Review

In een roman laten een lach en een traan zich niet op deze manier afdwingen

Schrijver en theatermaker Johan Fretz (1985) staat in het theater met de solovoorstelling De zachtmoedige radicaal, gebaseerd op zijn autobiografische roman Onder de paramariboom, gebaseerd op zijn allereerste bezoek aan zijn moederland Suriname, op zijn 29ste.

Lang heeft de schrijver vooral de Nederlandse helft van zijn identiteit benadrukt, zijn oer-Hollandse naam Johannes daarbij in de strijd werpend: 'Een naam die ik graag uitsprak, omdat ik er iets heel belangrijks mee vertelde aan de blanke buurtbewoners: 'Ik ben niet een van de anderen, ik ben een van jullie.' De andere helft komt er bekaaid af. Nooit zei Fretz: 'Ik ben half-Surinaams', altijd: 'Ik heb een Surinaamse moeder.'

Onder de paramariboom is het verslag van het tripje. Tantes en ooms bezoeken, roti eten en een boottochtje maken. Wat wil de schrijver zeggen met die aaneenrijging van anekdotes? Thema's als identiteit, racisme, het verlangen ergens bij te horen en verschillen tussen culturen worden aangestipt maar niet uitgewerkt. Geestdrift en gebrek aan urgentie manifesteren zich op hetzelfde moment.

Fretz lijkt vooral iets over zichzelf te willen vertellen. Als kind heeft hij het niet makkelijk gehad met een alcoholistische vader en manisch-depressieve moeder. En er was een incident: twee buurtjongens belagen de 8-jarige Johannes en maken racistische opmerkingen. Dat mogen we van de schrijver niet zielig vinden. 'Ik ben niet zielig. Ik ben gewoon Johannes.'

Met dit soort larmoyante opmerkingen schiet Fretz vaker uit. Als de lezer emoties moet voelen, wordt Fretz' stijl prompt mierzoet, gezwollen of gemaakt grappig. Dat kan werken op een podium, maar in een roman laten een lach en een traan zich niet op die manier afdwingen.

Onder de paramariboom

Fictie
Johan Fretz
Lebowski:
268 pagina's; €19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden