100 jaar volkskrant

In de dagen na de inhuldigingsrellen van 1980 namen de lezers hun krant streng de maat

Boze reacties op de Volkskrant-verslaggeving van de inhuldiging, in de krant van 6 mei 1980. Beeld
Boze reacties op de Volkskrant-verslaggeving van de inhuldiging, in de krant van 6 mei 1980.

Over de door onlusten getekende inhuldiging van koningin Beatrix, op 30 april 1980, was de Volkskrant een kleine week later wel uitgeschreven. Maar niet over de manier waarop zij zelf verslag had gedaan van die onlusten. Op 6 mei ruimde ze bijna een hele pagina in voor de kritiek die ze met haar ‘oorlogseditie’ – de krant van 1 mei – bij de lezers had geoogst. De Volkskrant had het weliswaar niet zo bont gemaakt als de Amsterdamse omroep Radio Stad en de Vara, die tijdens hun gezamenlijke verslag van de gebeurtenissen de luisteraars naar de slagvelden in de binnenstad hadden gedirigeerd, maar had zich evenmin laten leiden door een duidelijk streven naar objectiviteit. Dat althans was de opvatting van de talrijke Volkskrant-lezers die de eerste week van mei hun abonnement hadden opgezegd, of die per brief uiting gaven aan hun ongenoegen over de verslaggeving van de inhuldiging en de gevechten tussen betogers en de ME.

‘De partijdigheid die wij uit de meeste artikelen proeven, doet ons walgen’, schreef een lezer vanuit Kampen. ‘Een tien voor de subjectiviteit’ scoorde de Volkskrant bij een andere lezer. In al haar progressiviteit zou de redactie de relschoppers welwillend hebben gekenschetst als ‘principiële antimonarchisten, jongelieden met een maatschappijopvatting, slachtoffers van krotwoningen, werkloosheid, van een elitaire democratie. Het schrijven van artikelen in een gezaghebbend ochtendblad als het onze met een rood woedewaas voor ogen, is kwalitatief gelijk aan het niveau vanTelegraaf-journalistiek.’

Een andere lezer had vastgesteld dat de handelingen van relschoppers in passieve zinsconstructies waren gegoten, en die van de gezagdragers in actieve vorm. In de verslaggeving werd de ME inderdaad bekogeld, maar gilden ME-wagens, spoten de waterkanonnen, doken helikopters ‘in angstaanjagende duikvluchten’ op de massa, en ‘draafden twintig agenten in volle galop’ over het Waterlooplein. Dat de dieren aan het geweld werden blootgesteld, werd niet de geweldplegers aangerekend, maar de strategen van de politie.

In de krant van 1 mei hadden de gebeurtenissen op straat beduidend meer aandacht gekregen dan de plechtigheden in de Nieuwe Kerk. De verslaggever ter plekke sprak er zijn verbazing over uit dat ‘sommige leden van de volksvertegenwoordiging’ de gelegenheid hadden aangegrepen ‘om hun beste pak uit de kast te halen’. Hij liet vooral blijken niet van de ceremonie onder de indruk te zijn geweest. Dat gold in nog sterkere mate voor de auteur van het commentaar. Die achtte ‘het plechtstatige gebeuren in de Nieuwe Kerk met al zijn verheven clichés’ een absurditeit tegen de achtergrond van de ‘woeste gevechten op steeds kortere afstand. In zo’n situatie zijn toespraken over vrede, harmonie en vertrouwen potsierlijk. De monarchie als rustpunt, als iets moois boven de maatschappelijke strijd is een sprookje. In de Nieuwe Kerk waren slechts de kleren van de keizer te zien.’

En de relschoppers? Die ‘vochten tegen een vertoning die de onrechtvaardige verhoudingen in de samenleving leek te benadrukken’. Stoker (een van de pseudoniemen van Hugo Brandt Corstius) had een soortgelijke stelling betrokken, maar de woede van de lezers gold ditmaal vooral het commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden