Review

In De betonnen droom mag de lezer de puzzelstukjes zelf bijeen zoeken

De Bijlmer in losse puzzelstukjes.

Komend jaar is het vijftig jaar geleden dat de eerste bewoners de sleutel kregen van hun fonkelnieuwe flat in de Amsterdamse Bijlmermeer. Het was een idealistisch nieuwbouwproject, de Bijlmer. Hypermoderne hoogbouw, veel parkachtig groen, autovrije voetgangersgebieden en speelruimte voor de kinderen. Kleinbehuisde bewoners uit bedompte stadswijken zouden een gelukkiger leven leiden.

Het liep anders. Veel stedelingen trokken hun neus op voor de honingraatflats. Er kwamen veel immigranten te wonen, net gearriveerde Surinamers en later Ghanezen. Een levendige, saamhorige gemeenschap, maar er waren ook problemen met criminaliteit en drugsgebruik. In 1992 stortte een Boeing 747 van El Al neer op twee flats: 43 doden; misschien meer, omdat er veel illegalen woonden. De Bijlmer kreeg een slechte naam.

Daan Dekker schreef een biografie van deze wijk, die tegelijk het levensverhaal is van de bouwmeester, Siegfried Nassuth. Het boek werd al een jaar geleden door burgemeester Van der Laan gepresenteerd, vijftig jaar nadat zijn collega Van Hall de eerste paal van de wijk had geslagen.

Non-fictie
Daan Dekker
De betonnen droom - De biografie van de Bijlmer en zijn eigenzinnige bouwmeester
Thomas Rap; 320 pagina's; euro 19,99.

Het is een verhaal met een mooi thema: hoe een utopie wordt ingehaald door de werkelijkheid; over de kloof tussen idealen op de tekentafel en de manier waarop mensen willen leven. Ook leren we Nassuth, een vasthoudende maar wereldvreemde man die, als jongeman tewerkgesteld aan de Birmaspoorweg, een oorlogstrauma had, enigszins kennen.

Dekker schrijft goed, maar het is hem niet gelukt om die twee geschiedenissen soepel te verbinden. Hij bouwde het verhaal op in losse fragmenten, kriskras door de tijd; de lezer mag de puzzelstukjes zelf bijeen zoeken. Misschien deed hij dat om 'literaire' redenen, maar het is irritant. Zo heb je als lezer al het sterfbed van Nassuth achter de rug en de reis van Dekker op zoek naar achtergronden in Indonesië en Birma, én de eerste paal van de Bijlmer is geslagen, als je nog steeds niet weet wie Nassuth is: de naamloze bouwmeester uit de boektitel. Je moet op Wikipedia kijken anders is het onbegrijpelijk. Ook ontbreekt het aan behoorlijke bronverwijzingen. Waarom? Dit boek gaat over een historische werkelijkheid.

Het moet te maken hebben met de mode in non-fictie om álles, ook pure informatie, 'verhalend' op te zetten, met cliffhangers en al. Want o jee, anders wordt het saai. Ook móét er een ik-figuur rondlopen die van alles voelt en denkt, iets wat dit verhaal geen meerwaarde geeft. Eigenlijk is De betonnen droom een eerste versie van wat een voortreffelijk boek had kunnen worden. Tip: lees het nawoord als inleiding, dat helpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden