In de ban van goed en fout heeft veel te bieden

Een proefschrift omzetten naar een boek voor een breed publiek is een heikele zaak. Jan de Vetten is daar helaas niet in geslaagd; de structuur van In de ban van goed en fout blijft die van een proefschrift, met veel droge theorie, nodeloze voor- en nabeschouwingen en een verkruimeld verhaal. Toch heeft De Vetten veel te bieden.

Beeld x

Goed versus fout, zo keek men in de jaren 1980-2000 aan tegen de Centrumpartij en daarna de Centrumdemocraten (CD). De leider van deze 'foute' partijen, Hans Janmaat, gold als een racist en een verkapte fascist. Organisaties als de Anne Frank Stichting en Anti Fascistische Actie (AFA), maar ook de media en Janmaats collega's in de Tweede Kamer zorgden ervoor dat hij geen poot aan de grond kreeg.

Janmaat werd in de Kamer genegeerd en vernederd, en daarbuiten belachelijk gemaakt en voor de rechter gedaagd. Dieptepunt was de aanval in maart 1986 door 'antifascisten' op een hotel in Kedichem waar de CD vergaderde. Het gebouw ging in vlammen op. Janmaat kon tieren zoveel hij wilde, het debat over dit antidemocratische geweld kwam zelden verder dan dat het zijn eigen schuld was.

non-fictie

Jan de Vetten
In de ban van goed en fout
Bert Bakker; 352 pagina's, €22,95.

De Vetten schetst, kortom, een politieke en journalistieke elite die het debat uit de weg ging en zich verschool achter morele muren. Groot was de opluchting toen de CD in 1998 aan intern gekrakeel ten onder ging.

De omslag volgde twee jaar later, met Paul Scheffers essay Het multiculturele drama en de opkomst van Pim Fortuyn. Janmaat was alleen tekeer gegaan tegen immigranten, Fortuyn sprak zijn minachting uit voor 'de islam', en werd de lieveling van de media. Hij werd op 6 mei 2002 in Hilversum vermoord. De kleine, venijnige, sputterende Janmaat, de wegbereider van 'nieuw rechts', stierf een maand later.

Beeld x
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden