Tv-recensieFrank Heinen

In Door Wilskracht Sterk drijft de angst voor wat gaat komen voortdurend onder de oppervlakte

De blazers die ‘They don’t care about us’ instuderen, weten niets. De bingodeelneemsters die klagen over de prijzen van de shag weten niets. De dames achter de tafel, die er al zitten sinds tante Coba dood is, weten niets. Zelfs Rien, die toch meestal alles weet, weet niets. Rien zit op een barkruk en zuigt een kegel aan zijn sigaret.

Niemand weet iets.

Nou ja, er zijn natuurlijk wel mensen die wat weten. Er zijn altijd mensen die wat weten. Je ziet ze zo voor je. Ze zitten op het gemeentehuis, achter computers, hun hoofden door Excelsheets aan het zicht onttrokken. Mensen die wat weten, mogen niks zeggen, of ze zijn op vakantie.

Toen ze de jonge, Arnhemse regisseur Nina Karim van Oort vroegen een portret te maken van een van de leden van muziekvereniging D.W.S., bleef ze hangen in het raamloze gebouw tussen niets en nergens waar de leden samenkomen. D.W.S. dreigde zijn oefenruimte te verliezen en Van Oort volgde de club in de periode waarin hij elk moment uit het gemeentelijk bestemmingsplan kon worden gegumd.

De korte documentaire die ze over die onzekere tijden maakte, draagt dezelfde naam als de vereniging, Van Oort filmt de schemerige oefenruimte steeds weer vanuit hetzelfde perspectief. Zo wordt het rokerige zaaltje als vanzelf een decor, waar uiteenlopende acteurs op en af lopen. Aan de wand kijken voormalige Prinsen Carnaval vanuit hun lijsten neer op het gekrioel beneden hen, als grote professoren in een universiteitsaula.

Bingoërs. Schuiftrompetters. Carnavalsvierders. Rolstoelers. Scootmobielrijders.

Halverwege de film leest Rien in een kringgesprek de fatale gemeentelijke beslissing voor. Erfpacht opgezegd, wegwezen. De D.W.S.’ers, die alle eieren van hun sociale leven in het verenigingsmandje hadden gelegd, hoorden in de verte de bulldozers al brommen. Ze incasseerden het nieuws gelaten, als mensen die niet anders gewend zijn dan dat ‘verandering’ voor hen vaak een eufemisme voor ‘achteruitgang’ blijkt.

‘Ze denken dat ze met domme mensen te maken hebben, omdat we in een achterstandswijk wonen.’

Het in alle verstilde berusting schitterende Door Wilskracht Sterk deed me, in stijl en thema, denken aan een andere Teledoc Campus-documentaire, Keetschoppers, die een jaar geleden werd uitgezonden. Daar ging het over oudere kerels die samentroepten in een keet, op zoek naar aanspraak. Ook in de keet dreef de angst voor wat zou komen voortdurend onder de oppervlakte. Van Oort schetste zondagavond laat in krap twintig minuten hoe groot het belang is van types als Rien (en zijn zoon Rico) voor mensen op de vlucht voor een isolement. ‘De gemeente’ bleef geheel buiten beeld. Voor de goede verstaander werd de film een onnadrukkelijk pleidooi voor meer erkenning van het belang van lokale verenigingen, en van gemeenschapszin.

Alleen: om iets goed te kunnen verstaan, moet je wel eerst komen luisteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden