'Ik weet niet wat ik wil en hier is het geld'

Als een kasteel torent de bakstenen villa boven de houten huisjes van het dorpje Kozino uit. Wat voor stijl het is, valt moeilijk te bepalen....

Wie het monument van wansmaak heeft laten optrekken, weet niemand in het dorp. Een of andere rijke zakenman uit Moskou, veertig kilometer verderop, of een mafioso misschien, wie zal het zeggen? Mogelijk is hij al doodgeschoten of is hij failliet; het huis is af, maar staat al maanden leeg.

Tot in de verre omtrek van Moskou staat het landschap vol met dergelijke bakstenen monsters. Opvallend veel staan leeg of zijn maar half afgebouwd, maar zelfs de bewoonde villa's wekken een troosteloze en verlaten indruk, alsof de eigenaar zich bedacht heeft en weer vertrokken is voor hij aan de tuin toekwam.

Met de boerenhuisjes waartussen ze staan, willen de bouwsels van de Nieuwe Russen duidelijk niets te maken hebben. Ze steken steevast één of twee verdiepingen boven de houten huisjes af en sluiten nooit bij de traditionele Russische bouwstijl aan.

'De Nieuwe Russen willen iets volstrekt anders. Het mag absoluut niet Russisch zijn', zegt ontwerpster Olga Novoseltseva. 'Het merkwaardige is dat ze zelfs geen aansluiting zoeken bij de cultuur van de Russische adel van voor de Revolutie. Kennelijk voelen ze zich daarmee niet verwant. Wat ze willen is een pseudo-stijl, met veel bronzen of gouden deurknoppen.'

Een kennis van haar heeft onlangs een 'datsja' ingericht voor een rijke Rus die overal marmer wilde hebben. De hal, de woonkamer, de slaapkamers, alles moest met marmer bekleed worden, tot aan het washok en de kelder toe. 'Het ziet eruit als een crematorium.' De rest van de inrichting is op een goedkoopje afgewerkt, met veel plastic en bloemetjesbehang. De eigenaar wil de villa inmiddels verkopen, maar dat gaat niet zo makkelijk. 'Het is toch alsof je een gouden stuur en dashboard in een Lada hebt laten zetten.'

'Wat inrichting betreft, hebben de Russen nog geen smaak ontwikkeld. Het is niet dat ze geen smaak hebben, maar ze hebben gewoon heel weinig gezien. Ze weten niet wat er te krijgen is. Als ze onze meubels zien, vinden ze bijna alles mooi', zegt Christine Reynard, een Britse die als binnenhuisarchitect voor het Moskouse architectenbureau D & S Design werkt.

De opdrachten die ze van haar klanten krijgt, zijn dan ook heel wat bondiger dan ze in Londen gewend was. 'Eigenlijk weten ze niet wat ze willen. We willen gewoon iets moois, zeggen ze, en hier is het geld.'

Ze werkt nu aan de inrichting van het zevenkamer-appartement van een directeur van een grote olie-maatschappij. Het moet licht, traditioneel en smaakvol zijn, luidde de opdracht die zij van hem kreeg. O, ja, en nog iets: het mag niet meer dan 200 duizend dollar gaan kosten. Voor de deuren, het toilet, de badkamer en de keuken is apart een bedrag van 150 duizend dollar uitgetrokken.

Wat voor meubels ze koopt, moet ze zelf weten, als het maar smaakvol en duur is en uit het buitenland komt. Dat ze een Britse is en nog maar nauwelijks Russisch spreekt, is in de ogen van haar klanten slechts een aanbeveling. 'Ik ben binnenhuisarchitecte en ik kom uit het buitenland, dus moet ik wel weten wat mooi en smaakvol is.'

Alles wat 'traditioneel Brits' is, is goed. Wat de Russen zo aantrekt in de Britse stijl? Reynard: 'Het maakt een degelijke indruk, heel safe en behoudend. Waar het onze Russische klanten vooral om gaat, is hun vrienden te laten zien dat ze smaak hebben. Het ergste zou zijn dat hun kennissen denken dat ze geen smaak hebben.'

De computertekening die zij van een van de ingerichte woningen gemaakt heeft, biedt een kijkje in de negentiende eeuw, afgezien misschien van de kleur. Het geheel is uitgevoerd in geel. Voor de ramen hangen zware geplooide gordijnen met 'sacks & tails' à 2500 pond (zo'n 7500 gulden) per raam. De muren zijn behangen met lichtgeel behang met een blauw bloemetjesmotief van de gerenommeerde behangfabrikant Coalfax & Fowler. Van witte muren houden de Russen niet. 'Het is hier toch geen ziekenhuis?'

Het zitgedeelte is gegroepeerd rond een (elektrische - er is geen rookkanaal) open haard met een lichtgeverfde houten schoorsteenmantel. Daar bovenop prijkt een peperdure spiegel in gulden omlijsting van de firma Tempus Stet. De kroonluchter die boven de salontafel hangt, komt ook uit die winkel in Londen. Vrijwel alle meubels worden rechtstreeks uit Engeland geïmporteerd, waar men immers weet dat 'my home my castle' is.

Voor de slaapkamer heeft Reynard een sleebed uit de Auvergne besteld à 2000 pond, exclusief de matrassen. 'Ik zeg niemand dat het een Frans ontwerp is. Uiteindelijk komt het van Simon Horn Furniture in Londen. Brits dus', zegt Reynard.

Het is allemaal nagemaakt antiek. Van echt antiek houden de meeste Russen volgens Reynard niet, of het moet er als nieuw uitzien. Zodra er wat deukjes in zitten of het wat afgesleten is - in het Westen wordt dat juist als romantisch ervaren - verliezen de Russische klanten hun belangstelling. Waarom zouden ze oude troep kopen?

Hetzelfde geldt voor het Zweedse meubilair dat elders in Europa zo populair is. Van de 'Swedish country classics' moeten de Russen niets hebben, want wie koopt er nu kasten die ook bij 'baboesjka' (grootmoedertje) op het platteland staan? Je bent toch niet voor niets rijk geworden?

Een verleden schijnen de klanten niet te hebben, of ze schamen zich ervoor. Afgezien van een enkel schilderij nemen ze niets mee naar de nieuwe woning. Alles moet nieuw zijn en toch klassiek. Bovendien, ze zijn toch op weg naar de toekomst? Waarom zou je dan je het verleden met je meezeulen?

Bert Lanting

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden