Klassiek

In de opera Ine Aya’ smelten de Indonesische en Germaanse culturen samen ★★☆☆☆

Nursalim Yadi Anugerah mengde de IJslandse saga’s in Richard Wagners Der Ring des Nibelungen met het Indonesische epos Takna’ Lawe’ tot een aanklacht tegen ontbossing.

Ine Aya’, met in het midden sopraan Bernadeta Astari. Beeld Nichon Glerum
Ine Aya’, met in het midden sopraan Bernadeta Astari.Beeld Nichon Glerum

Wat doet de Noordse oppergod Wotan in een boomstam op Borneo? Moeder Aarde heeft hem in de levensboom opgesloten om zijn machtswellust te beteugelen. Het Kayan-volk noemt haar Ine Aya’ en zij is de centrale figuur in de gelijknamige opera van de jonge componist Nursalim Yadi Anugerah. Woensdag was de wereldpremière op het Holland Festival, in de gestileerde regie van Miranda Lakerveld.

Ine Aya’ mengt de IJslandse saga’s in Richard Wagners Der Ring des Nibelungen met het Indonesische epos Takna’ Lawe’. Wotan staat voor de hebzucht van grote multinationals als Unilever, die het oerbos verwoesten om palmolie te produceren. Hoop voor de aarde is gevestigd op Lawe’, die met het leidmotief van de Wagneriaanse held Siegfried als zijn evenknie wordt aangekondigd. En op Lalang, de vrouw met helende krachten en de stralende stem van Bernadeta Astari.

Thematisch smelten de twee culturen samen, maar muzikaal blijven ze vreemden voor elkaar. Dat ligt niet aan de (onnodig versterkte) operazangers, die ook sierlijk kunnen dansen, of het traditionele ensemble Balaan Tumaan. De Wagner-citaten zijn eerder op de melodische Kayan-klanken geplakt dan erin verweven. En telkens als Wotan weer wat zingt voelt het als een operateske onderbreking.

Het stuk is eigenlijk een reeks gedichten, gezongen tegen een eenvoudig maar opvallend decor van geprojecteerde bewegende patronen. Geen echte opera, maar ritualistisch theater dat het meest overtuigt wanneer het dicht bij de Indonesische bronnen blijft. ‘Lawe’ is als een mooie, gekleurde kralenketting’, zingt de machtige Kayan-zangeres Martha Haran. Zulke muziek en poëzie hebben geen Germaanse inmenging nodig.

Ine Aya’

Opera

★★☆☆☆

Door Nursalim Yadi Anugerah (componist), World Opera Lab en Ensemble Balaan Tumaan

9/6, Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Te zien t/m 11/6.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden