In de slaapkamer van Mulisch

Boekenweek

Een interview brengt je niet altijd dichter bij de schrijver- tenzij die met een column terugslaat, merkt Arjan Peters, die ook via diens bibliotheek nader tot Mulisch komt.

Foto Hilde Harshagen en Antonia Hrastar

Door een interview leer je iemand beter kennen, zou je verwachten. Maar soms gaat dat alleen voor de geïnterviewde op: die leert de journalist dan van een minder flatterende kant kennen. In de column 'Dingetje', opgenomen in Binnenkort in dit theater (Van Oorschot; euro 15,-), tekent dichteres Ester Naomi Perquin zo'n situatie haarfijn: om te beginnen is de interviewster te laat, ze stormt met misbaar het restaurant binnen, legt een blocnote op tafel, zoekt een pen, en zegt 'Ik heb dus niets van u gelezen', om deze verwoestende entree te laten volgen door de verontschuldiging: 'Het was een beetje een last-minutedingetje.'


Over dat hartverscheurende woord moet de dichteres nadenken, en dan krijgen wij, haar lezers, de zin die ze de interviewster onthoudt: 'Ik voel een diepe zwijgzaamheid opkomen.' Het interview dat nog moet beginnen, is daar al mislukt, maar de column die daar stopt, mag geslaagd heten. Wij leren Perquin beter kennen.


Of dat bij Arnon Grunberg nog kan, is de vraag: in 20 jaar tijd heeft hij zo veel geschreven dat we hem tot in zijn hersenpan kennen. Niettemin is er op de grote Grunberg-tentoonstelling die gisteren openging veel te ontdekken, zo bewijst ook het begeleidende tijdschrift De Boekenwereld (Vantilt/Bijzondere Collecties; euro 12,50). Grunberg heeft zijn kunstenaarschap ingezet om te vluchten voor de gedachte dat hij altijd bij zijn moeder zou moeten blijven. Driemaal raden bij wie hij in februari introk. In zijn volgende boek, over haar, gaan we hem nóg beter leren kennen.


In dezelfde Boekenwereld schrijft Daan Doesborgh over de inventarisatie die hij als student maakte van de bibliotheek van Harry Mulisch, twee jaar geleden. De auteur bezat 4.198 boeken, en die stonden overal in het huis aan de Amsterdamse Leidsekade. Na de woonkamer en de werkkamer mocht de student ook de slaapkamer in. Op een plank boven het bed stonden de boeken 'die waren uitverkoren om over hem te waken': alles van Goethe, alle romans van Vestdijk, Rilke, Hölderlin, Plato.


De kloeke reeksen Goethe en Vestdijk 'leken haast onaangeraakt', schrijft Doesborgh onnodig voorzichtig. Geringe kans immers dat die boeken daar stonden voor moeilijke momenten. Harry Mulisch en wakker liggen, piekerend over een schrijfprobleem, en dan met kleine oogjes kijkend hoe een ánder zoiets had opgelost?


Een wél bijzondere vondst, elders in die slaapkamer: naast titels over etiquette en Venetië had Mulisch een boek over 'Japans bloemschikken'. Dat is heel mooi, en ik hoop dat Robbert Ammerlaan daar in zijn Mulisch-biografie (aangekondigd voor 2018) een passage over wil opnemen: hoe de schrijver zich 's nachts, als niemand keek, aan ikebana overgaf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.