In de rij voor een dief van half miljard

Fans wachten al twee jaar op dit moment: Grand Theft Auto IV ligt vanaf vannacht in de winkel. In de VS bivakkeren consumenten voor de deur van de speelgoedwinkel.

‘Het wordt een gekkenhuis’, meldt de Haarlemse gamespecialist Digifan. Toch blijft de winkel deze nacht, in tegenstelling tot eerdere grote introducties, niet open. ‘We hebben maar 150 exemplaren gekregen. Die zijn allemaal al gereserveerd.’ Volgens een verkoper zijn er liefhebbers die al twee jaar op deze titel wachten. ‘Ze hebben er zelfs de aanschaf van een nieuwe spelcomputer voor uitgesteld.’

Dat is ook de inschatting van Sony en Microsoft, die hopen extra PlayStations en Xbox’en af te zetten dankzij GTA IV. ‘Er lopen in Nederland een miljoen mensen rond die dit spel willen spelen’, denkt directeur Paul Naber van de entertainmentdivisie van Microsoft Nederland. Vorige edities van Grand Theft Auto, een reeks die in 1997 begon, hebben in Nederland oplagen bereikt van honderdduizenden, aldus Naber. Wereldwijd zijn er van de acht GTA-versies meer dan 70 miljoen stuks verkocht.

Voor de Amerikaanse uitgever Take-Two Interactive staat er meer op het spel dan 135 miljoen van de verwachte winst.

Op het bedrijf rust een vijandig bod van 2 miljard dollar door de marktleider Electronic Arts. Dat heeft toegegeven dat GTA het voornaamste doelwit is van de overname. Electronic Arts heeft onlangs zijn bod verlaagd, in de wetenschap dat het niet de baas wordt van Take-Two voor de introductie van GTA IV.

Spelers in deze vierde game nemen de rol aan van een kleine crimineel die zich een plaats verwerft in de georganiseerde misdaad. Het spel is geschikt bevonden voor 18 jaar en ouder.

Uitstel
GTA IV verschijnt met een vertraging van een half jaar. Het spel had aanvankelijk in oktober vorig jaar moeten verschijnen. Take-Two voerde technische problemen aan voor het uitstel. ‘De omvang en de reikwijdte van dit spel zijn bijna zonder weerga in de industrie en de productie ervan voor de nieuwe spelcomputers is uitdagend geweest’, aldus bestuursvoorzitter Strauss Zelnick in een toelichting. ‘Een game uitbrengen dat niet aan onze eisen voldoet, is echter geen weg die we willen bewandelen.’ Een maand daarvoor had Zelnick nog verzekerd dat het spel op koers lag.

GTA IV miste door het oponthoud voor de feestmaand december. Dat is een cruciaal tijdvak voor de sector. In het vierde kwartaal boekt de gamesindustrie 30 tot 40 procent van zijn jaaromzet. ‘Dit raakt de hele branche’, oordeelde analist Evan Wilson van de beleggingsfirma Pacific Crest Securities. ‘Het komt zelden voor dat een enkel spel zo’n invloed heeft op de markt.’

Grote verliezer bij het oponthoud van vorig jaar was Sony. Het Japanse bedrijf had een kaskraker nodig voor zijn PlayStation 3. De verkoopcijfers van de spelcomputer, sinds maart vorig jaar in Nederland te koop, vielen tegen. Een titel als GTA IV, die een breed publiek aanspreekt, had de afzet aan het eind van het jaar een handje kunnen helpen.

‘Het uitstel is uniek’, zei ook product manager Onno Bos van Take-Two Benelux in Breda vorig jaar tegen de Volkskrant. ‘Alle GTA-games zijn altijd in oktober verschenen.’ Bos was toen al bezig geweest om advertentieruimte in te kopen bij bladen en websites. Die advertenties moest het bedrijf toen weer intrekken.

Bos onthulde in oktober ook dat van San Andreas, toen de laatste GTA-versie voor de spelcomputers, in de Benelux 1,9 miljoen stuks waren verkocht.

Extra content
Volgens Paul Naber zal Microsofts spelcomputers meer profiteren van de verschijning van GTA IV dan de concurrerende PlayStation 3 van Sony. Spelers kunnen voor de Xbox 360 extra spelrondes (levels) downloaden van internet. ‘Als je het volledige spel wilt lezen, ben je op de Xbox 360 aangewezen.’ Het is overigens uniek dat GTA IV tegelijkertijd op de PlayStation en de Xbox verschijnt. Voorheen volgde de Xbox-versie een half jaar later.

Naber wil niet zeggen wat Microsoft voor deze ‘voorsprong’ heeft betaald. ‘Ik zie op internet bedragen van 50 miljoen dollar staan. Dat is ridicuul.’ Maar het belang van GTA IV voor de verkoop van spelcomputers valt volgens hem niet te onderschatten. ‘Dit is een spel wat je uiteindelijk op 60 tot 65 van alle spelcomputers zult vinden.’ Microsofts hit van vorig jaar, Halo 3, scoort rond de 40 à 45 procent.

De verkoop van de Xbox 360 ligt op stoom, zegt Naber, aangezien Microsoft de prijs van de spelcomputer onlangs heeft verlaagd. Het eenvoudigste model, zonder ingebouwde harde schijf, kost 199 euro. ‘Dat is nog altijd te duur om een massamarkt te creëeren’, erkent de Microsoft-directeur, ‘maar de nieuwe prijs heeft wel geleid tot meer dan een verdubbeling van het aantal exemplaren dat we gemiddeld in een week verkopen.’ De afzetgroei in Nederland is zelfs iets groter dan in de rest van Europa.

Het is vooral het goedkoopste model, de Xbox 360 Arcade, die goed verkoopt. ‘De Arcade-versie maakt de helft uit van onze verkopen’, aldus Naber. ‘Dat was eerst 10 tot 15 procent.’ Er is zelfs een tekort ontstaan. Microsoft kan niet genoeg exemplaren aan de grote winkelketens leveren. De problemen, zegt Naber, zijn evenwel van korte duur.

Een verkoper bereidt zich voor op de verkoop van Grand Theft Auto IV.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.