In dit erotische werkje uit de jaren '50 verlustigt de schrijver zich aan de 'prille, ontluikende borstjes'

Witteman heeft iets gelezen

Sylvia Witteman

Op de uitgebreide, semi-antiquarische tentoonstelling Porno op papier kwam ik ook Bob en Daphne van Han Aalberse tegen, een indertijd verboden, erotisch werkje uit de jaren ’50 waar ik al eerder over schreef: kitscherige, maar behoorlijk gruizige seks tussen een jongen van 15 en een meisje van 12, waarbij de schrijver zich verlustigt aan de ‘prille, ontluikende borstjes’ en ‘gewelfde buikjes’.

Des te pikanter is dat diezelfde schrijver, in diezelfde tijd, twee keurige voorlichtingsboekjes schreef voor tieners, onder zijn eigen naam Johan van Keulen. (Het pseudoniem Aalberse had hij aangenomen om in alle catalogi bovenaan te komen staan.) Ze heten Jongens vragen en Meisjes vragen; hier is geen sprake van het heden ten dage gangbare spatiemisbruik (Ja, Rijks Museum, ik heb het tegen jou), maar van zinnen, met een onderwerp en een gezegde.

De meisjes krijgen van Johan te horen: ‘Hoe nu die geslachtsdaad of éénwording van man en vrouw tot stand komt is iets, waarover je voorlopig je hoofd niet behoeft te breken. Onthoud goed, dat de geslachtsdaad niet tot puberteitsland behoort.’ Wat masturbatie betreft was Van Keulen zo goed om de hardnekkige mythe over ruggemergtering om zeep te helpen, maar meer ook niet: ‘Lichamelijk is er geen gevaar. Maar hoe komt het dan dat jongens (naar de meisjes moeten we meestal maar raden!) een dof gevoel in hun hoofd hebben na de zelfbevrediging, dat ze zich moe en slap voelen? Dat heeft gééstelijke oorzaken! De seksuele opwinding is geschapen om twéé mensen die veel van elkaar houden, gelukkig te maken.(...) Zelfbevrediging is een noodoplossing, met de klemtoon op nóód’.

Jongens krijgen nuttige kennis over vrouwen mee: ‘De man werkt met logica, met principes en dogma’s; de vrouw werkt met haar gevoel, haar intuïtie, haar instinct en staat dichter bij de natuur. Wanneer je met een meisje redeneert en je wilt haar overtuigen met klare, verstandelijke argumenten, dan kan zij soms antwoorden: ‘misschien heb je gelijk, maar ik vóel het anders’. Alsof Van Keulen het fenomeen ‘mansplaining’ al een halve eeuw tevoren voelde aankomen, voegt hij er haastig aan toe: ‘Daarmee heb ik dus niet gezegd dat er geen harde verstandsvrouwen of gevoelige mannen bestaan!’

A propos gevoelige mannen: biseksualiteit noemt Van Keulen, heel verlicht, een ‘normaal puberteitsverschijnsel’ om vervolgens op te merken: ‘de negatieve of nare kant van de bi-seksualiteit is dat die neiging soms ombuigt naar de hómo-seksualiteit.’ Hij maakt onderscheid tussen homo’s die ‘uiterlijk niet opvallen’ en homo’s die ‘opgroeien als meisjes, met uitgesproken vrouwelijke hobbies (poppen, handwerken, kleren maken, huishoudelijke werkjes). Als ze volwassen worden hebben zulke jongens meestal een hoog stemmetje of slissen, giechelen als aanstellerige vrouwen en lopen vrouwelijk te heupwiegen in zeer krappe, kleurige broeken.’ Let wel, dit proza is uit de zesde, herziene druk uit 1967. Gelukkig heeft Van Keulen ook een woord van troost: ‘Het zijn in hoofdzaak gevoelige, verfijnde, ontwikkelde, niet zelden zeer begaafde mensen, die homo-seksueel zijn.’

Toch heeft hij nog kanttekeningen: ‘Dat vind ik namelijk zo wonderlijk in dit wereldje: Als zo’n jongen of man een verwante figuur ziet in de stad (deze mensen herkennen elkaar in een oogopslag) gaan ze vaak eerst zonder meer langs de kortste weg naar een stil plekje of een kamer, doen hun (meestal bescheiden) seksuele spelletje, en pas daarna praten ze misschien nog even met elkaar... zoiets is toch wel armzalig, vergeleken met een ontbloeiende liefde tussen een verliefde jongen en zijn meisje!’

Getuige de ranzige pedo-porno uit Bob en Daphne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.