Illegaal is Theo Maassen nóg goedkoper

De koper van een lege dvd betaalt in Nederland een opslag die naar bijvoorbeeld filmmakers gaat. Dat maakt de schijfjes duur, klagen de leveranciers....

Ruwe Pit, de theatershow van cabaretier Theo Maassen, is deze week debestverkochte dvd bij de Free Record Shop. Nederlands grootsteplatenwinkelketen vraagt er 17,99 euro voor. Een kopietje is zo gemaakten hoeft amper een euro te kosten: de kosten van een blanco dvd.

Maar Theo Maassen een poot uitdraaien kan nóg goedkoper en een groeiendaantal Nederlanders vindt dat een aantrekkelijke optie: van de blanco dvd'sdie in Nederland worden afgezet is 20 tot 40 procent illegaal. Dat wilzeggen dat ze worden verkocht zonder dat de verkoper de wettelijkverplichte thuiskopievergoeding berekent. Het is een malafide, maar uiterstlonende praktijk. De consument is per schijfje veertig tot zestig centminder kwijt.

De cijfers over het aantal 'grijze' schijven werden deze week naarbuiten gebracht door een aantal grote leveranciers van blanco beeld- engeluidsdragers. Volgens Philips is 40 procent van het aantal dvd'sillegaal; volgens verkoopdirecteur De Boer van Imation is het eenderde;concurrent Maxell houdt het in een grove schatting op 20 procent. Deverboden schijfjes kosten 'miljoenen' aan gederfde omzet, aldus deNederlandse leveranciers.

Harde cijfers zijn het niet, zegt Strabo Swolfs, secretaris van deStichting Overlegorgaan Blanco Informatiedragers (Stobi). 'Je praat overeen illegale markt. Dus je kunt alleen maar een inschatting maken.' VolgensSwolfs kijkt zijn stichting naar de internationale afzet van blanco dvd's.'Dan zie je dat de verkopen in Nederland tegenvallen.'

Dat geldt zeker in vergelijking met een aantal Europese landen, waarconsumenten een veel lagere of geen kopieerheffing betalen. De toeslag werdin Nederland twee jaar geleden ingevoerd, om filmmaatschappijen endistributeurs tegemoet te komen voor de inkomsten die ze derven doordatconsumenten op hun computer een kopie maken van een dvd-film. Aanvankelijkbedroeg de vergoeding voor het 'thuiskopiëren' 1,10 euro. Met ingang vandit jaar is de toeslag verlaagd naar veertig tot zestig cent, afhankelijkvan het type dvd-schijf (met de standaard van 4,6 gigabyte opslagruimte).

De fabrikanten vinden dat bedrag nog altijd te hoog. 'De kostprijs vaneen normale blanco dvd ligt rond de dertig cent', zegt Swolfs. Devergoeding voor artiesten en producenten bedraagt zestig cent. 'Er komt dus200 procent bovenop.'

Namens haar 25 leden is de stichting Stobi deze zomer eenbodemprocedure begonnen om de hoogte van de thuiskopievergoeding omlaag tebrengen. Swolfs: 'We denken aan een bedrag van vijftien cent per schijf,of zeventien cent zoals in Duitsland. Dat zou in ieder geval de importvanuit dat land terugbrengen.'

Stobi richt zijn pijlen op de Stichting De Thuiskopie, de particuliereorganisatie die door de wetgever is aangewezen om deauteursrechtenvergoeding over beeld- en geluidsdragers te innen.

Directeur André Beemsterboer zet vraagtekens bij de omvang van degrijze dvd-verkoop, zoals die door de leveranciers wordt beschreven. 'Datis het mooie van een illegale markt. Iedereen kan een cijfer noemen. Maarmet percentages van 20 tot 40 heb je het al gauw over een marge van100 procent.'

Hoewel ook De Thuiskopie niet over harde cijfers beschikt, gaatBeemsterboer er vanuit dat 'wellicht' 5 tot 10 procent van de verkochteblanco dvd's zonder kopieerheffing wordt verkocht. Er gaan volgensingewijden in Nederland jaarlijks tussen de zestig en tachtig miljoenbeschrijfbare dvd's over de toonbank.

Voor de bezwaren die de leveranciers hebben tegen de hoogte van dethuiskopievergoeding, kan Beemsterboer wel begrip opbrengen. Maar detegenstanders die verwijzen naar landen met een lagere heffing, vergelijkenvolgens hem appels met peren.

'In Duitsland is de vergoeding inderdaad lager. Maar daar betalenconsumenten wel een kopieerheffing op apparatuur, zoals cd-branders endvd-recorders', aldus Beemsterboer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.