Recensie Film

In Climax tergt regisseur Gaspar Noé de kijker net zo lang tot die gaat verlangen naar excessen (vier sterren)

Automutilatie, abortus, doodsangst en moordlust; we waren gewaarschuwd.  

Climax.

Op het Rotterdamse filmfestival deelde regisseur Gaspar Noé promotiemateriaal uit: een speelse, provocatieve flyer waarop de Argentijn zijn oeuvre opsomt, dat twee decennia omspant. ‘U minachtte Seul contre tous, u haatte Irréversible, u walgde van Enter the Void en u vervloekte Love.  Kom nu naar Climax, mijn nieuwe film’.

In de openingsscène van Climax ontwaren we een bebloede vrouw die zich klauwend en kruipend door een besneeuwd veld sleept. Gefilmd van boven: het God-perspectief. Vervolgens is er een tweede proloog: auditie-interviewtjes met Franse dansers die zeggen dat ze ‘alles over hebben’ voor dans. De beelden worden afgespeeld op een aftands tv-toestel, dat geflankeerd wordt door stapels boeken over kunst die de dood verheerlijkt en videobanden met horrortitels als Suspiria, Possesion, Schizofrenia. Je kunt zeggen wat je wilt van ‘shockfilmer’ Noé; hij waarschuwt zijn kijkers afdoende. De beloofde Climax zal níét vrij van pijn zijn.

De plot is simpel: Franse dansgroep repeteert in afgelegen zaal, iemand (maar wie?) mengt lsd door de sangria, alles loopt uit de hand. Het verhaal is losjes gebaseerd op een incident in de jaren negentig, volgens Noé. Eerst over de dans: die is grandioos. Lange, in één opname gefilmde scènes op pompende housemuziek uit de jaren tachtig en negentig, vitaal en niet té strak gechoreografeerd door de Amerikaanse Nina McNeely. Een mix van stijlen en dansers van alle gezindten, kleuren en seksen. Soms ogen de schokkende lijven even als één organisme, tegelijk aast iedere afzonderlijke danser op zijn of haar solomoment. Opgejut door de groep, zoals dat gaat bij straatdans. In Climax zinspeelt de dans op een offerritueel; nu nog zien wie er straks de dupe wordt. Later in de film, zodra de lsd indaalt, wordt de dans rauwer, bronstig, agressief – ritmisch droogneuken vol levens- óf doodsdrift.

Tussendoor, in het ietwat landerige middenstuk, voorziet Noé zijn acteurs van wat profiel, in onderlinge gesprekjes. Heel spannend is dat niet: jongens snoeven over hun geslacht, meisje praten over relaties. De Franse cast werd primair op danskwaliteit geselecteerd, enkel Sofia Boutella speelde al eerder wat rolletjes, onder meer als mummie in The Mummy.

Climax. Horror. Regie Gaspar Noé. Met Sofia Boutella, Romain Guillermic, Souheila Yacoub, Kiddy Smile, Claude Gajan Maull, Giselle Palmer, Taylor Kastle, Thea Carla Schott, Sharleen Temple, Lea Vlamos. 96 min., in 31 zalen.

Maar Noé weet wat hij doet: hij tergt de kijker, opdat die gaat verlangen naar excessen. Soms schiet de filmer even een slogan door het beeld: dat het leven een ‘collectieve onmogelijkheid’ is, bijvoorbeeld. We kennen dat van filmvakbroeder Godard, of van melige T-shirts.

De Climax-nacht voert langs automutilatie, een grof afgebroken prille zwangerschap, doodsangst van een opgesloten kind en de nodige moordlust. Als Noé zijn camera in het slotstuk ook nog letterlijk ondersteboven draait, is de psychedelische chaos compleet. Maar zelfs al is er geen ontsnapping mogelijk, tóch bestaat er genot. De een z’n nachtmerrie, is de ander z’n ideale dansnacht, bezweert Noé. Hoe dan ook moeten we dansen.

Tegendraadse regisseur Gaspar Noé: ‘Protest, fik en plundering is de rauwe energie die je ook in mijn film ziet’
Louter lof krijgt rasprovocateur Gaspar Noé voor zijn nieuwste film, de danstrip Climax. Aan voorgekauwde scripts heeft Noé geen boodschap; pas op de set kreeg zijn film vorm. Aan de Volkskrant vertelt de regisseur waar die tegendraadse werkwijze toe leidt.

Chinezen die zichzelf al moonwalkend filmen en een dansclinic met de choreograaf van Gaspar Noé
‘Jij komt meedansen?’, vraagt Gaspar Noé grijnzend aan festivaldirecteur Bero Beyer, als die binnenvalt bij de dansclinic die aan de speelfilm van de Franse cineast is gekoppeld. De choreograaf van Climax gaf een dansclinic op het IFFR, de Volkskrant was erbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.