In de huid van je held

De illustraties van Kikker mogen er zijn, maar om een portret van zijn wat saaie schepper zit geen kind verlegen. De getekende biografie van Karel Appel laat zien hoe het wel kan.

Beeld Rechtenvrij / CREDIT: Rindert Kromhout en Max Velthuijs

Kunstenaarsbiografieën voor kleuters. Klinkt als een mal plan uit een vrijdagmiddagborrel, maar: ze bestaan. Rindert Kromhout vertelt in De vader van Kikker hoe Max Velthuijs (1923-2005) tot zijn wereldberoemde personage Kikker komt. Dat gebeurt aan de hand van een selectie illustraties uit diens oeuvre. Om te bekijken is dit boek bepaald geen straf.

Maar wat moet je erbij vertellen? Het leven van Velthuijs was niet zo heel spannend, zeker niet voor kleuters. Kinderboekenexpert Joke Linders wist er in haar biografie voor volwassenen niet veel meer uit te halen dan dit: Velthuijs wilde kunstschilder worden en had na een lange carrière als reclametekenaar pas echt succes met Kikker, toen hij bijna met pensioen ging.

Kikker

Kromhout kiest voor een min of meer fictieve ontstaansgeschiedenis. Een orgelman die het altijd koud heeft, een fietsenmaker die altijd moe is en een sombere koning die niet meer weet wat hij tegen de mensen moet zeggen: deze drie ongelukkigen krijgen dankzij het voorlezen van de avonturen van Kikker hun warmte, energie en levenslust weer terug. De ontevreden tekenaar weet op de valreep nog betekenis aan zijn bestaan te geven.

Vriendelijk verzonnen en goed opgeschreven, maar het is de vraag of kleuters boodschap hebben aan zo'n levensverhaal. Het gaat hen, terecht, om Kikker. Diens enorme succes is een prestatie, zeker als je ziet op wat voor ogenschijnlijk onschuldige manier Velthuijs grote thema's aan durft te snijden zoals angst, pesten, vreemdelingenhaat en de dood.

Het verhaal van Kromhout voelt daarbij vergeleken wat al te vlotjes en zoetsappig aan. Het is niet veel meer geworden dan een tamelijk wanhopige poging van de uitgever om vlak voor de Kikker Tiendaagse, van 21 tot en met 30 maart, met nieuw werk te komen. Vorig jaar verscheen ook al een herdruk van een 'vermist' prentenboek over Meneer Macaroni.

Beeld Rechtenvrij / CREDIT: Rindert Kromhout en Max Velthuijs

Karel Appel

Nee, dan deze prentenboekenbiografie door Imme Dros en Harry Geelen: Karel Appel uit de kapperszaak in de Dapperstraat. Geelens primitieve stijl - gemengd schilderwerk en computercollages - past fantastisch bij die van Appel en dit is natuurlijk dé plek en hét publiek om die oude grap nog maar eens te maken: 'Geen kunst aan, dat kan mijn zoon van 4!'

Karel is de zoon van een kapper, een echte dit keer. Hij wil niets anders dan schilderen. Als na de oorlog Nederland weer een vrij land is, gaat hij de kunst bevrijden. Jarenlang wordt hij door iedereen een kladschilder genoemd. Zijn werk voor het Amsterdamse stadhuis wordt na oplevering jarenlang verstopt achter kalk en behang.

Met die arme Appel kun je meedromen. Heilige verontwaardiging voelen bij hoe hij behandeld is. Of de vroegere critici juist gelijk geven, wat veel kleuters waarschijnlijk zullen doen. Kortom: is het nu goede kunst of niet? Een leuk gesprek voor het slapen gaan. Waar je ook op uitkomt, het blijft een prima verhaal.

Wat Dros en Geelen goed doen, is wat Kromhout niet helemaal voor elkaar krijgt: de kern pakken van hun onderwerp, op zo'n manier dat het een meeslepend verhaal oplevert voor kinderen en dat het past bij de man die we al kennen. Het boek hoort bij een tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag, maar daar hoef je niet per se heen om ervan te genieten. Groot publiek zal er wellicht niet voor zijn, maar dit boek klopt. Kunstenaarsbiografieën maken voor kleuters kán dus best.

Beeld Rechtenvrij / CREDIT: Imme Dros en Harrie Geelen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden