InterviewAjouad El Miloudi

‘In de burenchat kreeg ik al een waarschuwing als een jongen op een scooter door de straat reed’

Ajouad El Miloudi: ‘Op jonge leeftijd heb ik geleerd een kameleon te zijn, me aan te passen aan witte hobby’s.’ Beeld Frank Ruiter
Ajouad El Miloudi: ‘Op jonge leeftijd heb ik geleerd een kameleon te zijn, me aan te passen aan witte hobby’s.’Beeld Frank Ruiter

Programmamaker Ajouad El Miloudi groeide ‘schizofreen’ op: laverend tussen zijn Marokkaanse ouders en vriendjes en zijn witte klasgenoten. In zijn nieuwe programma doet hij onderzoek naar bevolkingsgroepen die hem fascineren.

Ajouad en de witte man of Ajouad en de Joden?

‘Het zijn twee onderwerpen die me fascineren. Het zijn ook afleveringen van mijn driedelige serie #Ajouad en de... Die is donderdagavond te zien op NPO 1, 21.50 uur. Ik vond de laatste, over Joden, het spannendst om te maken. Omdat ik al heel lang vragen heb over die gemeenschap en de gebruiken.

‘Dat komt onder andere doordat ik op het Sint Nicolaaslyceum zat, in Amsterdam Oud-Zuid. Daar had ik veel Joodse klasgenootjes, vriendjes en vriendinnen. Tegelijkertijd woonde ik in Oost, in een heel multiculturele wijk. Als het daar over Joden ging, lag de nadruk op de Intifada en het Palestijns-Israëlische conflict.

‘Ik ben met open armen ontvangen. Bijvoorbeeld in de Jordaan, waar ik met vier leuke jongens Pesach heb meegevierd. En in Amersfoort, thuis bij Binyomin Jacobs, de opperrabbijn van het Interprovinciaal Opperrabbinaat, waaronder veel joodse gemeenten vallen.

‘Wat me opviel, al was het geen verrassing, is dat moslims en Joden enorm op elkaar lijken. Het zijn gemeenschappen die vasthouden aan eigen gebruiken, ook al worden die niet door iedereen begrepen of gerespecteerd.’

Amsterdam-Oost of Amsterdam-Zuid?

‘Oost. Ik denk met plezier terug aan mijn jeugd in de Indische Buurt. Hangen op het pleintje, ravotten. Nu is het een heel hippe wijk, dat is ten koste gegaan van de identiteit.

‘In de jaren negentig was het er heel heftig: straatroven, overvallen, liquidaties. Ik weet nog dat ik als jochie van twaalf aan het voetballen was, op het Obiplein. Ineens hoorden mijn vriendjes en ik harde knallen en gegil van een man. Het was een Surinamer, hij was in zijn knie geschoten. Hij lag op de grond, uit zijn been stroomde een papje. Dat was bloed, het verraste me hoe dik dat is. Misschien klinkt het als een sterk verhaal, maar zo was het in Oost. Op mijn 20ste, toen ik op mezelf ging wonen, ben ik vertrokken.

‘Ik heb jaren in Amsterdam-Zuid gewoond, maar kort geleden ben ik uit de stad verhuisd – ik wil voor mezelf houden waarnaartoe, want ik hecht aan mijn privacy. Ik vind het prettig om op rustige plekken te wonen. Ik moest wel wennen aan het contrast. In Zuid kreeg ik al een waarschuwing via de burenchat, zo’n app, als iemand een jongen met een capuchon op een scooter zag rijden.’

Witte of zwarte school?

‘Gemengd, zoals mijn oude middelbare school. Omdat kinderen daar beide werelden meekrijgen, elkaar naar voren helpen en inspireren. Zelf zat ik op een witte basisschool, een kwartier lopen van ons huis. Mijn vader dacht dat ik in stadsdeel Watergraafsmeer beter onderwijs zou krijgen en in een beter ontwikkelde omgeving zou zitten.

‘Ik begrijp die overweging. Maar ik was de enige Marokkaanse leerling en ik vond het moeilijk om anders te zijn, een exoot. Het voelde schizofreen. Ik moest dingen steeds opnieuw uitleggen, bijvoorbeeld waarom ik geen varkensvlees at. Ik ben blij en trots dat ik genoeg ruggegraat had om het te doorstaan.

‘Op jonge leeftijd heb ik geleerd een kameleon te zijn, me aan te passen aan witte hobby’s. Ik ging erin mee: boomhutten bouwen, kamperen, scouting, schelpen rapen op het strand. Klasgenoten zaten op vioolles of paardrijden. Als ik een vriendje meenam, speelden we binnen. Ik nam ze nooit mee naar een pleintje in de buurt, waar een potje voetballen kon eindigen in een gevecht, of iemand met een mes zwaaide. Ik schaamde me daarvoor.’

‘Inmiddels weet ik dat het onmogelijk is iedereen tevreden te houden. Anderen bepalen niet hoe ik leef, ik volg mijn eigen gevoel.’ Beeld Frank Ruiter
‘Inmiddels weet ik dat het onmogelijk is iedereen tevreden te houden. Anderen bepalen niet hoe ik leef, ik volg mijn eigen gevoel.’Beeld Frank Ruiter

FunX of AT5?

‘Als leerling van 4 Havo mocht ik twee weken naar Peru, voor een uitwisselingsproject van Edukans, een ontwikkelingsorganisatie voor onderwijs. In Peru heb ik straatkinderen geïnterviewd en reportages gemaakt. Toen ik terugkwam, werd ik geïnterviewd door een radioverslaggeefster van FunX. Ik zei: wat jij kan, dat kan ik ook. Daar moest ze keihard om lachen. Maar ze bracht me in contact met haar eindredacteur, en uiteindelijk kon ik daar aan de slag als radioverslaggever. Ik ben dankbaar voor die kans.

‘Toch kies ik AT5, mijn werkgever daarna. Daar heb ik de eerste stappen gezet in mijn tv-carrière, bij het school-tv-programma Basta, voor groep 7 en 8.’

Ajouad: kaaskop of mocro, of Keuringsdienst van Waarde?

‘Tot 2016 heb ik zelfdragende formats gepresenteerd. Daarmee bedoel ik tv-programma’s waarvan de presentator eigenlijk inwisselbaar is. Willem Wever, Keuringsdienst van waarde. Ik presenteerde het zo leuk mogelijk, maar zonder mij zou het programma niet sneuvelen. Toen ben ik gaan nadenken: hoe kan ik echt iets toevoegen?

‘Tijdens een brainstorm bij KRO-NCRV ontstond het idee te onderzoeken hoe het is om in twee culturen te leven. Precies zo’n onderwerp dat ik altijd had vermeden, omdat ik niet gezien wilde worden als De Marokkaan, De allochtoon of De moslim. Daarom werd Ajouad: kaaskop of mocro een van mijn spannendste projecten. Omdat ik mezelf liet zien en me kwetsbaar opstelde.

‘Zo heb ik mijn vader geïnterviewd over liefde, een onderwerp dat ik altijd bij hem had weggehouden. Ik durfde er nooit over te praten. Hij wel, merkte ik toen. Hij stond voor alles open. Als ik bijvoorbeeld met een Nederlandse vrouw zou thuiskomen, vond hij dat geen probleem.

‘Vlak voor de eerste uitzending dacht ik: wat heb ik gedaan? Kan ik straks nog een neutraal programma presenteren? Wat gaat de Marokkaanse gemeenschap hiervan vinden, gaan ze me verwijten dat ik de vuile was buitenhang? Waar ik bang voor was, is niet gebeurd. En door uit mijn comfortzone te komen, ben ik gegroeid.’

Wel of geen sociale media?

‘Amper. Ik heb een profiel op Instagram en Facebook, omdat opdrachtgevers me soms vragen iets te posten. Maar het is niet mijn wereld. Ik zou uren nadenken over elke tekst. Ik zwengel graag discussies aan met programma’s, maar op sociale media hoef ik daar geen onderdeel van te zijn.

#Ajouad en de witte man maakt veel los, merk ik. Met name een scène bij een herensociëteit in Hengelo, over wat ik moet doen om lid te worden en waarom daar geen mensen van kleur rondlopen. Dan zegt één van hen dat mijn ouders een gouden greep hebben gedaan door me op een witte school te doen. ‘Jij bent een witte man, gewoon’. Een bijzondere opmerking, waar ik open en vriendelijk op reageer. Omdat ik de kijker altijd zelf laat oordelen.

‘Ik krijg twee soorten reacties. De een zegt: dit is racistisch, omdat die man voor jou de norm bepaalt. De ander vindt het fijn dat ik niet meteen de racismekaart trok. Dat komt doordat ik niet het gevoel had dat die man het racistisch bedoelde of op me neerkeek. Misschien is dat naïef, maar ik zie er nog steeds geen kwaad in.’

Allemansvriend of opgestoken middelvinger?

‘Allemansvriend klinkt te laf. Nee, dan liever iemand die zijn middelvinger opsteekt als dat nodig is. Niet met de boodschap ‘fuck iedereen’, ik ben niet recalcitrant of anarchistisch. Wat ik wil zeggen: laat me met rust, gun mij m’n vrijheid.

Kaaskop of mocro was voor mij een keerpunt. Voor dat programma interviewde ik een vlogger, die me raakte met zijn kritiek. Hij noemde me een verrader, omdat ik mijn afkomst zou verloochenen. Het was een trucje maar ik hapte, omdat het gevoelig lag. Eigenlijk had ik moeten zeggen: onzin, waar heb je het over?

‘Inmiddels weet ik dat het onmogelijk is iedereen tevreden te houden. Anderen bepalen niet hoe ik leef, ik volg mijn eigen gevoel.’

‘Mijn vader dacht dat ik maar een beetje aan het klooien was. Nu weet hij beter, hij is heel trots op me.’ Beeld Frank Ruiter
‘Mijn vader dacht dat ik maar een beetje aan het klooien was. Nu weet hij beter, hij is heel trots op me.’Beeld Frank Ruiter

Audi of Mercedes?

‘Als kind wilde ik later een dikke Audi kopen. In de Marokkaanse cultuur laat je zo zien dat je het goed voor elkaar hebt. In de Nederlandse cultuur is het anders, leerde ik al snel. Mijn rijkste klasgenootje werd naar school gebracht op de fiets, door een vader met scheuren in zijn broek.

‘Ik heb een Audi, maar een normale, simpele. Geen sportief type, dat past niet bij me. Eerder had ik een witte Mercedes. Als ik ermee naar de redactie van Keuringsdienst van waarde ging, parkeerde ik om de hoek. Omdat ik bang was dat mijn collega’s me plat of oppervlakkig zouden vinden. Nu zou ik daar minder mee zitten.’

Kinderen opvoeden: net als je ouders, of heel anders?

‘Hetzelfde. In die zin dat ze heel betrokken waren, wat nodig was in onze wijk. ‘Waar ga je heen, hoe laat ben je terug?’

‘Ik ben tweeënhalf jaar geleden getrouwd met een Marokkaanse Nederlandse. Zij heeft een dochter die nu 9 jaar oud is. Ik ben dol op ze. We willen het gezin graag uitbreiden, het lijkt me geweldig samen kinderen te krijgen.

‘Ik zou mijn kinderen wel meer ruimte geven om te ontdekken waar hun interesses liggen. Mijn vader is als gastarbeider naar Nederland gekomen, hij was gericht op presteren en wilde dat ik medicijnen ging studeren. Hij is ooit de redactie van AT5 op gelopen, om me mee naar huis te nemen. Hij dacht dat ik maar een beetje aan het klooien was. Nu weet hij beter, hij is heel trots op me.’

Ajouad El Miloudi

1987 Geboren op 3 juni in Amsterdam

2005 Studie commerciële economie, HvA

2005-2008 Radiopresentator FunX

2006-2009 Presentator AT5

2009-2012 3FM: Sense of Dance (BNN)

2010 Philip Bloemendal Prijs voor tv-talent

2012-2015 Keuringsdienst van waarde (KRO-NCRV)

2015 Willem Wever

2016 Ajouad: kaaskop of mocro

2017-2019 De Reünie

2020 Presentator De Nieuwe Maan (NTR)

2021 #Ajouad en de…

Ajouad El Miloudi is getrouwd, zijn vrouw had al een dochter toen ze elkaar ontmoetten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden