'Ik word nooit een Chantal Janzen of Wendy van Dijk'

Ex-judoka Edith Bosch (36) is tijdens de Olympische Spelen de vaste sidekick van Henry Schut in Studio Olympic Park.

Edith Bosch Beeld Frank Ruiter

Diva of bodybuilder?

'Voor judo moet je functioneel sterk worden. Je hebt een zo laag mogelijk vetpercentage en zo veel mogelijk spiermassa nodig. Nu ik met judo ben gestopt, heb ik een heel ander lichaam. Ik ben zestien kilo afgevallen tijdens Expeditie Robinson, waaraan ik in 2013 meedeed na mijn professionele carrière (Bosch won, red.). Ik train nog steeds drie of vier keer per week, maar zo breed als vroeger ben ik niet meer.

'Tijdens de Olympische Spelen ben ik als sidekick van Henry Schut dagelijks op tv, in de talkshow NOS Studio Olympic Park. Dan gaan mensen waarschijnlijk een andere Edith Bosch zien dan ze gewend zijn. Iets meer een diva, ja. Maar ik word nooit een Chantal Janzen of Wendy van Dijk. Ik heb niet zulke poezige schoudertjes.

'Tijdens mijn judocarrière had ik telkens een andere kleur haar. Make-up en nagellak vind ik nu ook erg leuk. Dat was not done tijdens judowedstrijden. Het is moeilijk een meisje te zijn als je een vechtsport doet en in een vormeloos pak op de mat staat. Ik vond dat geen groot offer, want ik wilde de beste van de wereld worden.'

Zilver of brons?

'Absoluut brons, want dan win je de laatste wedstrijd. Zilver is de grootste teleurstelling, net geen goud. Toen ik in 2004 zilver haalde op de Olympische Spelen in Athene baalde ik ontzettend. Maar toen ik acht jaar later mijn carrière afsloot met een bronzen medaille op de Spelen in Londen was ik als een kind zo blij.'

(Tekst gaat verder onder foto).

Edith Bosch, Henry Schut, Gert van t Hof, Hans van Zetten en Gregory Sedoc tijdens de perspresentatie van de NOS over de programmering rondom de Olympische Spelen. Beeld anp

Eerlijk of schijn?

'Eerlijk. Ik sta bekend als iemand die open en direct is. In mijn autobiografie Expeditie Edith, die in april uitkwam, ben ik ook behoorlijk openhartig: over mijn egoïsme tijdens mijn carrière, mijn inzinking in 2010, de breuk met mijn ouders, haat en nijd in het judo en de relaties met mijn exen Mark Huizinga (Olympisch kampioen judo, red.) en Peter Schep (professioneel wielrenner, red.).

'Iedereen die een grote rol in speelt in het boek, heb ik vooraf laten meelezen. Dat heeft wel de nodige worstelingen opgeleverd. Het boek is opschreven vanuit mijn beleving, dus die zal nooit helemaal overeenkomen met die van een ander. Op aandringen van Mark heb ik een paar dingen over hem aangepast. Hij is erg op zijn privacy gesteld; van hem had ik geen heel hoofdstuk aan onze relatie hoeven wijden. Maar hij zei wel: 'Het is feitelijk niet onjuist.' Hij had nog een relatie toen wij elkaar leerden kennen en zijn vriendin was zwanger toen hij het uitmaakte. Ik ging daarna met hem samenwonen en werd op mijn 19de al stiefmoeder eigenlijk. Ik begrijp wel dat het moeilijk voor hem was om dat allemaal terug te lezen.

'Voordat dit boek verscheen, moest ik ook aan Peter vertellen dat ik met een Braziliaanse judoka was vreemdgegaan in 2010 in Rio de Janeiro, want dat beschrijf ik. Ik kon voor mezelf verantwoorden dat ik het nu pas vertelde, omdat mijn vreemdgegaan niet de reden was dat het uitging met Peter. Het zat al langer niet goed tussen ons en vooral niet met mijzelf. Ik moest erover schrijven om te laten zien hoe erg het met me was gesteld toen. Ik vluchtte in zuipen en feesten, vreemdgaan was daar een onderdeel van. Ik was bang om het tegen Peter te zeggen, maar het werd een mooi en open gesprek. 'Ik ben heel blij dat je het nu pas zegt', zei Peter tegen me. Eerder had hij het als een trap na gezien.'

(Tekst gaat verder onder foto).

CV Edith Boschg

1980 Geboren in Den Helder
1996 Goud op EK judo voor junioren
2000 Debuut Olympische Spelen in Sydney, zevende plaats
2004 Zilveren medaille Olympische Spelen in Athene
2004 Europees kampioen
2005 Afgestudeerd heao commerciële economie
2005 Goud op WK in Caïro
2005 Parttime manager bij NS
2008 Brons op Olympische Spelen in Peking
2012 Brons op Olympische Spelen in Londen
2013 Winnaar Expeditie Robinson
2014 Opleiding lifecoach afgerond
2016 Autobiografie Expeditie Edith
2016 Sidekick NOS Studio Olympic Park
Edith Bosch woont in Amsterdam

Archiefbeeld van Edith Bosch met Anett Meszaro. Beeld anp

Kracht of techniek?

'Als judoka was ik een vechter, geen stilist. Bij een goede techniek denk ik aan Mark Huizinga, de stijlvolste judoka die Nederland ooit heeft gekend. Mark bedacht van tevoren een heel plan: ik ga mijn tegenstander met die bepaalde worp verslaan. Ik heb nooit uitgeblonken in techniek. Zelf had ik ook wel een mooie worp in huis, maar verder was ik vooral bezig met het ontregelen van de tegenstander. Ik klop je van de mat, dat was mijn tactiek. In judo maak je gebruik van de kracht van een ander, maar ik legde mijn kracht juist aan een ander op.'

Vragen stellen of kritiek geven?

'Commentaar op sport mag best grappig, confronterend of raar zijn. Maar ik ben niet van plan om zoals Johan Derksen nadrukkelijk mijn mening te geven tijdens de Spelen. Het gaat mij meer om de beleving van de sporter. Ik wil als sidekick vragen stellen vanuit verwondering. En ik zet mijn eigen ervaring graag in. Ik weet dingen over de Olympische Spelen die Henry Schut niet kan weten. Er zit bijvoorbeeld bij judo 20 minuten tussen het moment dat je uit de opwarmzaal komt en dat je de mat op loopt. Wat gebeurt er dan?

'Ik hou van een kritische en nieuwsgierige sidekick. Als judoka Henk Grol, die vaak heeft gezegd dat hij voor niets minder dan goud gaat, niet die gouden medaille wint, ga ik hem zeker een aantal moeilijke vragen stellen. Waarom lukt het telkens niet? Waarom nooit tevreden met zilver of brons? Ben je niet bang dat Nederland Henk Grol-moe wordt als het weer niet lukt? Het belangrijkste is dat de vragen uit oprechte interesse voortkomen. De kunst is om iemand zich veilig te laten voelen in een onveilige omgeving.'

Olympische Spelen

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant over de Olympische Spelen.

Edith Bosch tijdens de perspresentatie van de NOS over de programmering rondom de Olympische Spelen. Beeld anp

Judocoach of lifecoach?

'In 2010 zat ik helemaal vast. Ik had een ideaal leventje: ik had grote prijzen gehaald, gestudeerd, een leuke vriend, een groot huis, goede vrienden en een fijne familie. En toch was ik niet gelukkig. Ik was vlak en voelde bijna niets meer, geen plezier, maar ook geen verdriet. Ik was ontzettend perfectionistisch, lees: onzeker. Toen heb ik hulp gezocht bij een lifecoach, die me een spiegel voorhield en me confronteerde met mijn diepste angsten en onzekerheden. Na een paar maanden kwamen we tot de diagnose: mijn bewijsdrang was te groot, ik had te hoge verwachtingen van mezelf en ik had de neiging om te denken voor andere mensen.

'Ik heb inmiddels de papieren om zelf lifecoach te zijn. Ik kan ook judocoach worden, maar ik wil loskomen van het judo. Ik sta voor de grap nog weleens op de mat, maar niet meer dan dat. Ik vind het menselijk gedrag en wat daaronder schuilgaat heel interessant, merkte ik tijdens dat traject met mijn coach. Daarom ben ik begonnen aan de opleiding tot lifecoach. Daar leer je vooral jezelf heel goed kennen. Dat is belangrijk omdat de mensen die je gaat helpen je proberen af te leiden, door boos of verdrietig te worden bijvoorbeeld. Je moet daar doorheen kunnen kijken om tot de kern te komen.'

Winnen of klaarkomen?

'Laten we vooropstellen dat het allebei gewoon heel lekker is. Toen ik nog judode had ik gekozen voor winnen, maar nu kies ik voor klaarkomen. In mijn boek beschrijf ik dat winnen voelt als klaarkomen, maar dan nog lekkerder. Het is zo'n ontlading om te winnen, ik was eraan verslaafd. Winnen is een soort drugs: dat lekkere gevoel blijft maar heel kort en daarna wil je alleen maar meer.

'Nu ben ik helemaal niet meer bezig met winnen of verliezen. Niks gaat meer zo spannend zijn als de finale op de Olympische Spelen. Ik mis het winnen niet. Met een potje Yahtzee hoef ik niet te winnen, hoor. Ik mis meer het fysieke van judo, het stoeien met elkaar. In de sportschool kan dat niet, maar ik sta daar wel bekend als iemand die fysiek is. Dat past bij me. Ik grijp mensen lekker bij de schouder. 'O nee, daar komt ze weer', zie je ze denken.'

Karen of Edith?

'Vroeger was er in het judo een concurrentiestrijd tussen mijn oudere zus Karen en mij. Mijn ouders hadden me onder druk gezet om haar te laten winnen toen we tegen elkaar moesten judoën op de Nederlandse Kampioenschappen van 1995. Voor Karen zou het belangrijker zijn om te winnen dan voor mij, anders kon ze haar status voor NOC*NSF verliezen. Op de mat sprak ik fluisterend met Karen af dat ze me zou verslaan met een beenworp. Dat voelde vreselijk.

'Mensen vermoedden dat het afgesproken werk was. Een jaar later heb ik alsnog van haar gewonnen. Niet veel later stopte zij met judo, mede door een blessure. Het is de enige keer dat ik een afgesproken partij heb gespeeld. Ik koos voor haar dus, maar ik zou nu altijd voor mezelf kiezen. Je loyaliteit aan andere mensen mag nooit ten koste gaan van jezelf.'

Edith Bosch. Beeld anp

Ongewenst of tevreden kinderloos?

'Kinderen krijgen is geen levensdoel voor mij. Ik ben een vrijgezel van 36 en dat vind ik prima. Ik geloof dat het me vanzelf overkomt. Zo niet, dan niet. Ik doe niet aan daten. Ik zou nooit in mijn eentje kinderen willen. Ik kom nu ook op een leeftijd dat je mannen ontmoet die misschien al kinderen hebben. Als ik dan een relatie krijg met iemand die geen kinderen meer wil omdat hij die al heeft, vind ik dat ook goed. Ik voel niet de druk van de sociale omgeving. Ik wil geen kinderen omdat anderen er telkens naar vragen. Of omdat het normaal is. Wat is nou normaal? Ik heb dat gebaande pad niet gelopen en ben dat ook niet van plan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.