Vervolg aan de zijlijn van het voetbalveld. ‘Fuck die scheids!’ hoor ik een nazaatje van Wesley Sneijder in de verte roepen. En daar is al het gevreesde inkoppertje: of ìk dat weeklog van Dorrestijn niet wil overnemen.

Vaak denk ik tegenwoordig terug aan de zondagochtenden van zo’n vijftien jaar geleden. Met beide dochters op schoot keek ik dan naar Villa Achterwerk met de Drie Dikke Dames, de avonturen van Mevrouw Ten Kate en Achterwerk in de Kast. Nu kijk ik elke week opnieuw, goddank nog niet met kleinkinderen op schoot, naar de VPRO-ochtend die nu Villa Live heet en op brute wijze een einde maakt aan de zondagsrust.

Moderne televisie met beelden schots en scheef door elkaar, eigenwijze studiogastjes met allemaal meningen, en een overvloed aan hiphop en rap, nou net de enige muziekgenres die ik niet kan hebben. Natuurlijk is het programma ook nog interactief, de gesel van de huidige mediacultuur, maar geboeid kijk ik hoe dochter Fanny, de helft van het presentatieduo Fanny & Alma, te midden van al het geweld vrolijk overeind blijft.

’s Middags word ik in mijn geboortestad Breda verwacht voor de lancering van de cd À la carte van de band Audubon waarin mijn oude maat Peter Mingaars gitaar speelt. Audubon, genoemd naar een park bij de Franse wijk van New Orleans, combineert de Franse en Amerikaanse jazzmuziek uit de periode 1930-1950 met de nadruk op de musette. Samen met accordeonist Piet van Tienen heeft Peter antieke bladmuziek onder handen genomen en er nieuwe arrangementen bij gemaakt. De muziek klinkt als een West-Brabantse uitvoering van de Buena Vista Social Club. Een prachtige soliste zingt en praat de boel zwierig aan elkaar.

Peter zet me om tien uur op het station af en dan sta ik voor de oude keuze: terug naar Amsterdam over Rotterdam en Den Haag of over Den Bosch. Om Utrecht te vermijden, dat ’s middags al nauwelijks bereikbaar was, kies ik voor Rotterdam. Tot daar gaat het goed. Maar een paar kilometer verder maakt de trein de beruchte ‘Weilandstop’, waarna we zo’n half uur stilstaan.

Een ongeluk: ‘De politie heeft zich van het spoor meester gemaakt’ en ‘Den Haag zal niet meer bereikt worden’. Op een sukkeldrafje gaat het naar het nieuwe eindpunt Schiedam, waar we tegen middernacht allemaal uit moeten stappen. Schiedam is een spookstation met heel veel camera’s en enge metro-uitgangen die met klapdeuren zijn afgesloten. Wie daardoorheen gaat, komt zeker het station niet meer in en is gedoemd de hele nacht jenever te drinken.

Op de murw geslagen treinpassagiers na is er geen levend wezen op het station te bekennen. ‘Let op de omroepberichten’ staat er op alle borden, maar die berichten zijn onverstaanbaar en onbegrijpelijk. Reizigers voor Den Haag zouden via Gouda moeten reizen. Dit lijkt mij een topografisch monstrum, bovendien hoe kom je nu nog van Schiedam in Gouda?

Opeens zet de meute het op een holletje. Er is een trein gesignaleerd! Ook al is het de sprinter van Hoek van Holland naar Rotterdam, ik besluit toch maar in te stappen. Wie weet zit er nog een onverwacht nachtje Hotel New York voor me in. In Rotterdam staan twee stewardessen met kekke rode hoedjes ons op te wachten. Reizigers voor Den Haag worden in een stoptreintje richting Gouda gedirigeerd.

Maar ik moet naar Amsterdam en als ik daar een beleefde vraag over stel kijken de hoedjes mij bestraffend aan. Hoe háál ik zoiets mals in mijn hoofd! En ineens wil ik weg uit Rotterdam, dan maar sneuvelen in Gouda. Daar geschiedt het wonder: Den Haag is blijkbaar vanuit Gouda nog bereikbaar.

Weliswaar zitten er wel zeven conducteurs op mijn zitplaats in de eerste klasse en mag ik de tegen de wc-post leunen, in Den Haag krijg ik alsnog aansluiting op het Nachtnet, zo wordt me verzekerd. Een eerste nachttrein rijdt precies op tijd helemaal leeg voor ons weg, maar bij de volgende is het alsnog raak. In een treiterend tempo wordt de reis naar de hoofdstad voortgezet. Na nog een onverwacht bonafide taxirit steek ik om kwart voor drie tevreden de sleutel in het slot van wat mijn eigen woning blijkt te zijn.

Een paar uur later spoedoverleg over Dorrestijns Vogelgids, waarvan de boekhandel er opnieuw duizend heeft bijbesteld. Het boek zit bij een Italiaanse drukker en als alles meezit, kan die vóór het einde van de Boekenweek nog tienduizend exemplaren leveren. Adjunct Janny Nijhof bedenkt alvast de slogan voor de advertentiecampagne (‘Vliegt de winkel uit!’).

Moeizaam haal ik het einde van de dag, maar dan is er de beloning van het manuscript van de nieuwe auteur Bas Haring: Voor een echt succesvol leven. Om 5 uur zit het in mijn mailbox, twintig minuten later arriveert Bas op zijn brommer uit Ransdorp om er een stevige Duvel met me op te drinken.

Traditiegetrouw begint het Boekenbal voor de uitverkoren gasten van Querido, Athenaeum en Nijgh & Van Ditmar met een warme maaltijd in het Foam Fotografiemuseum. Het lichtvoetig thema blijkt de vrouwen te hebben geïnspireerd tot een dresscode die zich als ‘deftig bloot’ laat omschrijven, wat de opgetogenheid ten goede komt. A.F.Th. van der Heijden is er dit jaar weer bij en iedereen gunt hem de royale lof en verkoop die zijn magnum opus Het schervengericht ten deel is gevallen. Om kwart over 8 gaat het te voet, per taxi of met de fiets naar de Stadsschouwburg, waar de mediagekte erger is dan ooit. De rode loper is een goede oefening in nederigheid. De veelgeprezen Hans Hogenkamp en ik bereiken ongestoord de ingang, terwijl vlak achter ons topauteur André van Duin in een zee van flitslicht zijn reverence maakt.

Het voorprogramma begint te laat, loopt uit, met dank aan de Hoogwaardigheidsbekleders, en dan verbluft Kees van Kooten met een college Nederlandse humoristische literatuur, waarbij hij de lange fragmenten van Campert, Bomans en Van Deyssel helemaal uit het blote hoofd opzegt.

Ook op het bal veel uitbundigheid bij onze auteurs. Bart Chabot heeft drie dichtbundels tegelijkertijd uitgegeven voor de prijs van twee: MacPain, verpakt in een fraaie fastfoodzak. Theodor Holman, over de grenzen nu wereldberoemd als scenarioschrijver van Interview, kondigt al vervolgromans aan op Tjon, net verschenen en volgend jaar op alle shortlisten. Marja Pruis heeft begin en einde van haar nieuwe roman af. En Karin Spaink heeft na een ellendig jaar zowaar haar krukken van zich afgeworpen.

Na 1 uur verjagen overal de dreunen van housemuziek de lichtvoetigen van het bal. ‘Waarom draai jij niet?’, hoor ik voor de negentiende keer. ‘En hoe is het met Elsschot? (Zeven keer.)

De woensdag probeer ik voor de biografie van Elsschot vrij te houden, wat zelden lukt. Ik had al een eerste zin (‘De Ridder was bakker.’) waarop A.F.Th. mij alvast de laatste aanreikte: ‘De Ridder was gestorven.’ Nu het tussenstuk nog.

Iedereen sprak gisteren vol lof over de Elsschotfilm van Suzanne Raes, die zondag tegenover De Wedstrijden stond. Vooral de beelden van een vrolijke Elsschot als aanvoerder van de polonaise zijn onvergetelijk. Waar blijft de herhaling, gevolgd door het deskundigenpanel?

Groot nieuws uit Italië: aanstaande vrijdag al worden er tienduizend exemplaren van Dorrestijns Vogelgids op transport gezet. Die moeten de Boekenweek nu zeker nog halen.

Het moet nog lente worden, maar straks presenteren we al de Zomeraanbieding aan onze vertegenwoordigers, met daarin een nieuwe auteur uit de Van het Reve-dynastie en Het Volkomen Krokettenboek van Johannes van Dam.

En ’s avonds de Van de Zotten-avond in De Melkweg*

Gauw naar bed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.