NieuwsVan Baerle Trio

In drie jaar tijd speelt het Van Baerle Trio alle pianotrio’s van Beethoven – wat nu?

Er komt geen componist met een oeuvre voor pianotrio in zijn buurt

Het Van Baerle Trio, met van bovenaf: Gideon den Herder, Maria Milstein en Hannes Minnaar.Beeld Marco Borggreve

Een releaseparty zit er even niet in. Het Van Baerle Trio, dat net zijn cyclus met albums van de pianotrio’s van Ludwig van Beethoven (1770-1827) heeft voltooid, heeft onder normale omstandigheden een goed gevulde agenda, maar door de pandemie hebben pianist Hannes Minnaar, violist Maria Milstein en cellist Gideon den Herder elkaar al bijna een maand niet gezien.

Den Herder: ‘Nou, we hebben wel een keer gevideoconfereerd – noem je dat zo? – om repertoire door te spreken, heel apart.’

Minnaar: ‘Om die releaseparty ben ik niet rouwig, daar houd ik sowieso al niet van. We brengen zo veel cd’s uit, en om dan elke keer een feest te organiseren...’

In drie jaar ploegden ze door alle pianotrio’s van Beethoven. Op het vijfde deel, dat vrijdag uitkomt, staat ook het even merkwaardige als sprankelende Tripelconcert, waarin het Van Baerle wordt bijgestaan door het Residentie Orkest onder leiding van Jan Willem de Vriend. Milstein: ‘Het stuk is een hybride. Het is zowel een kamermuziekwerk als een concert. Het orkest heeft een minder rijke rol dan in de meeste soloconcerten.’

Minnaar: ‘Soms moeten we met z’n drieën als één solist optreden, de andere keer is het ieder voor zich. Ik ben gewend om soloconcerten te spelen, dan moet ik altijd communiceren met het orkest en de dirigent. Toen we dit stuk voor het eerst speelden, werd ik af en toe van mijn stuk gebracht. Je moet steeds kiezen: let ik nu op het orkest of speel ik samen met mijn triopartners?’

In de historische rangorde binnen het pianotrio is de piano het belangrijkst, daarna komt de viool, dan de cello. Maar in het Tripelconcert, geschreven in 1803, heeft de piano juist de eenvoudigste partij. De historische, maar ook betwiste verklaring is dat het zou zijn geschreven voor de aartshertog Rudolf van Habsburg-Lotharingen, die niet de allerbeste pianist was. Minnaar: ‘Zo makkelijk is mijn partij niet hoor, het ligt vaak heel lastig. Wat wel klopt: normaal ben ik vaak de eerste die een inzet heeft. Hier ben ik meestal de laatste.’

Den Herder: ‘Beethoven heeft geen soloconcert voor cello gemaakt, maar dit komt het dichtst in de buurt.’

En nu zit het er dus op. Er komt geen componist met een oeuvre voor pianotrio in de buurt van dat van Beethoven. Wat nu? Minnaar: ‘Nou, ik vind Schubert en Mendelssohn ook geen slechte componisten. Maar hun oeuvres hebben inderdaad niet dezelfde bandbreedte.’

Milstein: ‘Haydn heeft veel meer trio’s gemaakt, meer dan veertig. Daar zitten juweeltjes tussen, maar ze hebben nooit die pretentie die Beethoven had. Ze zijn ook veel korter.’

Minnaar: ‘Beethoven is stevig, verrassend en extreem. Wat nog wel het belangrijkste is wat ik van dit project heb geleerd: dat verrassende is er al vanaf zijn eerste trio. Het bijzondere is: die eigen stem is er vanaf het begin, maar hij viel nooit in herhaling.’

Het vijfde deel van Beethovens volledige pianotrio’s door het Van Baerle Trio verschijnt vrijdag bij Challenge Classics.

Instapcursus

Wat maakt Beethoven Beethoven? Een instapcursus over de 250 jaar geleden geboren componist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden