'Ik zoek musici met een stem'

Jazzmuzikant Tobias Delius heeft van het Nijmeegse November Music festival carte blanche gekregen. Hij zocht muzikanten met een sterke persoonlijkheid bijeen voor een band....

'Ik vind het moeilijk om over te praten,' zegt Tobias Delius. De tenorsaxofonist die ervan geniet om aan de bar te ouwehoeren over de muziek die dan op staat – of over welke andere plaat dan ook – heeft het lastig als het over hemzelf gaat. 'Mijn eigen spel terughoren vind ik ook ingewikkeld.'

De 39-jarige Delius is één van de bekendste gezichten van de Amsterdamse improvisatiescene. Met groepen als Available Jelly, Mob, Apa Ini, het Tobias Delius Kwartet en sinds kort ook als vast lid van de Instant Composers Pool speelt hij over de hele wereld. Het invloedrijke Amerikaanse jazzblad Downbeat wijdde onlangs een lovend artikel aan hem. Het Nederlands-Duits-Belgische festival November Music dat vandaag begint in Den Bosch, gaf de saxofonist carte blanche voor een nieuwe groep, Pingeling, waarmee hij dit weekeinde optreedt..

Het duurt even, maar uiteindelijk weet Delius te benoemen wat hij zoekt in muziek: warmte en generositeit. 'Ik kom vaak in Mexico, waar je veel dorpsfanfares hebt. Ik heb er een keer één in de stromende regen zien spelen voor drie paarden en een handvol mensen. De hartstocht waarmee het leven gevierd werd was overweldigend.'

Op dezelfde manier geniet de saxofonist van de informele optredens met bevriende musici, in het huiskamerachtige Zaal 100 in Amsterdam. Het concert dat hij afgelopen zomer gaf met Pat Metheny op het North Sea Jazz Festival beschouwt Delius dan ook niet als een hoogtepunt van zijn carrière. 'Zo denk ik niet. Het was leuk, maar de omstandigheden waren niet ideaal. Ik kan er geen zinnig woord over zeggen.'

In zijn eigen bands zoekt Delius naar een gloeiende, uitnodigende klank die is opgebouwd uit lagen. 'Een contrapunt met als verschillende stemmen de persoonlijkheden van de muzikanten.' Voor Pingeling koos hij de Belgische trompettist Bart Maris, de Nederlandse violiste Maartje ten Hoorn, de Britse pianist Pat Thomas, zijn vaste Canadese bassist Joe Williamson en de Duitse drummer Paul Lovens. 'Musici met wie ik altijd al eens wilde spelen, mensen met een eigen geluid.

Delius is niet uitgebreid aan het componeren geslagen. Muzikanten die zo goed kunen improviseren moet je niet teveel voorschrijven, vindt hij. Het gaat juist om wat ze als groep kunnen creëren. 'Het grote misverstand heerst dat in improviserende bandjes compositieservoor dienen om de zaak in geordende banen te leiden. Bij mij zijn ze er juist om de boel in de war te sturen. Het zijn nieuwe impulsen voor de musici, geen veilige thuishavens voor als je het even niet meer weet.'

Een zorgwekkende ontwikkeling is volgens Delius de veranderde mentaliteit in Amsterdam. Negentien jaar geleden kwam hij er wonen als Argentijns-Duits Engelsman. 'Ik voelde me meteen welkom. Door de open sfeer is hier een rijk, internationaal georiënteerd muziekleven ontstaan. De laatste jaren zijn mensen geslotener geworden, bang om elkaar op straat aan te spreken. Het is moeilijker om een verblijfsvergunning te krijgen. Dat komt de muziek niet ten goede.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden