Imponeren op de achtergrond

Zo langzaam en zacht had ik die dertien goddelijke maten nog nooit horen spelen. De rijzige zanger Thomas Hampson, die met zijn lange zwarte jas en dik achterovergekamd haar leek weggelopen uit de Forsythe Saga, wachtte in trance op het moment dat hij mocht invallen....

Paul Witteman

Hoe zacht moet een begeleider spelen? In de puberteit schreef ik muziek bij gedichten van Hans Lodeizen. Er was toen nog een vermoeden van compositorisch talent in mij aanwezig en je moet wel een erg saaie sukkel zijn om bij een zin als 'alleen het eindeloze van de nacht leidt tot ongehoorde schilderijen van geluk' niet iets moois te bedenken. Mijn liedjes vormden geen concurrentie voor de plek van Strauss in de muziekgeschiedenis maar ze waren aardig genoeg om eens uit te voeren voor een select gezelschap. Een schoolvriend met een goede stem was ertoe bereid en ik begeleidde hem op de piano.

Daar deed zich het probleem voor dat ik ook wel eens in de dubbelpresentatie van televisieprogramma's tegenkom: hoe is de rolverdeling? Voor een goede pianobegeleider geldt: de zanger is de baas, blijf zelf op de achtergrond! Of dat lukt is een kwestie van karakter.

De beroemdste pianobegeleider aller tijden is de Engelsman Gerald Moore (1899-1987) die alle zangers van wereldformaat heeft begeleid van Dietrich Fischer-Dieskau tot en met Elisabeth Swarzkopf. De meeste muziekliefhebbers hebben wel een cd of grammofoonplaat van deze heldenzangers in de kast en zullen op de hoes de naam van Moore aantreffen als hun pianist. Met hem namen ze het complete werk van Schubert, Wolf en Strauss op. Moore kon spelen als een kameleon. De klankkleur van zijn spel werd bepaald door het timbre van zijn partner maar bijna altijd zacht, zelfs als de componist een forser volume had voorgeschreven. Zijn memoires hadden dan ook als titel Am I too loud? Moore won tot vier keer toe de Grand Prix du Disque en gaf masterclasses over de hele wereld Hij zei: begeleiden is een vak.

Niet iets dat je naast een solocarrière doet. Je moet bereid zijn te kiezen voor de achtergrond.

Maar dan mag je ook, terwijl de zanger wacht, voor een gehypnotiseerde zaal de eerste maten van Morgen spelen. Héél zachtjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden