'Ik wil geen al te realistische films maken'

Soms twijfelt Stéphane Lafleur wel, of hij niet meer serieus drama in zijn films moet stoppen. Maar de filmmaker houdt het liever klein. Tu dors Nicole gaat over de vage fase die je als twintiger doormaakt, waarin je ontdekt wie je bent.

Stéphane LafleurBeeld HH

Nicole kan niet slapen. Het is augustus en bloedheet in Quebec, het Franstalige deel van Canada. De doelloosheid waarmee het 22-jarige meisje zich door de dag sleept, wreekt zich in de nachtelijke uren: moe is ze niet, wel dringt steeds meer het besef door dat het misschien tijd wordt om op te groeien. Wanneer zelfs je 10-jarige oppaskind zich volwassener gedraagt dan jij, krijgt het vasthouden aan je zorgeloze jeugdjaren iets wanhopigs.

'Ik kan mij wel in Nicole verplaatsen', lacht Stéphane Lafleur (1976), regisseur van de droogkomische Canadese film Tu dors Nicole. Zelf is hij allang geen twintiger meer, maar voor degenen die nog midden in die onduidelijke levensfase zitten, heeft hij alle begrip. 'Het is geen makkelijke tijd', legt hij uit. 'Je bent jong, zit vol energie, maar je weet niet precies wat je ermee aan moet. Alles ligt nog open.'

Juist deze worstelende groep komt er in films bekaaid vanaf, vindt Lafleur. 'Volgens mij worden er veel meer films over tieners of dertigers gemaakt. Ik snap het ook wel: tieners zijn spannend omdat ze veel dingen voor het eerst meemaken, dertigers worstelen met serieuze levenskwesties. Maar die tussenfase vind ik juist ook interessant.'

Vier sterren

Regisseur Stéphane Lafleur vangt zomervakantieverveling in details. Saai? Ja, best wel, maar daaronder broeit het op eigenzinnige wijze. Subtiel ontstaan er barstjes in de realiteit. Lees hier de recensie van Tu dors Nicole van Berend Jan Bockting

Julianne Côté als Nicole (links) en Catherine St-Laurent als haar beste vriendin Véronique.Beeld .

Tussenfilm

Zo werd Tu dors Nicole een 'tussenfilm': Lafleur behandelt het gebied tussen adolescentie en volwassenheid. Expres liet hij het verhaal afspelen in de zomervakantie, ook al zo'n landerig tussenstation, en dan ook nog in een buitenwijk, ergens tussen platteland en stad. Bovendien filmde Lafleur voornamelijk 's avonds en 's nachts. Nicole zit overal tussenin: tussen slapen en waken, tussen een suf vakantiebaantje en de keuze voor een echte carrière, maar ook tussen een vriendje voor even of voor langere tijd.

Loom en bedachtzaam is de film, als een uitgestrekte zomeravond zonder plan. Hoewel er weinig wereldschokkends gebeurt, staat er toch van alles op het spel. 'Het gaat mij om de essentie van die vage periode', zegt Lafleur. 'Het is de tijd waarin je ontdekt wie je bent. Daardoor verandert er veel. In vriendschappen bijvoorbeeld: twintigers ervaren nog wel de druk van wat hun vrienden mooi en leuk vinden, maar ontdekken tegelijk hun eigen smaak. In die fase houd je vaak nog vast aan je jeugdvrienden, maar op een gegeven moment realiseer je je dat ze niet meer in je leven passen. Nicole en haar beste vriendin Véronique staan op zo'n kruispunt.'

Een van de lastigste dingen, vertelt Lafleur, was om een eerlijk beeld te schetsen van Nicole - niet de meest actieve twintiger - zonder haar onsympathiek te maken. 'In al haar luiheid en lethargie moet ze toch ook iets aardigs houden, anders keert het publiek zich van haar af. Ze is een bevoorrecht meisje natuurlijk, in dat grote huis van haar ouders met een zwembad in de tuin. Dat is in Canada trouwens heel normaal hoor: in de buitenwijken heeft iedereen een zwembad.'

Vleugje surrealisme

Luxeproblemen zijn het dus, waarmee Nicole worstelt. Soms twijfelt Lafleur wel, geeft hij toe, of hij niet meer serieus drama in zijn films moet stoppen. Andere regisseurs uit Quebec, zoals Philippe Falardeau (Monsieur Lazhar) en Denis Villeneuve (Incendies, Prisoners) boeken daar internationaal succes mee. Maar Lafleur, die behalve filmmaker ook muzikant is, houdt het toch liever klein. 'Ik heb nu eenmaal een zwak voor doelloze personages. En ik wil geen al te realistische films maken. Ik stop graag magische elementen in mijn werk, al is het maar voor even, zodat de kijker ontvankelijker wordt en zich realiseert: het is niet echt.'

In Tu dors Nicole komt dat vleugje surrealisme in de vorm van de 10-jarige Martin, een vastberaden jongen die al de baard in de keel heeft. Lafleur: 'Ik heb een keer meegemaakt dat ik een stem naast me hoorde die helemaal niet paste bij het jongetje dat er bleek te staan. Ik vond dat zo'n mooi contrast, dat ik het graag een keer wilde gebruiken. Het past ook bij de tegengestelde levenshouding van Nicole en Martin. Zij is bang om zich vast te leggen, hij helemaal niet. Martin heeft haar veel te leren.'

Zwart-wit

Zwart-wit
Hoe verfilm je een hittegolf? Terwijl zomerse films meestal vol zomerse kleuren zitten, koos regisseur Stéphane Lafleur (foto) ervoor zijn twintigerskomedie Tu dors Nicole op te nemen in zwart-wit. Een mooie uitdaging vond hij het: plakkerige warmte tonen in koele grijstinten. Inspiratie vond hij in een fotoboek van Robert James. In strakke zwart-witte composities legde de Amerikaanse fotograaf uitgestorven buitenwijken vast in de zomer. 'Het was precies de sfeer die ik zocht', zegt Lafleur. 'Ik kon mezelf in die straten zien lopen, mijn schoenen horen op het asfalt, ik kon het gras van de gazons onder mijn voetzolen voelen. Ik wilde precies die zomernachtstemming: niet nostalgisch, wel zwoel.'

Geen portret van een generatie

Toch is het vooral Nicole, met al haar twijfels en onhebbelijkheden, die als personage overtuigt. Was het niet moeilijk voor de regisseur om in het hoofd van een jonge vrouw te kruipen? Dat viel mee, zegt hij. 'Ik wil niet generaliseren, maar vrouwen praten makkelijker over hun ervaringen en emoties dan mannen. Ik heb in mijn leven in elk geval veel meer informatie gekregen over het gevoelsleven van vrouwen dan over dat van mannen. Ik weet meer over hun relaties, ik weet waardoor ze geraakt worden. Misschien is het juist moeilijker een film te maken over een man, ook als je er zelf een bent.'

Daarmee wil Lafleur niet beweren dat hij álle vrouwelijke twintigers begrijpt. 'O nee, Tu dors Nicole is zeker geen portret van een hele generatie. Ik heb bewust een vrij tijdloos beeld geschetst, vandaar dat er bijvoorbeeld geen smartphones in de film voorkomen. Als ik een accuraat beeld van deze tijd zou willen schetsen, zou ik vast en zeker falen, want eerlijk gezegd begrijp ik er niet veel van. Wanneer je me vraagt of het tegenwoordig moeilijker is een twintiger te zijn dan vroeger, is mijn antwoord: geen flauw idee. Het laatste wat ik wil, is iets bezorgds zeggen over de jeugd van tegenwoordig. Dat is meestal het signaal dat je echt oud wordt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden